کاخ سفید امیدوار است تعطیلی (دولت) امشب به پایان برسد. ممکن است نظام آماری فدرال دچار آسیب دائمی شده باشد.
نبض بازار رو با یک نگاه بگیر
تحلیل تکنیکال و فاندامنتال طلا و بازارها، همراه با گیجهای سنتیمنت، همیشه بهروز و در دسترس.
ورود به حساب
رمز عبور باید حداقل ۸ نویسه داشته باشد.
کاخ سفید امیدوار است تعطیلی (دولت) امشب به پایان برسد. ممکن است نظام آماری فدرال دچار آسیب دائمی شده باشد.
گلدمن ساکس پیشبینی کرده است که اشتغال غیرکشاورزی در آمریکا طی ماه اکتبر حدود ۵۰ هزار شغل کاهش یافته است؛ این نخستین افت ماهانه اشتغال از سال ۲۰۲۰ خواهد بود. این کاهش ناشی از ضعف تقاضای نیروی کار، افزایش اخراجها و پایان برنامه استعفای تعویقی دولت ترامپ است؛ برنامهای که به هزاران کارمند فدرال اجازه میداد تا پایان سپتامبر در لیست حقوق باقی بمانند. گلدمن اعلام کرده که شاخص رشد اشتغال این بانک از ۸۵ هزار شغل در سپتامبر به ۵۰ هزار شغل در اکتبر کاهش یافته است. این افت هم ناشی از ضعف در بخش خصوصی است و هم تعدیل آماری ناشی از ثبت رسمی خروج کارکنان دولتی. آخرین افت بزرگ اشتغال در سال ۲۰۲۰ و در جریان شوک ناشی از همهگیری کرونا رخ داده بود. به دلیل تعطیلی اخیر دولت آمریکا، انتشار دادههای رسمی اشتغال برای سپتامبر و اکتبر به تعویق افتاده است و بازارها اکنون به برآوردهای خصوصی و شاخصهای با فرکانس بالا برای سنجش وضعیت بازار کار تکیه دارند. در صورت تأیید این کاهش توسط دادههای رسمی، احتمال کاهش بیشتر نرخ بهره توسط فدرال رزرو افزایش خواهد یافت.
اندرو هاوزر، معاون بانک مرکزی استرالیا، اعلام کرد که سیاست پولی این کشور احتمالاً همچنان محدودکننده است اما در حال بازبینی قرار دارد. او گفت که هیئت مدیره بانک در حال بررسی میزان واقعی سختگیری سیاستی است و این موضوع بهصورت فعال در حال بحث است. هاوزر در مصاحبهای اختصاصی اظهار داشت اگر مشخص شود که سیاست فعلی دیگر حتی «اندکی محدودکننده» هم نیست، این موضوع پیامدهای مهمی برای سیاستهای آینده خواهد داشت و ممکن است ضرورت حفظ نرخهای بهره بالا برای مدت طولانیتر را تقویت کند. او افزایش اخیر در شاخص سنتیمنت مصرفکننده وستپک را ناپایدار و غیرقابل اتکا دانست و گفت سیاستگذاران منتظر خواهند ماند تا ببینند آیا این بهبود ادامهدار است یا خیر. وی دادههای اخیر مصرف را ترکیبی از رشد و افت توصیف کرد و افزود که سناریوی اصلی بانک مرکزی همچنان بهبود تدریجی و ملایم در هزینهکرد مصرفکنندگان است. در مورد بازار کار، هاوزر تأکید کرد که هیچ سطحی از بیکاری وجود ندارد که بانک مرکزی را راضی کند و هدف اصلی همچنان بازگرداندن تورم به سطح هدف بدون افزایش شدید بیکاری است. او همچنین به ساختار جدید حکمرانی بانک مرکزی اشاره کرد و گفت که رأیگیریهای بدون نام برای تشویق به بحث آزاد طراحی شدهاند و مشارکت عمومی اعضای هیئت مدیره آغاز شده و در آینده افزایش خواهد یافت. در پاسخ به سؤالی درباره بازارهای مالی، هاوزر گفت مشخص نیست که آیا جهان در حباب هوش مصنوعی قرار دارد یا نه اما سناریوی اصلی بانک مرکزی استرالیا وقوع سقوط قریبالوقوع بازار نیست.
گلدمن ساکس دیدگاه محتاطانهتری نسبت به آمار مشاغل ماه اکتبر اتخاذ کرده است. بر اساس جدیدترین ردیاب رشد مشاغل این بانک، رشد اشتغال به ۵۰ هزار شغل کاهش یافته است. با این حال، گلدمن ساکس تخمین میزند که آمار رسمی اشتغال بخش غیرکشاورزی (NFP) به دلیل تأثیر قابل توجه «برنامه تعویق استعفای دولتی»، کاهشی ۵۰ هزارتایی را نشان دهد. این دیدگاه نزولی در کنار آمار شرکت Challenger و گزارش ADP، دلایل قانعکنندهای برای وجود ضعف در بازار کار ارائه میدهد. با این حال، باید توجه داشت که بخش بزرگی از این کاهش پیشبینیشده در مدل گلدمن ساکس، ناشی از تعطیلی دولت است. این بانک اشاره میکند که این تأثیر منفی با بازگشایی دولت در ماه جاری معکوس خواهد شد.
۳٪ از وامهای خودرو در سهماهه سوم ۲۰۲۵ وارد مرحله نکول بیش از ۹۰ روز شدهاند که بالاترین سطح در ۱۵ سال گذشته است. ۷.۱٪ از بدهیهای کارت اعتباری به نکول جدی رسیدهاند که نزدیک به بالاترین سطح در ۱۴ سال اخیر است. نکول جدی وامهای دانشجویی با افزایش ۱۳.۵ واحد درصدی نسبت به سال گذشته به ۱۴.۳٪ رسیده است که یک رکورد تاریخی محسوب میشود. این افزایش پس از پایان دوره معافیت وامهای دانشجویی رخ داده، زمانی که پرداختهای معوق دوباره در گزارشهای اعتباری ظاهر شدند. نکول وامهای مسکن نیز افزایش یافته و ۱.۳٪ از آنها در سهماهه گذشته وارد مرحله نکول جدی شدهاند که بالاترین سطح در ۸ سال اخیر است.
این گزارش اقتصادی برای ماه اکتبر بهطور کلی ضعیف ارزیابی میشود؛ تعداد حقوقبگیران کاهش یافته و نرخ بیکاری بیش از حد انتظار افزایش یافته و به بالاترین سطح از مارس ۲۰۲۱ رسیده است. حتی دادههای مربوط به دستمزد نیز افت نسبی داشتهاند و مجموع این عوامل ممکن است بانک مرکزی انگلستان را به اقدام زودتر از موعد وادار کند. تنها نکته مثبت این گزارش آن است که دستمزد واقعی (نسبت به شاخص قیمت مصرفکننده) همچنان در سطح پایین باقی مانده و مجموع پرداختیها در سهماهه منتهی به سپتامبر از ۰.۹٪ به ۰.۷٪ کاهش یافته است. پیش از انتشار این گزارش، احتمال کاهش نرخ بهره در دسامبر حدود ۶۱٪ بود، اما انتظار میرود این احتمال پس از باز شدن بازارهای نرخ بهره افزایش یابد.
پس از بازگشایی دولت، نهادهای فدرال تلاش خواهند کرد تا شش هفته گزارش عقبافتاده را سریعاً منتشر کنند. گزارش اشتغال سپتامبر که قرار بود در ۳ اکتبر منتشر شود، باید ظرف چند روز منتشر شود و نگاهی کلیدی به وضعیت بازار کار اواخر تابستان ارائه دهد. دیگر دادهها زمان بیشتری خواهند برد. وزارت کار در زمینه دادههای اشتغال و تورم اکتبر هفتهها عقب است و تحلیلگران انتظار دارند دادههای دستمزدها حداقل دو هفته پس از بازگشایی منتشر شود. بررسیهایی مانند نرخ بیکاری و قیمت مصرفکننده ممکن است با تأخیر بیشتری مواجه شوند و این احتمال وجود دارد که فدرال رزرو پیش از جلسه ۱۰ دسامبر خود، دادههای تازهای از تورم در اختیار نداشته باشد.
مری دالی، رئیس فدرال رزرو سانفرانسیسکو، اعلام کرد که افزایش قیمتها ناشی از تعرفهها تأثیر گستردهای بر تورم نداشتهاند. او افزود که با تضعیف بازار کار، تعادل ریسکها تغییر کرده و کاهش رشد اشتغال بیشتر به دلیل افت تقاضا برای نیروی کار است تا محدودیتهای عرضه ناشی از مهاجرت. با وجود کاهش تورم، سطح آن هنوز بالا است و سیاستهای پولی همچنان محدودکننده باقی ماندهاند. او همچنین تأکید کرد که اقتصاد آمریکا در سال جاری عملکردی مقاوم داشته است.
