بیت‌کوین پس از افت به زیر سطوح کلیدی قیمت تمام‌شده، در نزدیکی مرز ۱۰۰ هزار دلار تثبیت شده است که نشانه‌ای از کاهش تقاضا و فروش از سوی هولدرهای بلندمدت است. در حالی‌که صندوق‌های ETF همچنان با خروج سرمایه روبه‌رو هستند و معامله‌گران بازار آپشن در وضعیت تدافعی باقی مانده‌اند، بازار در موقعیتی شکننده قرار دارد. محتاط در حالت فروش بیش از حد (oversold)است اما هنوز وارد فاز تسلیم کامل نشده است. خلاصه بیت‌کوین با افت به زیر قیمت تمام شده‌ی هولدرهای کوتاه‌مدت» (حدود ۱۱۲,۵۰۰ دلار)، نشانه‌ای از کاهش تقاضا و پایان فاز صعودی قبلی خود نشان داد. قیمت حالا نزدیک محدوده ۱۰۰ هزار دلار در حال تثبیت است. حدود ۲۱٪ پایین‌تر از سقف تاریخی (ATH). حدود ۷۱٪ از موجودی هنوز در سود قرار دارد، که با اصلاح‌های میانی چرخه سازگار است. شاخص «زیان تحقق‌نیافته نسبی» (Relative Unrealized Loss) در سطح ۳.۱٪ قرار دارد، که بیشتر نشانه‌ی یک فاز خرسی ملایم است تا تسلیم گسترده‌ی بازار (Capitulation). از ماه جولای تاکنون موجودی هولدرهای بلندمدت (LTHs) حدود ۳۰۰ هزار بیت‌کوین کاهش یافته که نشانه‌ای از ادامه‌ی فاز توزیع، حتی با وجود افت قیمت است. برخلاف مراحل قبلی چرخه، این بار فروش در حین ریزش قیمت‌ها اتفاق افتاده، نه در زمان رشدها. در همین حین ETFهای اسپات آمریکا شاهد خروج مستمر سرمایه بوده‌اند (روزانه بین ۱۵۰ تا ۷۰۰ میلیون دلار خروج). داده‌های CVD در صرافی‌های بزرگ نیز فشار فروش مداوم و کاهش تقاضای اختیاری را تأیید می‌کنند. در بازار پرپچوال از حدود ۳۳۸ میلیون دلار در ماه آوریل به ۱۱۸ میلیون دلار کاهش یافته، یعنی معامله‌گران از پوزیشن‌های لانگ اهرمی فاصله گرفته‌اند. در بازار آپشن افزایش تقاضای Put و پریمیوم‌های بالاتر در سطح قیمتی ۱۰۰ هزار دلار نشان می‌دهد معامله‌گران هنوز در حال پوشش ریسک هستند، نه خرید در کف. نوسان ضمنی کوتاه‌مدت (Implied Volatility) همچنان نسبت به حرکات قیمت حساس است، اما بعد از جهش ماه اکتبر، نشانه‌هایی از ثبات دارد. در مجموع بازار در وضعیتی شکننده و محتاط قرار دارد. تقاضای ضعیف، زیان‌های کنترل‌شده، و احتیاط بالا. برای آغاز یک فاز صعودی پایدار، نیاز به بازگشت جریان ورودی سرمایه و تثبیت دوباره سطح ۱۱۲ تا ۱۱۳ هزار دلار به‌عنوان حمایت است. تحلیل آنچین در ادامه‌ی گزارش هفته‌ی گذشته با عنوان فقدان اطمینان، بیت‌کوین پس از چند تلاش ناموفق برای بازپس‌گیری قیمت تمام شده‌ی هولدرهای کوتاه‌مدت، سرانجام به زیر مرز ۱۰۰ هزار دلار سقوط کرد. این شکست سطح کلیدی، تأییدی بر کاهش شتاب تقاضا و تداوم فشار فروش از سوی هولدرهای بلندمدت است که نشانه‌ای روشن از فاصله گرفتن بازار از فاز صعودی است. در این نسخه با استفاده از مدل‌های قیمتی آنچین و