در حالی که بازارها چشمانتظار دادههای اشتغال ماهانه هستند، این بار تنها کانادا در کانون توجه قرار دارد؛ چراکه ایالات متحده برای دومین ماه پیاپی بهدلیل تعطیلی دولت فدرال، گزارش اشتغال غیرکشاورزی (NFP) خود را منتشر نخواهد کرد. هرچند نشانههایی از پیشرفت در مذاکرات واشنگتن برای پایان دادن به تعطیلی دیده میشود و احتمالاً تا پایان هفته توافقی حاصل خواهد شد، اما فعلاً بازارها باید با «نقطهکور آماری» بزرگی در یکی از مهمترین مقاطع سیاستگذاری پولی روبهرو شوند. در نبود دادههای رسمی اشتغال آمریکا، معاملهگران به شاخصهای جایگزین و دادههای بینالمللی چشم دوختهاند. قراردادهای فیوچرز S&P 500 امروز حدود ۰.۵ درصد کاهش یافتهاند و سهام فناوری همچنان زیر فشارند. گزارشهایی مبنی بر ممنوعیت صادرات تراشه از سوی آمریکا به چین نیز بر جو منفی بازار افزوده است. سهام انویدیا که در اواخر ماه گذشته با امید به کاهش محدودیتهای صادراتی دولت ترامپ رشد کرده بود، در معاملات پیشگشایش امروز ۱.۳ درصد افت کرده است. در غیاب دادههای اشتغال آمریکا، نگاه بازارها امروز به شمال مرز و گزارش اشتغال کانادا دوخته شده است. پیشبینی میشود پس از رشد قوی ۶۰.۴ هزار شغل در ماه گذشته، اقتصاد کانادا در اکتبر با کاهش ۲.۵ هزار شغل روبهرو شود و نرخ بیکاری نیز در سطح ۷.۱ درصد ثابت بماند. نتیجه این گزارش میتواند بر مسیر آتی سیاست پولی بانک مرکزی کانادا و بر نرخ مبادله دلار کانادا (CAD) اثر قابلتوجهی بگذارد. در ادامه روز، قرار است گزارش شاخص اعتماد مصرفکننده آمریکا برای ماه نوامبر از سوی کنفرانس بورد منتشر شود؛ یکی از معدود دادههایی که هنوز از تعطیلی دولت مصون مانده است. بازارها با احتیاط به استقبال این دادهها میروند، چراکه ترکیب تعطیلی طولانی دولت، ضعف سهام فناوری و نبود گزارش اشتغال، فضای معاملاتی پایان هفته را بهشدت محتاط کرده است.
تعداد اخراجهای نیروی کار در آمریکا طبق گزارش «چلنجر» در ماه اکتبر نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۷۵.۳٪ افزایش یافته است، در حالی که در دوره قبلی این شاخص ۲۵.۸٪ کاهش را نشان میداد.
ترامپ انتظار دارد رشد تولید ناخالص داخلی (GDP) در سهماهه سوم ۴.۲ درصد یا بیشتر باشد
طبق پیشبینی حداقل یک اقتصاددان، اگر هوش مصنوعی به وعدههای خود مبنی بر صرفهجویی در نیروی کار عمل کند، میتواند بهطور قابلتوجهی تورم را کاهش دهد. کاهش قیمتها خبر خوبی برای آمریکاییهایی است که برای مدیریت بودجه خود با مشکل مواجهاند. از نظر تاریخی، فناوریهای انقلابی همواره به ارتقای استانداردهای زندگی منجر شدهاند، اما دوران گذار بازار کار میتواند دردناک باشد. اگر هوش مصنوعی به وعدههای خود عمل کند، اقتصاد آینده ممکن است تورم کمتر و مشاغل بسیار کمتری داشته باشد. این دیدگاه چن ژائو، استراتژیست ارشد جهانی در Alpine Macroeconomics است. او معتقد است که «رونق سود بدون ایجاد شغل» امروزی که با گسترش هوش مصنوعی تقویت شده است، در آینده نزدیک به اقتصادی با تورم پایین و اشتغال کم منجر خواهد شد. ژائو گفت: «بهاحتمالزیاد، شگفتی این خواهد بود که تورم تا پایان سال آینده به زیر ۲ درصد خواهد رسید.» کاهش قیمتها برای خانوارهای آمریکایی عالی خواهد بود - حداقل برای کسانی که موفق میشوند در اقتصاد مبتنی بر هوش مصنوعی شاغل بمانند. این موضوع برای اقتصاد چه معنایی دارد برخی اقتصاددانان معتقدند هوش مصنوعی روندهای تورم و بهرهوری را بازآفرینی کرده و منجر به تغییرات بزرگی در اقتصاد ایالات متحده خواهد شد. چگونه هوش مصنوعی میتواند قیمتها را کاهش دهد بهبود بهرهوری ممکن است تورم را به زیر هدف ۲ درصدی فدرال رزرو برساند و آن را به سطحی بازگرداند که پیش از اختلال همهگیری در زنجیرههای تأمین جهانی قرار داشت. این کاهش قابلتوجهی نسبت به سطح فعلی حدود ۳ درصد خواهد بود و فدرال رزرو را وادار میکند تا برای تقویت تقاضا، نرخ بهره کلیدی خود را کاهش دهد. (اگرچه تورم بسیار پایین مشکل خوشایندی است، اما فدرال رزرو قصد دارد آن را حدود ۲ درصد نگه دارد تا مخارج را تشویق کرده و رشد بازار کار را حفظ کند.) سایر اقتصاددانان و رهبران فناوری نیز اخیراً پیشبینیهای مشابهی داشتهاند. سام آلتمن، مدیرعامل OpenAI، در ماه مارس در رویدادی در مورگان استنلی به سرمایهگذاران گفت که اثر ضدتورمی (disinflationary) این فناوری دستکم گرفته شده است. ریک رایدر، مدیرعامل ارشد شرکت سرمایهگذاری بلکراک (BlackRock)، این فناوری را نیرویی خواند که هزینهها را کاهش و تولید را افزایش میدهد و به قیمتهای پایینتر منجر میشود. او در یک پست وبلاگی اخیر نوشت: «اگر فناوری همواره به دنبال انجام کار بیشتر با منابع کمتر بوده است، هوش مصنوعی یک پیشرفت بزرگ در انجام کار بیشتر با منابع بسیار کمتر است.» این کاهش قیمت با یک جنبه منفی قابلتوجه برای کارگرانی همراه خواهد بود که با این فناوری جدید جایگزین میشوند. در واقع، کندی رشد مشاغل از هماکنون آغاز شده است، هرچند عوامل دیگری فراتر از هوش مصنوعی، از جمله عدم اطمینان در مورد سیاست تجاری و کاهش قابلتوجه مهاجرت، کارفرمایان را از استخدام دلسرد میکنند. همه متقاعد نشدهاند که هوش مصنوعی تورم را کاهش خواهد داد. نیروهای دیگری از جمله تعرفهها، قیمتها را بالا میبرند. حداقل در کوتاهمدت، هوش مصنوعی برخی قیمتها را بالا میبرد، نه پایین: تحلیلی توسط بلومبرگ نشان داد که قیمت عمدهفروشی برق در مناطق نزدیک به مراکز داده پرمصرف هوش مصنوعی تقریباً چهار برابر شده است. بلومبرگ: «مراکز داده هوش مصنوعی باعث افزایش سرسامآور قبوض برق میشوند.» در واقع، بخش قابلتوجهی از کمیته سیاستگذاری فدرال رزرو معتقدند ریسکهای تورمی به اندازهای بالاست که بانک مرکزی باید نرخهای بهره را ثابت نگه دارد، نه اینکه آنها را کاهش دهد. و برخی کارشناسان این ریسک را میبینند که فناوری هوش مصنوعی بهسادگی به نتیجه نرسد و مزایای صرفهجویی در نیروی کار که طرفدارانش وعده میدهند را محقق نکند. اگر هوش مصنوعی موجب صرفهجویی در نیروی کار شود، چه کسی از منافع آن بهرهمند خواهد شد؟ اعلامیه اخیر آمازون درباره اخراج کارکنان، نمادی از تأثیر بالقوه هوش مصنوعی بر بازار کار است. این غول خردهفروشی با وجود افزایش سود خود، ۱۴۰۰۰ کارمند شرکتی را اخراج کرد و اعلام نمود که هوش مصنوعی در حال کارآمدتر کردن عملیات آن است. ژائو گفت: «شما اساساً از فناوری برای جایگزینی افراد استفاده میکنید و با همان تعداد یا کمتر از افراد، تولید یا سود بیشتری به دست میآورید.» ژائو وضعیت کارمندان یقهسفید امروزی که در معرض خطر جایگزینی با هوش مصنوعی هستند را با کارگران بخش تولید مقایسه کرد که مشاغلشان در دهههای ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ با جهانیشدن از بین رفت. جهانیشدن درمجموع ایالات متحده را ثروتمندتر کرد، اما کارگران یقهآبی را که مشاغلشان برونسپاری شد، نابود کرد. او گفت: «این شوک میتواند بسیار سریع و عمیق باشد. ممکن است با جابجایی گسترده کارگرانی روبرو شوید که باید به نوعی از آنها مراقبت شود.» از زمان آغاز انقلاب صنعتی، فناوریهای جدیدی که امکان انجام کار بیشتر توسط افراد کمتر را فراهم میکنند، در بلندمدت سطح زندگی اکثر مردم را بهبود بخشیدهاند. ژائو گفت که همین امر احتمالاً در مورد هوش مصنوعی نیز صادق خواهد بود، اما هشدار داد که دوره گذار میتواند دردناک باشد، بهویژه در اقتصادی که از قبل با سطوح بالایی از نابرابری مشخص میشود.
بازارهای فارکس این هفته با سردرگمی در مسیر حرکت مواجهاند؛ زیرا تردیدهای فدرال رزرو درباره کاهش نرخ بهره در دسامبر باعث افزایش حساسیت نسبت به دادههای اقتصادی شده است. این وضعیت هم به کاهش نوسانات در زمان سکوت دادهای منجر میشود و هم میتواند واکنش شدیدتری از دلار آمریکا نسبت به شاخصهای بازار کار مانند گزارش ADP فردا ایجاد کند. تحلیل ما (تیم تحلیل ING) همچنان این است که دلار به اوج خود نزدیک شده است. دلار آمریکا: انتظار تا انتشار گزارش ADP این هفته تمرکز اصلی بر بازنگری انتظارات بازار درباره کاهش نرخ بهره فدرال رزرو در دسامبر است. این روند از کنفرانس خبری جروم پاول در چهارشنبه گذشته آغاز شد و با اظهارات اعضای FOMC و انتشار محدود دادهها ادامه دارد. دلار آمریکا تاکنون با بازنگری ۷ نقطه پایه در قراردادهای آتی دسامبر تقویت شده اما با وجود قیمتگذاری ۱۶ نقطه پایه دیگر، کاهش نرخ بهره همچنان سناریوی غالب بازار است — و فضای باز برای بازنگریهای بیشتر به سمت سیاستهای انقباضی وجود دارد. ما همچنان در اردوگاه فدرال رزرو متمایل به کاهش نرخ و دلار ضعیف قرار داریم اما اکنون ریسکها بهطور قابلتوجهی متوازنتر شدهاند. اظهارات اخیر فدرال رزرو نشاندهنده کاهش قطعیت در مسیر کاهش نرخ بهره از پیش تعیینشده است، که به وابستگی بیشتر به دادهها اشاره دارد. دسامبر توسط لیزا کوک، عضو متمایل به سیاستهای انبساطی، «جلسه زنده» توصیف شده و مری دالی نیز دیروز گفت که FOMC باید «ذهنی باز» داشته باشد. چالش اینجاست که تمرکز بیشتر بر دادهها در زمانی اتفاق افتاده که برنامه انتشار معمول دادهها به دلیل تعطیلی دولت آمریکا مختل شده و هنوز پایان مشخصی ندارد. در نتیجه، دادههای محدودی که منتشر میشوند — بهویژه گزارش ADP فردا — میتوانند تأثیر زیادی بر بازار داشته باشند، در حالی که نبود دادههای گستردهتر ممکن است به دورههایی از معاملات بیجهت در بازار فارکس منجر شود. با عدم انتشار دادههای JOLTS امروز، احتمال ادامه معاملات در محدوده فعلی تا انتشار گزارش ADP فردا وجود دارد. سخنران مهم امروز از فدرال رزرو، میشل بومن است. او گرایش انبساطی دارد و یکی از گزینههای احتمالی ریاست بانک مرکزی است — اگر او نیز لحن محتاطانه درباره دسامبر اتخاذ کند، ممکن است باعث بازنگری انقباضی بیشتر و حمایت از دلار شود. صبح امروز شاهد افت قابلتوجهی در USDJPY هستیم که احتمالاً ناشی از مداخلات لفظی وزیر دارایی ژاپن در بازار فارکس و افت در معاملات آتی سهام جهانی است. این نشان میدهد که ین همچنان ارز محبوب برای تقاضای پناهگاه امن باقی مانده — هرچند اخیراً ضعیفتر بوده — و همچنین موقعیتهای فروش گسترده روی ین میتوانند باعث جهشهای سریع شوند. یورو: اعضای بانک مرکزی اروپا همنظر هستند موجی از سخنرانیهای پس از جلسه بانک مرکزی اروپا تغییر چندانی در روایت سیاستی ایجاد نکردهاند. شورای حکام بهطور کلی درباره دیدگاه نرخ بهره همنظر است و به نظر میرسد تنها دادههای بسیار غافلگیرکننده بتوانند اختلافنظر جدیدی میان سیاستگذاران ایجاد کنند. اگرچه احتمال کاهش نرخ بهره دیگری وجود دارد اما در حال حاضر ریسک آن بالا نیست و ما پیشبینی میکنیم که چرخه کاهش نرخ به پایان رسیده باشد. با وجود بازنگری انقباضی در منحنی دلار، افت EURUSD کمی بیش از حد به نظر میرسد. مدل ارزش منصفانه کوتاهمدت ما اکنون نشاندهنده ۱٪ کمتر از ارزش واقعی است و با متعادلتر شدن موقعیتهای معاملاتی، این جفت ارز میتواند در صورت انتشار دادههای ضعیف از بازار کار آمریکا، جهش سریعی را تجربه کند. ما همچنان به رشد EURUSD تا پایان سال و رسیدن به محدوده ۱.۱۸ تا ۱.۲۰ خوشبین هستیم، اما تا زمانی که دادههای آمریکا اجازه بازگشت را ندهند، محرکهای صعودی واضح دیگری برای این جفت ارز وجود ندارد. دلار کانادا: بودجه ممکن است به CAD کمک کند اعلام بودجه کانادا امروز قابلتوجه است. انتظار میرود مجموعهای از اقدامات مالی انبساطی برای حمایت از اقتصادی که تحت تأثیر تعرفهها قرار گرفته، ارائه شود. آستانه نگرانی درباره پایداری بدهی برای تأثیر منفی بر CAD بالا است، بنابراین اقدامات مالی جسورانه باید برای دلار کانادا مثبت باشند؛ زیرا ریسک کاهش نرخ بیشتر توسط بانک مرکزی کانادا کاهش مییابد. با این حال تمرکز اصلی باید همچنان بر دادهها باقی بماند. اگر شاخصهای تورم کمتر از انتظار باشند، احتمال کاهش نرخ دیگر در اوایل ۲۰۲۶ (سناریوی پایه ما) تقویت خواهد شد. روز جمعه نیز دادههای اشتغال ماه اکتبر منتشر میشوند. تمرکز اصلی بر نرخ بیکاری خواهد بود، جایی که افزایش بیشتر از سطح فعلی ۷.۱٪ میتواند شرطبندیهای انبساطی را تقویت کند. ما انتظار داریم USDCAD در بیشتر ماه نوامبر در محدوده ۱.۴۰ باقی بماند و سپس در دسامبر با تضعیف دلار آمریکا کاهش یابد. منبع: ING
بازار کریپتو همینقدر خشن، در یک روز همگی ترسیدند و فقط فروختند! آیا سقوط بیت کوین به زیر ۱۰۶,۰۰۰ دلار، صرفاً یک اصلاح کوچک است یا زنگ خطری برای آغاز یک زمستان کریپتوی جدید؟ شواهد نشان میدهد که نهنگها ۱۳,۰۰۰ بیت کوین به صرافیها منتقل کردند و ۳۶۰ میلیون دلار سرمایه از صندوقهای ETF خارج شد، همینطور موارد دیگری که بازار را به شدت تحت فشار قرار داد. اما چه عواملی (از اظهارات فدرال رزرو تا هک ۱۱۶ میلیون دلاری بالانسر) این ریزش را تشدید کردند؟ در این مقاله، تمام دلایل ریزش اخیر را بررسی میکنیم تا مشخص شود آیا وقت خرید در کف است یا باید برای رکود و ضررهای طولانی مدت سرمایههای خود آماده شویم. نشانههای هشداردهنده از عمق ترس در بازار تحلیل وقایع اخیر بازار ارزهای دیجیتال، حکایت از ترکیبی پیچیده از فشارهای کلان اقتصادی، عدم قطعیتهای نظارتی و حوادث امنیتی دارد که به طور همزمان منجر به ریزش قیمتها شده است. با آغاز ماه نوامبر، بیت کوین با افتی تازه مواجه شد و قیمت این ارز دیجیتال در یک دوره ۲۴ ساعته ۲.۴ درصد و در هفته اخیر بیش از ۶ درصد کاهش یافت و به زیر سطح ۱۰۶,۰۰۰ دلار رسید. سقوط شاخص ترس و طمع مهمترین نشانه از وخامت احساسات، سقوط آزاد شاخص ترس و طمع کریپتو بود. این شاخص در یک روز از ۴۲ به ۲۱ از ۱۰۰ سقوط کرد و به منطقه «ترس شدید» (Extreme Fear) وارد شد. این امتیاز، پایینترین سطح شاخص در نزدیک به هفت ماه گذشته است. ریزش این شاخص، نمایانگر عقبنشینی سرمایهگذاران خرد و نهادی و افزایش شدید احتیاط در بازار است. ✔️ بیشتر بخوانید: شاخص ترس و طمع چیست؟ | آشنایی با ابزار تحلیل احساسات در بازارهای مالی دادههای آنچین دادههای آنچین (On-Chain) نیز نگرانیها را تأیید میکنند. شاخص سود و زیان تحققنیافته (NUPL) سرمایهگذاران، اکنون در سطح ۰.۴۷ قرار دارد که کمترین میزان از ماه آوریل است. تحلیلگران معتقدند افت بیشتر این شاخص تا محدوده ۰.۴۲–۰.