شاخص‌های رفتار سرمایه گذاران، ضعف ساختاری بازار را بررسی می‌کنیم؛ سپس به سراغ داده‌های بازار اسپات، پرپچوال و آپشن می‌رویم تا سنتیمنت بازار وپوزیشن‌های معامله‌گران برای هفته‌ی پیش‌رو را ارزیابی کنیم. بررسی کف حمایتی از زمان ریست بازار در تاریخ ۱۰ اکتبر، بیت‌کوین نتوانسته بالای قیمت تمام شده‌ی هولدرهای کوتاه‌مدت باقی بماند و در نتیجه، شاهد ریزشی شارپ تا حوالی ۱۰۰ هزار دلار بوده‌ایم، یعنی حدود ۱۱٪ پایین‌تر از سطح کلیدی ۱۱۲,۵۰۰ دلار. فاصله‌ی قیمتی  در این عمق نسبت به قیمت تمام شده،  معمولاً احتمال ادامه‌ی افت را افزایش داده و قیمت را به سمت حمایت‌های ساختاری پایین‌تر میکشاند؛ از جمله میانگین قیمت خرید فعالان بازار «Active Investors’ Realized Price» که هم‌اکنون در محدوده‌ی ۸۸,۵۰۰ دلار قرار دارد. این شاخص به‌صورت پویا میانگین بهای تمام‌شده‌ی کوین‌های در گردش فعال به‌جز کوین‌های راکد را دنبال می‌کند و در چرخه‌های قبلی معمولاً به‌عنوان نقطه‌ی مرجع اصلی در فازهای اصلاحی طولانی‌مدت عمل کرده است. بیت‌کوین در دوراهی در ادامه‌ی این تحلیل باید گفت که اصلاح اخیر، الگویی شبیه دوره‌های ژوئن ۲۰۲۴ و فوریه ۲۰۲۵ ایجاد کرده است .دوره‌هایی که بیت‌کوین در مرز میان فاز صعودی و اصلاح عمیق‌تر قرار داشت. در محدوده‌ی ۱۰۰ هزار دلار، حدود ۷۱٪ از موجودی در سود باقی مانده است؛ سطحی که بازار را در آستانه‌ی پایین محدوده‌ی تعادلی معمول ۷۰٪ تا ۹۰٪ قرار می‌دهد که معمولاً در مرحله‌ی تثبیت در میانه‌ی چرخه‌های بازار مشاهده می‌شود. این مرحله اغلب با رالی‌های کوتاه‌مدت بازگشتی به سمت قیمت تمام‌شده‌ی هولدرهای کوتاه‌مدت همراه است، اما رشد پایدار معمولاً نیازمند تثبیت طولانی‌تر و ورود مجدد جریان تقاضا است. در مقابل اگر ضعف بیشتر باعث شود بخش بزرگ‌تری از موجودی وارد زیان شود، بازار در معرض گذار از روند نزولی ملایم فعلی به فاز نزولی عمیق‌تر قرار می‌گیرد، فازی که معمولاً با مرحله‌ی تسلیم بازار و فروش گسترده و در ادامه، با جمع‌آوری مجدد سرمایه توسط هولدرها مشخص می‌شود.   زیان‌ها فعلا مهار شده‌اند برای درک بهتر شدت افت فعلی، بررسی شاخص زیان تحقق‌نیافته نسبی (Relative Unrealized Loss) مفید است. این شاخص مقدار کل زیان‌های تحقق‌نیافته (برحسب دلار) را نسبت به ارزش بازار اندازه‌گیری می‌کند. برخلاف بازار نزولی ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۳ که این شاخص به سطوح بسیار بالا رسیده بود، مقدار فعلی آن در حدود ۳.۱٪ است؛ سطحی که نشان‌دهنده‌ی فشار ملایم در بازار است و بیشتر شبیه اصلاح‌های میانه‌ی چرخه در سه‌ماهه سوم و چهارم ۲۰۲۴ و سه‌ماهه دوم ۲۰۲۵ است. دوره‌هایی که همگی زیر آستانه‌ی ۵٪ باقی مانده بودند. تا زمانی که زیان‌های تحقق‌نیافته در همین محدوده باقی بمانند، بازار را می‌توان در فاز نزولی ملایمی دانست — مرحله‌ای که با رفتار کنترل‌شده‌ی قیمت و اصلاح تدریجی بازارهمراه است، نه وحشت یا فروش هیجانی. اما اگر افت عمیق‌تر باعث شود این نسبت از ۱۰٪ فراتر رود، احتمالاً فاز فروش گسترده آغاز خواهد شد و بازار وارد یک دوره‌ی نزولی شدیدتر می‌شود. فشار فروش مداوم از سوی هولدرهای بلندمدت با وجود شدت نسبتاً محدود زیان‌ها و افت ۲۱ درصدی از سقف تاریخی ۱۲۶ هزار دلار، بازار همچنان زیر فشار فروش آرام اما پیوسته از سوی هولدرهای بلندمدت (LTHها) قرار دارد. این روند از جولای ۲۰۲۵ آغاز شده و حتی در حالی ادامه یافت که بیت‌کوین در اوایل اکتبر به سقف جدیدی رسید، حرکتی که بسیاری را غافلگیر کرد. در این بازه، موجودی هولدرهای بلندمدت حدود ۳۰۰ هزار بیت‌کوین کاهش یافته (از ۱۴.۷ میلیون به ۱۴.۴ میلیون BTC). برخلاف موج‌های توزیع پیشین در اوایل چرخه، زمانی که هولدرهای بلندمدت در سقف قیمت‌ها دست به فروش میزدند، این بار در شرایط ضعف بازار در حال فروش‌اند. به بیان ساده، آن‌ها کوین‌های خود را در حالی می‌فروشند که قیمت در محدوده‌ای خنثی نوسان می‌کند و به تدریج پایین‌تر می‌رود. این تغییر رفتاری نشانه‌ای از خستگی عمیق‌تر و کاهش اعتماد میان سرمایه‌گذاران باتجربه است. وقتی هولدرهای قدیمی بی‌صدا بازار رو خالی می‌کنند برای درک بهتر روند فروش بلندمدتی که در حال وقوع است، باید دانست که تغییرات در موجودی هولدرهای بلندمدت (LTHها) حاصل دو نیروی اصلی است: ۱.کوین‌هایی که از کیف پول‌ها خارج شده‌اند ۲.کوین‌هایی که عمرشان از حدود ۱۵۵ روز می‌گذرد و به جمع هولدرهای بلندمدت اضافه می‌شوند. از جولای ۲۰۲۵ تاکنون، سرعت خرج شدن کوین‌ها از سرعت بلوغ آن‌ها پیشی گرفته است. همین اختلاف، نوعی توزیع خاموش در زیر سطح بازار ایجاد کرده است. فروشی که به چشم نمی‌آید اما به‌طور مداوم ادامه دارد. بر اساس داده‌ها، هولدرهای بلندمدت در این دوره حدود ۲.۴ میلیون بیت‌کوین را جابه‌جا کرده‌اند، اما ورود کوین‌های تازه‌ بخش زیادی از این خروج را جبران کرده است؛ در نتیجه موجودی خالص هولدرهای بلندمدت در مجموع تنها حدود ۳۰۰ هزار بیت‌کوین کاهش یافته است. اگر اثر بلوغ را کنار بگذاریم، این حجم از خرج شدن معادل حدود ۱۲٪ از کل عرضه در گردش است (۲.۴M / ۱۹.۴M) . رقمی چشمگیر که توضیح می‌دهد چرا فشار فروش مداوم همچنان احساس می‌شود، حتی در حالی که قیمت بیت‌کوین ظاهراً در سطحی باثبات باقی مانده است. دیدگاه‌ها آفچین کاهش قدرت خریداران نهادی در دو هفته‌ی گذشته صندوق‌های ETF اسپات بیت‌کوین در آمریکا با کاهش محسوس تقاضا روبه‌رو شده‌اند؛ به‌طوری‌که خروج سرمایه‌ی روزانه بین ۱۵۰ تا ۷۰۰ میلیون دلار ثبت شده است. این روند در تضاد کامل با موج