۴۴ میتواند فاز «تسلیم بازار» را تکمیل کند، که اغلب مقدمهای برای یک فاز انباشت جدید و شروع رالی بعدی است. اگر این سوال ذهن شما را درگیر که شاخص NUPL چگونه میتواند پایان فاز نزولی و شروع انباشت را پیشبینی کند؟ در پاسخ باید گفت: وقتی شاخص NUPL به محدودههای بسیار پایین (نزدیک ۰.۴۲-۰.۴۴) میرسد، نشان میدهد که بسیاری از سرمایهگذاران با ضرر غیرقابل تحمل مواجه شده و شروع به فروش داراییهای خود میکنند (تسلیم). از نظر تاریخی، این فروشهای ناشی از ترس شدید، اغلب آخرین گام قبل از رسیدن به کف بازار و شروع مرحله انباشت توسط خریداران باهوش است. عامل کلان اقتصادی: فدرال رزرو و خروج سرمایه بزرگترین نیروی محرک ریزش اخیر، نهنگها یا حوادث داخلی کریپتو نبودند، بلکه به سیاستهای مالی ایالات متحده بازمیگردد. بیانیههای محتاطانه فدرال رزرو سرمایهگذاران به اظهارات محتاطانه جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، در مورد کاهش نرخ بهره در آینده واکنش نشان دادند. اگرچه فدرال رزرو در هفته گذشته نرخ بهره را کاهش داد، اما پاول اشاره کرد که کاهش دیگری در دسامبر «یک نتیجه از پیش تعیین شده نیست». این فقدان اطمینان در مورد سیاستهای پولی آینده، در کنار نبود دادههای اقتصادی حیاتی (به دلیل تعطیلی احتمالی دولت آمریکا)، Uncertainty (عدم قطعیت) شدیدی را در بازار ایجاد کرد. خروج سنگین سرمایه از صندوقهای ETF تردیدهای پیرامون فدرال رزرو مستقیماً منجر به خروج گسترده سرمایه از محصولات سرمایهگذاری کریپتو شد. در هفته گذشته، این محصولات شاهد خروج ۳۶۰ میلیون دلار سرمایه بودند. بیشترین فشار فروش از بازارهای ایالات متحده (۴۳۹ میلیون دلار خروجی خالص) و به ویژه از صندوقهای قابل معامله در بورس (ETF) بیت کوین ناشی شد که ۹۴۶ میلیون دلار بازخرید (Redemption) را تجربه کردند. این خروجیها پس از یک هفته رکوردشکن (هفته قبلتر با ۹۲۱ میلیون دلار ورودی) رخ داد و نوسان شدید در تمایلات نهادی را نشان میدهد. ✔️ بیشتر بخوانید: ETF ارز دیجیتال چیست؟ درخشش سولانا و مقاومت در برابر جریان نزولی نکته قابل توجه در این جریان نزولی، عملکرد متفاوت برخی آلت کوینها بود. سولانا (Solana) به عنوان یک استثنا درخشید و با جذب ۴۲۱ میلیون دلار ورودی، دومین رکورد بزرگ خود را ثبت کرد. این تقاضا عمدتاً ناشی از راهاندازی موفقیتآمیز ETFهای جدید در ایالات متحده بود. اتریوم نیز با ۵۷.۶ میلیون دلار ورودی همراه بود که نشاندهنده چشمانداز مختلط سرمایهگذاران نسبت به آلت کوینهای بزرگ است. آسیبپذیری اکوسیستم دیفای و حرکت نهنگها علاوه بر عوامل کلان، دو عامل داخلی بازار کریپتو نیز به افزایش ترس و تشدید فروش کمک کردند: هک پلتفرم بالانسر(Balancer) و ضربه به اعتماد دیفای پروتکل مهم مبادلات غیرمتمرکز (DEX) بالانسر (Balancer) مورد سوءاستفاده قرار گرفت و بیش از ۱۱۶ میلیون دلار دارایی دیجیتال به سرقت رفت. این حمله که مربوط به توکنهای استیک شده اتریوم مایع در استخرهای V2 بالانسر بود، ضربهای جدی به اعتماد سرمایهگذاران به امنیت پروتکلهای مالی غیرمتمرکز (DeFi) وارد کرد. کارشناسان معتقدند این سوءاستفاده از یک مشکل در بررسی دسترسی قرارداد هوشمند ناشی شده است که به مهاجم اجازه داد فرمان برداشت وجوه را صادر کند. هرچند تیم بالانسر وعده داده که با ارائه پاداش ۲۰ درصدی به هکر، تلاش میکند بخشی از وجوه را بازیابی کند، اما اثر روانی چنین حوادث بزرگی بر کل بازار دیفای غیرقابل انکار است. فعالیت مشکوک نهنگها و فشار فروش در کنار جریان خروجی ETFها، انتقالهای عظیم توسط نهنگها (آدرسهای بزرگ) نیز بر فشار فروش افزود. گزارشها حاکی از آن است که نهنگها در مجموع بیش از ۱۳,۰۰۰ بیت کوین به ارزش تقریبی ۱.۴ میلیارد دلار به صرافیها منتقل کردهاند. این عمل اغلب به عنوان یک سیگنال قوی برای احتمال فروش داراییها در نظر گرفته میشود که میتواند نقدینگی بازار را جذب کرده و قیمت را پایین بکشد. همچنین، انتقال ۲۳۰۰ بیت کوین توسط یک نهنگ خفته از سال ۲۰۱۸ نیز به ابهامات بازار دامن زد. با توجه به هک بالانسر و فعالیت نهنگها، سرمایهگذاران خرد چگونه باید ریسکهای دیفای و نوسانات بازار را مدیریت کنند؟ در مواجهه با هکهای دیفای، سرمایهگذاران باید داراییهای خود را بین پروتکلهای مختلف توزیع کنند و به پلتفرمهایی که سوابق امنیتی قوی و ممیزیهای منظم (Audit) دارند، اعتماد کنند. در مورد نهنگها، رصد ابزارهای آنچین برای شناسایی انتقالهای بزرگ به صرافیها میتواند یک هشدار اولیه برای افزایش ریسک فروش ناگهانی باشد. بررسی عمیقتر آلتکوینها و عوامل پنهان ریزش بازار در بخش قبلی، به عوامل کلان اقتصادی مانند سیاستهای فدرال رزرو، خروج سرمایه از ETFها، هک بالانسر و فعالیت نهنگها پرداختیم و عملکرد متفاوت سولانا و اتریوم را برجسته کردیم. اما با توجه به ریزشهای تازه بازار در روزهای اخیر (۳-۴ نوامبر ۲۰۲۵)، که بیتکوین را به زیر ۱۰۵,۰۰۰ دلار رساند و آلتکوینها را با افتهای 20-۱۰ درصدی مواجه کرد، لازم است این تحلیل را با دادههای تازه بهروزرسانی کنیم. این ریزش، که بیش از ۱.۱ میلیارد دلار لیکوییدیشن در ۲۴ ساعت ایجاد کرد، عمدتاً ناشی از عدم قطعیت فدرال رزرو در مورد کاهش نرخ بهره دسامبر، تهدیدهای تعرفهای ترامپ علیه چین، و هک تازه بالانسر (با ضرر ۱۲۰ میلیون دلاری) است. در ادامه، بر آلتکوینها تمرکز میکنیم از لایه اولها مانند بایننس کوین، ریپل و کاردانو گرفته تا لایه دومها، میمکوینها، دیفای و پروژههای AI و دلایل ریزششان را با دادههای آنچین و تکنیکال بررسی میکنیم. این افتها، که دامیننس بیتکوین را به ۵۶.۸۴ درصد رسانده، آیا نشانه زمستان است یا فرصتی برای انباشت و خرید مجدد سرمایهگذاران؟ ریزش سنگین آلتکوینهای لایه اول: بایننس کوین، ریپل و کاردانو در کانون بحران نوامبر آلتکوینهای لایه اول، که اکوسیستمهای بزرگی را پشتیبانی میکنند، در ریزش ۳ نوامبر بیش از 20-۱۰ درصد افت کردند. این دسته از آلتکوینها به دلیل سابقه طولانی، غالباً باید ثبات بیشتری داشته باشند، اما وابستگی آنها به حجم معاملات پلتفرمهای خود و عدم وجود یک محرک نهادی جدید، آنها را در معرض آسیب قرار داده است. بایننس کوین (BNB): فشارهای حقوقی و معاملاتی بایننس کوین (BNB) با افت ۹.۲ درصدی به ۹۷۷ دلار رسید، عمدتاً به دلیل کاهش حجم معاملات بایننس (۲۲ درصد افت در ۲۴ ساعت) و شایعات lawsuit (دعوی حقوقی) از سوی Wintermute علیه بایننس به خاطر ضررهای لیکوییدیشن در کرش اکتبر. این اخبار، اعتماد بازار به بزرگترین صرافی جهان را تضعیف کرده است. دادههای آنچین: دادههای CoinGlass نشان میدهد بیش از ۱.