ورود سرمایه‌ای است که در سپتامبر و اوایل اکتبر مشاهده شد و در آن زمان نقش مهمی در حفظ ثبات قیمتی ایفا می‌کرد. این خروج‌ها نشان می‌دهد جریان سرمایه‌گذاری نهادی در حال تعدیل است؛ سودگیری و کاهش تمایل برای ایجاد پوزیشن‌های جدید باعث افت فشار خرید کلی در ETFها شده. این کاهش فعالیت با ضعف اخیر قیمت‌ها هم‌راستا بوده و بیانگر افت اعتماد خریداران پس از چند ماه انباشت مستمر است. بازار اسپات زیر فشار فعالیت بازار اسپات طی ماه گذشته ضعیف‌تر شده و شاخص CVD (تغییر در صرافی‌های بزرگ روندی نزولی دارد. هم در بایننس و هم در مجموع بازارها، CVD منفی شده (به‌ترتیب ۸۲۲– و ۹۱۷– بیت‌کوین) که نشان‌دهنده‌ی فشار فروش مداوم و نبود تقاضا در سمت خرید است. تنها کوین‌بیس با رقم مثبت ۱۷۰ بیت‌کوین کمی متعادل‌تر عمل کرده، هرچند نشانه‌ای از جذب قوی خرید در آن دیده نمی‌شود. این افت در تقاضای اسپات هم‌راستا با کاهش ورود سرمایه به ETFهاست و از کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران خرد و نهادی حکایت دارد. بازار فعلاً سرد و محتاط مانده؛ هر رشد قیمتی هم به‌سرعت با سیو سود معامله‌گران مواجه می‌شود. اشتیاق برای ریسک فروکش کرد در بازار مشتقات، نرخ سود خالص معاملات فیوچرز که نشان‌دهنده‌ی بهره‌ای است که تریدرهای لانگ برای حفظ پوزیشن خود می‌پردازند، به‌شدت کاهش یافته؛ از ۳۳۸ میلیون دلار در ماه آوریل اکنون به حدود ۱۱۸ میلیون دلار در ماه رسیده است. این افت قابل‌توجه نشان‌دهنده‌ی خروج گسترده سرمایه‌گذاران از معاملات سفته‌بازانه و کاهش میل به ریسک در بازار است. پس از دوره‌ای طولانی از نرخ‌های مثبت و بالا در نیمه‌ی سال، افت پیوسته‌ی این شاخص نشان می‌دهد تریدرها به‌جای اهرم‌گیری در جهت لانگ، در حال کاهش ریسک و اتخاذ پوزیشن‌های خنثی‌تر هستند. این تغییر رفتار هم‌راستا با کاهش تقاضای اسپات و خروج سرمایه از ETFها است و نشان می‌دهد بازار فیوچرز نیز از فاز خوش‌بینی شدید به وضعیت محتاط و محافظه‌کارانه رسیده است. هیچ‌کس هنوز دنبال کف بازار نیست در حالی‌که بیت‌کوین در محدوده‌ی ۱۰۰ هزار دلاری در نوسان است، داده‌های بازار آپشن نشان می‌دهد که تقاضا برای «پوت‌ها» همچنان بالاست، امری که چندان هم عجیب نیست. معامله‌گران به‌جای خرید در کف، حاضرند پریمیوم‌های بالایی برای پوشش ریسک نزولی پرداخت کنند. گران شدن پوت‌ها در چنین سطح حمایتی، نشان می‌دهد که تمرکز بازار همچنان بر محافظت از سرمایه است، نه انباشت بیشتر دارایی. به بیان ساده‌تر بازار هنوز در وضعیت پوشش ریسک قرار دارد، نه خرید در کف. افزایش دوباره پرمیوم ریسک پرمیوم ریسک نوسان یک‌ماهه پس از ده روز متوالی در محدوده منفی، بار دیگر مثبت شده است. همان‌طور که انتظار می‌رفت، این شاخص به میانگین خود