۵ میلیارد دلار BNB توسط نهنگها به صرافیها منتقل شده، که این حجم عظیم انتقال، فشار فروش را به طرز چشمگیری تشدید کرد. تحلیل تکنیکال: بعداز ریزش بزرگ دو هفته قبل، بایننس کوین تا حدودی توانست روبه بالا حرکت کند اما مجدد با ورود فروشندگان بیتشری قیمت مجدد نزولی شد که حتی در روز اخیر به زیر 1000 دلا ر که عدد روانی محسوب میشود رسید. برای روند صعودی بایننس کوین انتظار داریم که خط روند نزولی شکسته شود که اولین سیگنال خرید باشد، اما درحال حاضر فشار فروش بیشتر است و احتمال اینکه به کف مهم قبلی در ریزش سنگین دو هفته قبل در ناحیه 860 دلار برسد، خیلی دور از دسترس نیست. ریپل (XRP): در انتظار تأیید ETF ریپل (XRP) نیز 16 درصد افت کرد و به ۲.2۴ دلار رسید، علیرغم اخبار مثبتی مانند ETF futures در Nasdaq. دلیل اصلی این افت، تأخیر در تأیید ETF Spot ریپل و خروج سرمایه از آلتهای پرریسک به سمت بیتکوین (با هدف کاهش ریسک در شرایط عدم قطعیت) است. دادههای آنچین: دادههای Santiment حاکی از فروش هولدرهای بلندمدت است: ۲۵ درصد افت در فعالیت آدرسهای کلیدی در ۷ روز گذشته، که نشان میدهد حتی هولدرهای وفادار نیز در حال تسلیم شدن هستند. تحلیل تکنیکال: با وجود ریزش سنگین این چند روزه در بازار کریپتو، ریپل هنوز به کف تریدینگ رنج قبلی رسیده است در 2.19 دلار نرسیده و اگه بخواهیم روند قالب رو در ادامه نزول بدانیم، با شکست این ناحیه میتوان گفت فاز جدید ریزش شدید شروع میشود. کاردانو (ADA): عقبماندگی در دیفای کاردانو (ADA) بدترین عملکرد را داشت با ۱۰.۳ درصدی افت به ۰.۵۵ دلار، عمدتاً به دلیل رقابت شدید با سولانا در سرعت و کارایی، و همچنین عدم پیشرفت کافی و جذابیت در آپدیتهای دیفای. تحلیل تکنیکال: قیمت به مانند نمودار بایننس کوین مادامی که زیر خط روند نزولی باشد، روند غالب نزولی است. اما نواحی مهم حمایتی بعدی را میتوان در عدد مهم 0.50 دلار و بعد 0.43 دلار دانست که اگر ریزش را بخواهد مقداری با اصلاح صعودی مواجه کند، این نواحی مهمترین حمایتهای بعدی محسوب میشوند. آلتکوین افت ۲۴ ساعته (۳ نوامبر ۲۰۲۵) دلیل اصلی سطح حمایت کلیدی (دلار) BNB 20% کاهش حجم بایننس + شایعات lawsuit 860 XRP 16% تأخیر ETF Spot + خروج سرمایه به BTC ۲.۱9 ADA 15% رقابت + افت TVL و خروج نقدینگی ۰.۵ ضربه به لایه دومها و میمکوینها: POL، ARB، DOGE و SHIB در سقوط آزاد در شرایطی که بیتکوین و لایه اولها ضعیف عمل میکنند، داراییهای پرریسکتر مانند لایه دومها و میمکوینها با افتهای شدیدتری مواجه میشوند. لایه دومهای اتریوم: رقابت و نوسان نقدینگی لایه دومهای اتریوم مانند پالیگان (POL) و آربیتروم (ARB) در ۳ نوامبر بیش از 10 درصد افت کردند. POL با ۹.۸ درصدی کاهش به ۰.۴۲ دلار رسید، به دلیل رقابت فزاینده با شبکههای جدید لایه دوم مانند Base و ZKsync. TVL POL از ۱.۲ میلیارد به ۸۰۰ میلیون دلار سقوط کرد. در ۲۴ ساعت، بیش از ۶۰۰ میلیون POL لیکویید شد و نهنگها ۱۵۰ میلیون توکن را به بایننس منتقل کردند. ARB با ۹.۵ درصدی افت به ۱.۳۵ دلار رسید. این کاهش عمدتاً ناشی از رد پیشنهاد گاورننس در مورد تخصیص ۲۰۰ میلیون ARB برای اکوسیستم بود که اعتماد جامعه را تضعیف کرد. دامیننس ARB در میان لایه دومها به ۱۶ درصد رسیده است. میمکوینها: قربانیان اصلی لیکوییدیشن میمکوینها بیشترین خونریزی را تجربه کردند. DOGE ۹.۴ درصد به ۰.۱۶۷ دلار و SHIB ۱۰.۲ درصد افت کرد. عوامل ریزش: کاهش شدید منشنها در X (توییتر سابق) تا ۴۵ درصد و عدم حمایت توییتری ایلان ماسک، همراه با لیکوییدیشن ۱.۱ میلیارد دلاری کل بازار، عوامل اصلی بودند. ریسک بالا: توکنهای پرریسکتر مانند PEPE و BONK حتی ۱۲-۱۵ درصد ریزش داشتند که نشاندهنده خروج سرمایه از بخشهای پرنوسان و تلاش برای کاهش ریسک توسط سرمایهگذاران است. دستهبندی مثالها افت میانگین ۲۴ ساعته (%) عامل کلیدی لایه دوم POL, ARB ۹.۶% رقابت + لیکوییدیشن سنگین میمکوین DOGE, SHIB ۹.۸% کاهش هیجان + لیکوییدیشنهای گسترده پروژههای دیفای و هوش مصنوعی: تحت تأثیر هک و هزینههای عملیاتی ریزش بازار به حوزههایی که قبلاً محرک رشد بودند (مانند دیفای و AI) نیز سرایت کرده است. دیفای (DeFi): زلزله هک بالانسر هک بالانسر (Balancer) در ۳ نوامبر (ضرر ۱۲۰ میلیون دلاری از استخرهای V2، شامل ۶,۸۵۰ osETH و ۶,۵۹۰ WETH) ضربهای مهلک به اعتماد کل بخش دیفای زد. آوه (AAVE): ۸.۷ درصد به ۱۵۲ دلار افت کرد، با APY وامدهی به زیر ۲.۵ درصد، که نشاندهنده کاهش شدید تقاضا برای استقراض است. یونیسواپ (UNI): ۹.۱ درصد کاهش یافت، زیرا DEXهای مبتنی بر سولانا به دلیل سرعت و کارمزد پایینتر، حجم بیشتری از معاملات را جذب کردند. این رقابت، جایگاه UNI را به چالش کشیده است. هوش مصنوعی (AI): چالشهای ادغام و هزینهها پروژههای AI نیز که در ماههای گذشته ترند بودند، در این ریزش از بازار در امان نماندند. FET و RNDR: FET ۱۰.۵ درصد به ۱.۴۵ دلار و RNDR ۹.۸ درصد به ۷.۲ دلار افت کردند. عوامل ریزش AI: تأخیر در ادغام FET با Ocean و افزایش هزینه GPUها (به دلیل تورم انرژی و افزایش تقاضای مرکزی) عامل این افتها هستند. NUPL FET به ۰.۳۶ رسیده، و خروج ماینرها به دلیل عدم سودآوری در شرایط فعلی، فشار فروش را بیشتر کرده است. دستهبندی مثالها افت میانگین ۲۴ ساعته (%) عامل کلیدی دیفای AAVE, UNI ۹.۰% هک بالانسر + کاهش تقاضای وامدهی AI FET, RNDR ۱۰.۲% تأخیر در توسعه + افزایش هزینههای GPU دامیننس بیتکوین و آلتسیزن معکوس ریزش کنونی، به وضوح نشان میدهد که سرمایهگذاران به سمت بیتکوین به عنوان «پناهگاه امن» در فضای کریپتو روی آوردهاند. تسلط مطلق بیتکوین دامیننس BTC به 61 درصد رسید (بالاترین از سپتامبر). این نشاندهنده چرخش سرمایه از آلتها به BTC است. هنگامی که بازار دچار ترس میشود، معاملهگران داراییهای ریسکیتر (آلتها) را میفروشند و نقدینگی را به بیتکوین یا استیبل کوینها منتقل میکنند. Altseason Index در ۲۰ است (زیر ۲۵ = فصل بیتکوین)، که تأیید میکند بازار به طور کامل در فاز تسلط بیتکوین قرار دارد. Glassnode گزارش میدهد هولدرهای کوتاهمدت آلتها ۷۰ درصد ضرر دارند که نشاندهنده فشار شدید برای فروش است. انتقالهای آلت به صرافیها (مانند ۶۰۰ میلیون XRP) سه برابر BTC است که حاکی از تلاش شدید برای نقد کردن آلتکوینهاست. چگونه دامیننس بیتکوین (BTC Dominance) بر سرنوشت آلتکوینها تأثیر مستقیم میگذارد؟ زمانی که دامیننس بیتکوین بالا میرود، به این معنی است که سهم بیتکوین از کل ارزش بازار ارزهای دیجیتال در حال افزایش است. این معمولاً در فازهای نزولی (مثل وضعیت کنونی) رخ میدهد، زیرا سرمایهگذاران آلتکوینها را فروخته و به بیتکوین پناه میبرند؛ در نتیجه، آلتکوینها حتی اگر بیتکوین ثابت بماند یا فقط کمی ریزش کند، با افت شدیدتری مواجه خواهند شد. ✔️ بیشتر بخوانید: دامیننس بیتکوین (Bitcoin Dominance) چیست؟ سناریوهای آینده برای آلتکوینها در زمستان احتمالی و استراتژی خرید مجدد با توجه به دادههای موجود، دو سناریوی اصلی پیش روی بازار آلتکوینها قرار دارد: سناریوی ۱: اصلاح عمیق و ریباند (اصلیترین احتمال) فرض: اگر فدرال رزرو در دسامبر نرخ بهره را ۲۵ bps کاهش دهد و ETFهای SOL همچنان جریان ورودی قوی جذب کنند، آلتکوینها ۱۵-۲۵ درصد برگشت خواهند کرد. عملکرد: در این سناریو، پروژههای با بنیاد قوی و TVL بالا مانند سولانا (SOL) (که ۹ درصدی افت کرد اما TVL آن همچنان بالای ۵.۲ میلیارد دلار است) و LINK (به دلیل کاربرد زیرساختی) مقاومت بیشتری نشان خواهند داد و زودتر ریکاوری میکنند. سناریوی ۲: آغاز زمستان کریپتو فرض: با تشدید تورم اروپا، کندی رشد چین و اتخاذ موضع بسیار سختگیرانه از سوی فدرال رزرو، بازار وارد چرخه نزولی بلندمدت میشود. عملکرد: در این وضعیت، آلتکوینهای ضعیف و پروژههای بدون کاربرد واقعی ۶۰-۸۰ درصد افت خواهند کرد. تنها پروژههای با یوتیلیتی و کاربرد واقعی مانند GRT (برای دادهها و AI) یا POL (توکن جدید پالیگان پس از مهاجرت) زنده میمانند. میمکوینها به احتمال زیاد ناپدید میشوند و فضای دیفای به پلتفرمهای ممیزیشده (Audited) و اثباتشده مانند AAVE محدود خواهد شد. چشمانداز میانمدت و استراتژی انباشت گزارش اشتغال آمریکا (که انتظار ۱۶۰ هزار شغل را دارد) و تصمیمات آتی فدرال رزرو در دسامبر، کلید حرکتهای بعدی هستند. اگر دادهها ضعیف باشد و فدرال رزرو به تسهیلات پولی روی نیاورد، ریزش ادامه مییابد. اما اگر Sentiment Flush (مانند پستهای توییتر که نشاندهنده تخلیه احساسات منفی است) درست باشد، کف فعلی (BTC در ۱۰۵k، آلتها ۱۰-۲۰ درصد پایینتر) فرصتی طلایی برای انباشت استراتژیک خواهد بود. استراتژی ضروری: متنوعسازی پرتفوی، استفاده از استاپلاس برای مدیریت ریسک، و تمرکز بر روی آلتکوینهایی که TVL رو به رشد (مانند سولانا) یا کاربرد عملی و نوآورانه (مانند پروژههای AI آیندهدار) دارند، ضروری است. سخن پایانی ریزشهای اخیر بازار، که ناشی از عوامل کلان اقتصادی و حوادث امنیتی دیفای است، در یک فاز پاکسازی ضروری قرار دارد. انتقالهای سنگین آلتکوینها به صرافیها و رسیدن شاخصهای تکنیکال به محدوده اشباع فروش، نشاندهنده فاز تسلیم و ترس شدید در بازار آلتکوینها است. با این حال، تسلط رو به رشد بیتکوین و تمرکز سرمایهها بر داراییهای با ریسک کنترل شدهتر (مانند سولانا)، نشاندهنده بازاری است که در حال جستجوی ارزشهای واقعی است. اکنون، زمان فروش هیجانی نیست، بلکه زمان تحلیل دقیق و انباشت استراتژیک برای سرمایهگذارانی است که چشمانداز بلندمدت را در نظر دارند. آماده انباشت باشید بازار به زودی تصمیم نهایی را خواهد گرفت. سلب مسئولیت: این مقاله تحلیلی و خبری هست و پیش از خرید یا فروش رمزارزها، با بررسی و آگاهی کامل اقدام کنید. ما هرگز پیشنهاد خرید و فروش هیچ ارزی را به کاربران نمیدهیم و یوتوتایمز مسئولیتی در قبال سود یا زیان معاملات کاربران ندارد.
میشل بولاک، رئیس بانک مرکزی استرالیا: در این چرخه اقتصادی ممکن است نیاز به کاهش کمتری در نرخ بهره نسبت به دورههای گذشته وجود داشته باشد بازار کار هنوز اندکی فشردهتر از سطح اشتغال کامل است که نشاندهنده تداوم فشارهای عرضه در بازار نیروی کار است. هیئت مدیره بانک مرکزی کاهش نرخ بهره را در نشست اخیر بررسی نکرده است. تمرکز بر حفظ نرخ فعلی و ارزیابی محتاطانه چشمانداز سیاست پولی بوده است. تورم پایه سالانه بالاتر از ۳٪ وضعیت مطلوبی نیست. امکان عدم کاهش بیشتر نرخ بهره وجود دارد اما احتمال کاهشهای محدود نیز مطرح است. برآورد فعلی نشان میدهد که نرخ بیکاری در سطح نسبتاً پایداری باقی خواهد ماند. افزایش نرخ بهره در حال حاضر در دستور کار قرار ندارد. هدف هیئت مدیره برای نرخ تورم، سطح ۲.۵٪ است. پاسخ قطعی درباره ادامه کاهش نرخ بهره هنوز مشخص نیست و این موضوع همچنان سؤال باز باقی مانده است. پیشبینیها نشان میدهند تورم بالا تا ۱۲ ماه آینده ادامه خواهد داشت اما ابهام زیادی در چشمانداز وجود دارد. سیاست پولی اکنون بسیار نزدیک به سطح خنثی است و تصمیمگیریها بهصورت جلسهبهجلسه انجام خواهد شد. همچنین تأکید کرد که هیئت مدیره بانک مرکزی هیچگونه سوگیری یا جهتگیری خاصی در سیاستگذاری ندارد. هیچ کاهش نرخ بهرهای در نظر گرفته نشده است و تورم هسته همچنان بسیار بالا است.
آستن گولزبی، رئیس فدرال رزرو شیکاگو، اعلام کرد که تعطیلی دولت آمریکا باعث شده فدرال رزرو در زمینه تورم «نیمهکور» عمل کند، زیرا دادههای رسمی تورم منتشر نمیشوند. او گفت که بازار کار هنوز قابل رصد است از طریق منابعی مانند دادههای ADP و شاخصهای داخلی فدرال رزرو، اما ردیابی قیمتها دشوارتر شده است. گولزبی تأکید کرد که در چنین شرایطی باید با احتیاط بیشتری عمل کرد؛ زیرا ممکن است تورم از کنترل خارج شود بدون آنکه فدرال رزرو متوجه شود. او افزود که تورم خدمات در سه ماه اخیر به حدود ۴٪ رسیده و تورم پایه نیز در نرخ سالانه ۳.۶٪ در حال حرکت است. با وجود اینکه در نشست اخیر از کاهش ۰.۲۵٪ نرخ بهره حمایت کرده، در مورد کاهش بیشتر در ماه دسامبر هنوز تصمیم نگرفته است. او هشدار داد که کاهش پیشدستانه نرخ بهره بدون دادههای کافی، اقدامی پرریسک است. گولزبی همچنین درباره احتمال شکلگیری شوکهای رکود تورمی و حباب احتمالی در حوزه هوش مصنوعی ابراز نگرانی کرد. او گفت که سیاست پولی نمیتواند حبابها را بترکاند اما میتواند آنها را تغذیه کند. در مورد بازار کار، او وضعیت را ثابت اما با عدم قطعیت بالا توصیف کرد و گفت که شرکتها نه استخدام میکنند و نه اخراج. او بر اهمیت استقلال بانک مرکزی از فشارهای سیاسی تأکید کرد و گفت که اعضای FOMC تصمیمات خود را بر اساس دادههای اقتصادی اتخاذ میکنند.
میران، یکی از مقامات فدرال رزرو، اعلام کرد که احتمال کاهش دوباره نرخ بهره در ماه دسامبر وجود دارد. او گفت: «در ذهن من، پیشبینیها نشان میدهند که کاهش دیگری ممکن است». وی هشدار داد که سیاست پولی محدودکننده، اقتصاد را در برابر شوکها شکنندهتر میکند و میتواند بازار کار را در معرض ریسک قرار دهد. او همچنین اظهار داشت که کارگران جوان میتوانند جایگزین نیروی کار مهاجر از دسترفته شوند و تعرفهها را عامل اصلی تورم نمیداند.
طبق نظرسنجی SPF بانک مرکزی اروپا، نرخ تورم منطقه یورو برای سال ۲۰۲۶ در سطح ۱.۸٪ و برای سال ۲۰۲۷ در سطح ۲.۰٪ پیشبینی شده است؛ این ارقام نسبت به سه ماه گذشته تغییری نکردهاند. پیشبینی تورم بلندمدت نیز بدون تغییر و در سطح ۲٪ باقی مانده است. طبق این نظرسنجی، رشد تولید ناخالص داخلی برای سال آینده ۱.۱٪ و برای سال ۲۰۲۷ برابر با ۱.۴٪ پیشبینی شده است که هر دو رقم نسبت به دوره قبل ثابت ماندهاند. چشمانداز اشتغال همچنان نسبتاً ضعیف باقی مانده و رشد دستمزدها در حال کاهش است.