بازگشته و نوسان ضمنی (Implied Volatility) پس از فشار سنگین بر فروشندگان گاما، دوباره با قیمت‌های بالاتر بازتنظیم شده است. این تغییر نشان می‌دهد بازار همچنان در وضعیت احتیاط است؛ جایی که معامله‌گران حاضرند برای پوشش ریسک، پرمیوم بالاتری بپردازند و در مقابل، بازارسازها در سمت مخالف این معاملات قرار می‌گیرند. نکته‌ی قابل توجه این است که نوسان ضمنی همزمان با سقوط بیت‌کوین به محدوده‌ی ۱۰۰ هزار دلاری، افزایش یافته است که هم‌راستا با بازگشت تقاضا برای پوزیشن های ریسک‌گریزاست. نوسان در کمین افت قیمت نوسان ضمنی کوتاه‌مدت همچنان رابطه‌ای معکوس و نزدیک با حرکت قیمت دارد. با شدت گرفتن فروش بیت‌کوین، نوسان ضمنی به‌طور چشمگیری جهش کرد و  پیش از آنکه با شکل‌گیری حمایت در محدوده‌ی ۱۰۰ هزار دلار حدود ۱۰ واحد کاهش، یابد نوسان ضمنی یک‌هفته‌ای (1W IV) تا سطح ۵۴٪ بالا رفت. در سررسیدهای بلندمدت‌تر نیز نوسان افزایش یافت. نوسان یک‌ماهه حدود ۴ واحد و نوسان شش‌ماهه حدود ۱.۵ واحد بالاتر از سطوح پیش از اصلاح در نزدیکی ۱۱۰ هزار دلار قرار گرفت. این الگو همان رفتار کلاسیک بازار در زمان‌های هراس و نوسان را نشان می‌دهد، جایی که افت سریع قیمت باعث جهش مقطعی نوسان کوتاه‌مدت می‌شود. پوشش ریسک فعال در ۱۰۰ هزار دلار بررسی پرمیوم پوت با قیمت اعمال ۱۰۰ هزار دلار، تصویر بهتری از سنتیمنت فعلی بازار ارائه می‌دهد. در دو هفته گذشته، پرمیوم خالص پوت به‌طور تدریجی افزایش یافته و دیروز همزمان با نگرانی‌ها از احتمال پایان چرخه صعودی، به‌طور چشمگیری جهش کرد. این پرمیوم حتی با تثبیت بیت‌کوین در محدوده حمایت، همچنان در سطوح بالایی معامله می‌شود. این روند نشان می‌دهد که پوشش ریسک هنوز فعال است و معامله‌گران همچنان محافظه‌کارانه عمل می‌کنند و ترجیح می‌دهند از ریسک مجدد صرف‌نظر کنند و در عوض روی محافظت تمرکز کنند. جریان بازار همچنان محتاط باقی مانده داده‌های جریان معاملات طی هفت روز گذشته نشان می‌دهد که فعالیت معامله‌گران عمدتاً با پوزیشن های دلتا منفی هدایت شده است، عمدتاً از طریق خرید پوت و فروش کال. در ۲۴ ساعت گذشته هم هیچ نشانه روشنی از شکل‌گیری کف بازار دیده نمی‌شود. بازارسازها همچنان در حالت گاما لانگ هستند و ریسک قابل‌توجهی از سوی معامله‌گران کوتاه‌مدت را به خود جذب کرده‌اند و احتمالاً از نوسانات قیمت در هر دو جهت کسب درآمد می‌کنند. این وضعیت باعث شده نوسانات بالا اما کنترل‌شده باقی بماند و لحن بازار همچنان محتاطانه باشد. به طور کلی،در شرایط فعلی معامله گران ترجیح می‌دهد محافظه‌کار باقی بمانند تا اینکه وارد ریسک‌های پرخطر شوند و نیز هیچ محرک روشنی برای صعود کوتاه‌مدت مشاهده نمی‌شود. با این حال، از آنجا که محافظت در برابر ریسک نزولی همچنان گران است، برخی معامله‌گران ممکن است به زودی شروع به کاهش این پرمیوم و جستجوی فرصت‌های ارزشمند کنند.             