شرکت سرمایهگذاری PIMCO اعلام کرد که کاهش ۲۵ نقطه پایهای نرخ بهره توسط فدرال رزرو آمریکا به محدوده ۳.۷۵٪ تا ۴.۰۰٪ قابل پیشبینی بود اما تلاش جروم پاول برای کنترل انتظارات بازار درباره کاهش بیشتر در ماه دسامبر، نکته کلیدی نشست اکتبر بود. پاول تأکید کرد که کاهشهای بعدی «قطعی نیستند» که باعث شد احتمال کاهش نرخ در دسامبر از بیش از ۹۰٪ به حدود ۷۰٪ کاهش یابد. بیانیه سیاستی فدرال رزرو تغییر چندانی نداشت و نشاندهنده رویکرد محتاطانه در شرایط کمبود دادههای اقتصادی ناشی از تعطیلی دولت آمریکا بود. پاول به شاخصهای جایگزین مانند آمار بیکاری ایالتی و فرصتهای شغلی خصوصی تکیه کرد که همچنان پایدار ماندهاند و نشان میدهند بازار کار مقاومتر از حد انتظار است. همزمان، فدرال رزرو اعلام کرد که برنامه انقباض کمی (QT) را از اول دسامبر متوقف میکند، زیرا ذخایر بانکی در حال کاهش هستند. بانک مرکزی از این پس درآمدهای اوراق خزانه و اوراق بهادار با پشتوانه وام مسکن را مجدداً سرمایهگذاری خواهد کرد تا اندازه ترازنامه را ثابت نگه دارد و میانگین سررسید آن را با تمرکز بر اوراق کوتاهمدت کاهش دهد. PIMCO افزود که دادههای تورم ماه سپتامبر از کاهش اخیر نرخ بهره حمایت کردهاند، زیرا CPI هسته پس از تعدیل اثرات تعرفهها حدود ۲.۷٪ بوده که نزدیک به محدوده مطلوب فدرال رزرو است. با این حال، لحن محتاطانه پاول نشاندهنده عدم قطعیت در تصمیمات بعدی است، بهویژه با توجه به شرایط مبهم بازار کار و شوکهای احتمالی تعرفهای یا مالی. PIMCO پیشبینی میکند که یک کاهش دیگر در ماه دسامبر انجام شود اما با اطمینان کمتر نسبت به قبل. در سال ۲۰۲۶، روند کاهش نرخها احتمالاً کندتر خواهد بود و در صورت تثبیت رشد و کاهش تورم، ممکن است دوباره متوقف شود. تأثیر تعرفهها و محرکهای مالی آینده میتواند دیدگاه فدرال رزرو درباره نرخ خنثی را پیچیدهتر کند و رویکرد جلسهبهجلسه را تقویت نماید.
شاخص S&P 500 تقریباً هر هفته رکورد تازهای ثبت میکند و به ظاهر نشانهای از شکوفایی اقتصادی آمریکا دیده میشود؛ همان تصویری که رئیسجمهور از «دوران طلایی» کشور ترسیم میکند. اما ورای این ظاهر درخشان، نشانههایی از فشارهای فزاینده در زیر پوست اقتصاد دیده میشود؛ از بدهی رو به افزایش دولت گرفته تا کسری بودجه سنگین و افت اعتماد مصرفکنندگان. بر اساس برآوردهای صندوق بینالمللی پول (IMF)، نسبت بدهی دولت آمریکا به درآمد سالانه تا سال ۲۰۳۰ از ۱۲۵ درصد به حدود ۱۴۳ درصد خواهد رسید؛ رقمی که حتی از ایتالیا با ۱۳۷ درصد بالاتر میرود و تنها اندکی از یونانِ ۱۳۰ درصدی فراتر است. IMF همچنین پیشبینی میکند کسری بودجه آمریکا در هر سال تا پایان دهه جاری بالای ۷ درصد تولید ناخالص داخلی باقی بماند؛ بالاترین سطح در میان اقتصادهای پیشرفته. این در حالی است که کشورهایی مانند ایتالیا در تلاشاند کسری خود را امسال به حدود ۲٫۹ درصد کاهش دهند؛ وعدهای که دولت ترامپ نیز زمانی داده بود اما هنوز محقق نشده است. شاخص احساسات مصرفکننده دانشگاه میشیگان در ماه اکتبر از ۵۵٫۱ به ۵۳٫۶ کاهش یافته و کمتر از رقم اولیه ۵۵٫۰ ثبتشده است. شاخص اعتماد مصرفکننده کنفرانس بورد نیز در همین ماه افت مشابهی را نشان میدهد. این دادهها بیانگر آناند که خانوارهای آمریکایی نسبت به آینده اقتصادی خود محتاطتر شدهاند؛ پدیدهای که معمولاً مقدمهای بر کندی رشد مصرف و در نهایت کاهش درآمد شرکتهاست. اگر این روند کاهش اعتماد با موج جدیدی از اخراجها همراه شود، میتواند به نقطه ضعف تازهای برای اقتصاد تبدیل شود. نشانههای اولیه این موج از هماکنون دیده میشود. خبرگزاری رویترز گزارش داده است که آمازون قصد دارد تا ۳۰ هزار شغل اداری را برای کاهش هزینهها و اصلاح استخدامهای بیش از اندازه دوران همهگیری حذف کند. شرکتهای بزرگی مانند UPS و نستله نیز هماکنون در حال تعدیل نیرو هستند. سؤال اصلی این نیست که این روند ناشی از پیشرفت هوش مصنوعی است یا از نگرانیهای اقتصادی؛ آنچه اهمیت دارد تأثیر آن بر سودآوری شرکتهاست. افزایش بیکاری میتواند هزینههای مصرفکننده را کاهش دهد و بخشهایی چون کالاهای غیرضروری و خدمات را به شدت تحت فشار قرار دهد. با وجود این نگرانیها، تصویر سودآوری شرکتهای آمریکایی هنوز نسبتاً امیدوارکننده است. دادههای FactSet نشان میدهد بخش کالاهای مصرفی اختیاری در فصل اخیر، بیشترین میزان «شگفتی مثبت» در درآمد را نسبت به پیشبینیها ثبت کرده است. برای نمونه، سود هر سهم نایکی ۰٫۴۹ دلار اعلام شد در حالی که برآوردها تنها ۰٫۲۷ دلار بود و فورد نیز با ۰٫۴۵ دلار در برابر پیشبینی ۰٫۳۵ دلار، عملکردی فراتر از انتظار داشت. هرچند شاخصهای کلان نشانههایی از فشار اقتصادی نشان میدهند، اما هنوز ضربه سنگینی به سود شرکتها وارد نشده است. فعلاً سرمایهگذاران بر موج خوشبینی و هیجان ناشی از پیشرفتهای هوش مصنوعی سوارند. همکاریهای تازه بین انویدیا و شرکتهایی مانند Palantir، CrowdStrike، Uber، Stellantis، Lucid، مرسدسبنز، اوراکل، Eli Lilly، مایکروسافت، Super Micro، Johnson & Johnson، Hewlett-Packard و نوکیا؛ در کنار مشارکتهای جدید OpenAI، همچنان سوخت حرکت بازار را تأمین کردهاند. اما پرسش اصلی پابرجاست: این موتور رشد تا کِی میتواند روشن بماند؟ اقتصاد آمریکا در حالی در اوج بازار سهام حرکت میکند که زیرساختهای مالی آن تحت فشار بدهی و کسری مزمن قرار دارد. ترکیبی که میتواند هر لحظه به موجی از تعدیل نیرو و کاهش سود شرکتها منتهی شود و شاید آغازی برای مرحلهای محتاطتر در چرخه اقتصادی ایالات متحده باشد.
دادههای ADP که روز گذشته منتشر شد، ممکن است اعتماد فدرال رزرو به کاهش نرخ بهره در ماه دسامبر را تضعیف کند. بازارها تقریباً با قطعیت انتظار یک کاهش دیگر در ماه دسامبر را دارند، اما اگر فدرال رزرو نسبت به آن تردید نشان دهد، واکنش بازارها میتواند شدید باشد. بر اساس گزارش ADP، در چهار هفته منتهی به ۱۱ اکتبر ۲۰۲۵، بهطور متوسط هر هفته ۱۴٬۲۵۰ شغل جدید ایجاد شده که مجموعاً حدود ۵۷٬۰۰۰ شغل در آن دوره میشود. این رقم بسیار بالاتر از نرخ سر به سر ۳۰٬۰۰۰ شغل در ماه است که توسط فدرال رزرو دالاس در اوایل اکتبر برآورد شده بود. کریستوفر والر، یکی از اعضای بسیار انبساطی فدرال رزرو (در کنار بومن و میران)، در سخنرانی ماه ژوئيه خود گفته بود که دادههای هفتگی ADP یکی از دلایل حمایت او از کاهش نرخ بهره بودهاند. اما اخیراً گفته: «هنوز معتقدم باید نرخها را کاهش دهیم اما باید با احتیاط عمل کنیم. اکنون تضادی میان دادههای رشد اقتصادی قوی و نشانههای ضعف در بازار کار وجود دارد. یا رشد اقتصادی باید با بازار کار ضعیف هماهنگ شود، یا بازار کار باید به سطح رشد اقتصادی برسد. چون نمیدانیم کدامیک اتفاق میافتد، باید در تنظیم نرخها با دقت عمل کنیم تا اشتباهی پرهزینه رخ ندهد.» اگر دادههای ADP نشاندهنده بازگشت قوی بازار کار باشد، ممکن است پاول در نشست امروز لحن محتاطتری نسبت به کاهش دسامبر اتخاذ کند. چنین موضعی میتواند بهعنوان یک «شگفتی هاوکیش» تلقی شود و بازارها را بهشدت تحت تأثیر قرار دهد. با توجه به نبود دادههای رسمی دولتی، تنها اطلاعات موجود همین گزارش ADP و شاخصهای PMI آمریکا هستند که بار دیگر رشد اقتصادی قوی را نشان دادهاند. همچنین نباید فراموش کرد که آخرین نمودار نقطهای (دات پلات) نشان داد اکثریت اعضای FOMC موضعی خنثی یا انقباضی دارند و بهراحتی بر اعضای انبساطی غلبه میکنند. بنابراین، همین اعضا اولین کسانی خواهند بود که بدون دلایل قوی، نسبت به کاهش دسامبر ابراز تردید میکنند. تا پیش از انتشار دادههای دیروز، تصور میشد نشست امروز فدرال رزرو رویدادی کماهمیت باشد، چرا که کاهش نرخ و پایان سیاست QT تقریباً قطعی بود. اما حالا این نشست میتواند به رویدادی پرتنش و تأثیرگذار تبدیل شود.