جمع‌بندی شکست بیت‌کوین زیر قیمت تمام‌شده هولدرهای کوتاه‌مدت (۱۱۲.۵ هزار دلار) و تثبیت بعدی در سطح ۱۰۰ هزار دلار، نشانه‌ای از تغییر ساختاری مهم در بازار است. تا اینجا این اصلاح شباهت زیادی به اصلاحات چرخه قبلی دارد؛ حدود ۷۱٪ از موجودی همچنان در سود قرار دارد و زیان تحقق‌نیافته نسبی تنها ۳.۱٪ است (<۵٪)، که نشان‌دهنده یک فاز خفیف نزولی است و نه تسلیم گسترده. با این حال، توزیع مداوم هولدرهای بلندمدت از جولای و خروج سرمایه از ETF، کاهش اطمینان در هر دو جبهه خرد و نهادی را برجسته می‌کند. قیمت تحقق‌یافته سرمایه‌گذاران فعال (۸۸.۵ هزار دلار) همچنان به‌عنوان مرجع مهم حمایتی در صورت ادامه فروش عمل می‌کند، در حالی که بازپس‌گیری قیمت تمام‌شده هولدرهای کوتاه‌مدت، نشانه تقاضای تازه و قدرت خرید مجدد خواهد بود. در همین حال، نرخ سود خالص معاملات پرپچوال و تمایل CVD هر دو به عقب‌نشینی از اهرم‌های سفته‌بازی و کاهش مشارکت در بازار اسپات اشاره دارند و محیط ریسک‌گریز را تقویت می‌کنند. در بازار آپشن، تقاضای بالا برای پوت‌ها، افزایش پرمیوم‌ها در سطح ۱۰۰ هزار دلار و بازگشت ملایم نوسان ضمنی، همگی لحن محتاطانه و دفاعی بازار را تأیید می‌کنند. معامله‌گران همچنان پوشش ریسک را بر جمع‌آوری ترجیح می‌دهند و تمایلی به اعلام کف بازار ندارند. در مجموع بازار در تعادل شکننده‌ای قرار دارد؛ بیش از حد فروخته شده اما دچار وحشت نیست، محتاط اما از نظر ساختاری سالم است. حرکت جهت‌دار بعدی احتمالاً وابسته به این خواهد بود که آیا تقاضای تازه می‌تواند توزیع هولدرهای بلندمدت را جذب کرده و محدوده ۱۱۲–۱۱۳ هزار دلار را به عنوان حمایت محکم بازپس گیرد، یا فروشندگان کنترل را حفظ کرده و روند نزولی فعلی را ادامه دهند.  

محاسبات کوانتومی نه تخیل علمی است و نه بدبینی سایفرپانک‌ها؛ این تهدیدی است واقعی برای نخستین پول مستقل جهان . اگر تصور می‌کردید که دستاورد ساتوشی از خطرات وجودی(existential risk) مصون مانده، بهتر است دوباره فکر کنید. تازه‌ترین گزارش بنیاد حقوق بشر (HRF) که با همکاری گروهی از بیت‌کوینرها و رمزنگاران منتشر شده، حرف‌های مهمی برای گفتن دارد. پیشرفت‌های محاسبات کوانتومی با سرعت در حال افزایش‌اند، اما تهدید آن برای بیت‌کوین  و حتی نظام‌های رمزنگاری در بانکداری سنتی  احتمالاً هنوز چند دهه با ما فاصله دارد. محاسبات کوانتومی؛ بزرگ‌ترین تهدید برای بیت‌کوین گزارش تازه‌ی بنیاد حقوق بشر (HRF) نشان می‌دهد بیت‌کوین چیزی فراتر از یک ابزار سفته‌بازی است. برای بسیاری از فعالان مدنی، روزنامه‌نگاران و مخالفان سیاسی که در رژیم‌های اقتدارگرا با سرکوب مالی