ما انتظار داریم فدرال رزرو امروز نرخ بهره را ۲۵ نقطه پایه کاهش دهد؛ این پیشبینی با قیمتگذاری بازار و اجماع تحلیلگران همخوانی دارد. در ماه سپتامبر، شرایط مشابهی از منظر قیمتگذاری باعث شد دلار بهطور چشمگیری تقویت شود. اما اکنون با متعادلتر شدن موقعیتهای معاملاتی و بهبود نسبی دادههای تورمی، احتمال تکرار آن واکنش کمتر شده است. همچنین انتظار داریم دلار کانادا امروز تضعیف شود؛ زیرا بانک مرکزی کانادا نیز احتمالاً نرخ بهره را ۲۵ نقطه پایه کاهش خواهد داد. دلار آمریکا: ریسکهای صعودی محدود، متفاوت از سپتامبر زمانی که فدرال رزرو در سپتامبر کاهش ۲۵ نقطه پایهای را اعلام کرد، دلار بهطور قابل توجهی تقویت شد. در آن زمان، موقعیتهای معاملاتی دلار بهشدت در وضعیت فروش قرار داشتند و برخی اظهارات نسبتاً هاوکیش پاول باعث تشدید اصلاح قیمت شد. از منظر قیمتگذاری، شرایط امروز مشابه سپتامبر است: بازارها بیش از یک ماه است که انتظار کاهش ۲۵ نقطه پایهای را دارند، اجماع کامل وجود دارد (ما نیز همین انتظار را داریم) و کاهش بعدی در ماه دسامبر تقریباً بهطور کامل در قیمتها لحاظ شده است. بنابراین، تمام مؤلفههای لازم برای یک جهش «شایعه را بخر، واقعیت را بفروش» در دلار وجود دارد. با این حال، موقعیتهای معاملاتی دلار این بار بسیار متفاوتاند. دادههای CFTC به دلیل تعطیلی منتشر نشدهاند اما بازار آپشنها تصویر بسیار متعادلی را نشان میدهد. بهجز جهش کوتاه در اوایل اکتبر (مرتبط با ریسکهای سیاسی فرانسه و ژاپن)، شاخص ریسک معکوس ۲۵ دلتا با وزن شاخص دلار در بازه سهماهه در بالاترین سطح از آوریل قرار دارد و نزدیک به صفر است. از سوی دیگر، گزارش شاخص قیمت مصرف کننده (CPI) ملایم هفته گذشته در آمریکا به پاول دلیلی نمیدهد که لحن هاوکیشتری اتخاذ کند. با وجود نبود دادههای رسمی اشتغال، گزارش ADP (که اکنون بهصورت هفتگی منتشر میشود) و کتاب بژ فدرال رزرو نشانههایی از تضعیف بیشتر بازار کار را ارائه میدهند. بنابراین، اگرچه ریسکها برای دلار امروز کمی به سمت صعودی متمایلاند، اما هرگونه جهش باید محدودتر و کوتاهتر از سپتامبر باشد. همچنین، اعلام احتمالی پایان سیاست کاهش ترازنامه (QT) میتواند مانع رشد بیشتر دلار شود. یورو: حرکت ضعیف جفتارز EURUSD شب گذشته مقداری افت داشت و این هفته نسبت به سایر ارزهای G10 عقب مانده است. بازارها بهجای یورو، به سمت ارزهای وابسته به چین مانند دلار استرالیا و دلار نیوزیلند چرخش کردهاند (که اولی با تورم داغ شب گذشته نیز حمایت شد) و همچنین ین ژاپن که از مداخله لفظی بهره برد. به نظر میرسد این رفتار بازارها نشانهای دیگر از تمرکز بیشتر بر رویدادهای داخلی و ارزش نسبی در بازار فارکس باشد؛ بهوضوح، برخی دادههای مثبت از آلمان در روزهای اخیر (مانند PMI و Ifo) برای حمایت از یورو کافی نبودهاند. دیدگاه اجماعی این است که نشست فردای بانک مرکزی اروپا رویدادی بیاثر خواهد بود؛ و ما نیز با این نظر موافقیم. بنابراین، تأثیر این نشست بر EURUSD احتمالاً محدود خواهد بود و نشست امروز فدرال رزرو تنها عامل تعیینکننده جهت حرکت این جفتارز خواهد بود. همانطور که در بخش دلار اشاره شد، ما (تیم تحلیل ING) ریسکهای صعودی محدودی برای USD میبینیم. با این حال، این ریسکها احتمالاً برای شکستن پایدار سطح ۱.۱۶۰ در EURUSD کافی نیستند و چشمانداز کوتاهمدت این جفتارز همچنان خنثی باقی میماند—حداقل تا زمان انتشار دادههای اشتغال آمریکا. دلار کانادا: بانک مرکزی کانادا امروز نرخ بهره را کاهش میدهد ما انتظار داریم بانک مرکزی کانادا امروز نرخ بهره را ۲۵ نقطه پایه کاهش دهد. بازارها نیز به همین نتیجه رسیدهاند و منحنی OIS دلار کانادا اکنون کاهش ۲۱ نقطه پایهای را قیمتگذاری کرده است، زیرا ریسکهای تجاری و اشتغال—که پس از تنشهای هفته گذشته میان آمریکا و کانادا افزایش یافتهاند—بر دادههای قویتر از انتظار اشتغال و تورم در ماه سپتامبر غلبه کردهاند. ما امروز برای دلار کانادا ریسکهای نزولی پیشبینی میکنیم. اگرچه بازارها تا حد زیادی کاهش نرخ را قیمتگذاری کردهاند اما با توجه به وخامت چشمانداز تجاری، بعید است بانک مرکزی کانادا درِ کاهشهای بیشتر را ببندد. برخی انتظارات برای کاهشهای بیشتر در منحنی CAD وجود دارد اما این انتظارات در بازه ۶ ماهه آینده پراکندهاند و مجموعاً حدود ۱۵ نقطه پایه را شامل میشوند. نرخ واقعی سیاستگذاری در کانادا بسیار بالاتر از زمانی است که نرخ بیکاری در سطح فعلی ۷.۱٪ قرار داشت و ریسکهای شدید نزولی در اقتصاد احتمالاً حداقل یک کاهش دیگر را توجیه میکنند. این کاهش ممکن است زودتر از انتظار رخ دهد، و ماه ژانویه میتواند هدف بعدی برای گمانهزنیهای انبساطی باشد؛ در حال حاضر، بازارها مجموعاً ۳۵ نقطه پایه کاهش را برای آن زمان قیمتگذاری کردهاند. دلار کانادا در برابر اخبار منفی تجاری مقاوم بوده، بخشی از این مقاومت به دلیل آن است که پیشتر با تخفیف نسبت به ارزش منصفانه کوتاهمدت معامله میشده است. هرگونه بازتنظیم انبساطی در منحنی CAD میتواند ارزش منصفانه CAD را پایینتر ببرد (یعنی USDCAD را بالاتر ببرد) و زمینه را برای افزایش موقعیتهای فروش CAD فراهم کند، حتی اگر این معامله در حال حاضر شلوغ باشد. با اینکه مقاومت دلار آمریکا را موقتی میدانیم، همچنان انتظار داریم USDCAD تا پایان سال به سطح ۱.۳۸ برسد. در کوتاهمدت، تعادل ریسکها به سمت سطح ۱.۴۱ متمایل است. منبع: ING
دونالد ترامپ در جریان نشست APEC گفت: کره جنوبی یکی از معدود کشورهایی است که دموکراسی پایدار دارد. این کشور را بسیار خاص توصیف کرد و از رهبران تجاری حاضر قدردانی نمود. از رئیسجمهور کره جنوبی، «لی»، بابت دیدار مهم تشکر کرد و گفت که مشتاق دیدار دوباره با اوست. اعلام کرد که توافقهایی برای بیش از ۱۸ تریلیون دلار سرمایهگذاری جدید حاصل شده است. پیشبینی کرد که تا پایان دوره دوم ریاستجمهوریاش، ۲۱ تا ۲۲ تریلیون دلار سرمایهگذاری وارد آمریکا شود. انتظار دارد رشد تولید ناخالص داخلی آمریکا در فصل آینده به ۴٪ برسد. کارخانهها در آمریکا در حال رونق گرفتن هستند. نرخ بهره افزایش نخواهد یافت. تولید نیمههادیها با سرعت در حال بازگشت به خاک آمریکاست. آمریکا شریک جدی و راهبردی کره جنوبی است. برنامهریزی شده تا صنعت کشتیسازی آمریکا به شکوفایی برسد. وقتی آمریکا رونق میگیرد، اتحادهای ما و منطقه هند و اقیانوس آرام نیز شکوفا میشوند.
مؤسسه ADP در برآورد مقدماتی خود اعلام کرد که در چهار هفته منتهی به ۱۱ اکتبر، بهطور متوسط ۱۴,۲۵۰ شغل جدید در آمریکا ایجاد شده است. موسسه ADP همچنین اعلام کرد که از این پس گزارشهای مقدماتی اشتغال را بهصورت هفتگی منتشر خواهد کرد و گزارشهای کامل اشتغال و تحلیلهای مربوط به پرداخت حقوق را بهصورت ماهانه ادامه خواهد داد.
آمازون اعلام کرد که قصد دارد حدود ۱۴ هزار موقعیت شغلی از نیروی کار اداری خود را کاهش دهد.