روبه‌رو هستند، بیت‌کوین حکم طناب نجات را دارد. غیرمتمرکز بودن، حفظ حریم خصوصی و دسترسی بدون نیاز به مجوز، همان ویژگی‌هایی‌اند که جریان کمک‌های مالی را زنده نگه می‌دارند و دارایی‌ها را از مصادره‌ی دولتی دور می‌کنند. اما تمام این جادو بر پایه‌ی رمزنگاری امن بنا شده است و محاسبات کوانتومی تنها فناوری‌ای است که می‌تواند این سپر نامرئی را در هم بشکند. تخمین زده می‌شود که نزدیک به ۷۰۰ میلیارد دلار بیت‌کوین در معرض خطر بالقوه‌ی حملات کوانتومی قرار دارد. همچنین حدود ۴.۴۹ میلیون بیت‌کوین دیگر تنها در صورتی ایمن می‌مانند که صاحبانشان سریعاً آن‌ها را به آدرس‌های مقاوم در برابر کوانتوم منتقل کنند. با وجود تلاش پژوهشگران برای توسعه‌ی نسخه‌های امن در برابر کوانتوم (quantum-secure)، سرعت تغییر در شبکه‌ی بیت‌کوین بسیار کند است. این یعنی بحث‌های داغی در پیش است. آیا باید کوین‌های غیرقابل‌انتقال را بسوزانیم و بی‌طرفی شبکه را زیر سؤال ببریم؟ یا ریسک سرقت کوانتومی را بپذیریم؟ از سوی دیگر تراکنش‌های مقاوم در برابر کوانتوم می‌توانند حجم بلاک‌چین را به‌شدت افزایش دهند، مسأله‌ای که مشکل مقیاس‌پذیری بیت‌کوین را از یک وضعیت مزمن به مشکل جدی تبدیل می‌کند. این تنها یک چالش فنی نیست؛ بلکه آزمونی برای اراده‌ی شبکه است تا ببیند آیا می‌تواند تکامل یابد بی‌آنکه چیزی از جوهره‌ی اصلی خود را از دست بدهد. نیک کارتر هم‌بنیان‌گذار Coin Metrics و از مدافعان سرسخت بیت‌کوین، در یادداشت اخیرش به صراحت گفت: "به‌نظر من محاسبات کوانتومی بزرگ‌ترین تهدید پیش‌روی بیت‌کوین است. این تهدیدی بزرگ و در حال ظهور برای بسیاری از نظام‌های مالی و دیگر بلاک‌چین‌هاست، اما در مورد بیت‌کوین، مشکلی واقعاً بی‌رحم و دشوار برای حل به شمار می‌رود." مقدار بیت‌کوینی که در معرض خطر است چقدر است؟ گزارش HRF نشان می‌دهد که تقریباً ۶.۵ میلیون بیت‌کوین (حدود یک‌سوم کل BTC) در حال حاضر در برابر حملات کوانتومی «بلند مدت» آسیب‌پذیر هستند. این نوع حملات روی آدرس‌های قدیمی یا استفاده‌شده تمرکز دارند. مالکان می‌توانند با انتقال موجودی به آدرس‌های مقاوم در برابر کوانتوم، ۴.۴۹ میلیون بیت‌کوین را امن کنند. اما مشکل کجاست؟ این کار ۱.۷ میلیون BTC باقی‌مانده، از جمله ۱.۱ میلیون بیت‌کوین ساتوشی را منجمد و آماده‌ی دستبرد مهاجمان کوانتومی باقی می‌گذارد. تهدید کوانتومی عمدتاً دو مسیر حمله دارد: حملات بلندمدت  و حملات کوتاه مدت. حملات بلند مدت روی آدرس‌های غیرفعال یا استفاده‌شده تمرکز می‌کنند و از کلیدهای عمومی افشا شده سوءاستفاده می‌کنند. حملات کوتاه مدت از پنجره تراکنش بهره می‌برند و در صورتی که مهاجمان بتوانند کلیدهای خصوصی را در زمان واقعی محاسبه کنند، قبل از تأیید تراکنش، وجوه را سرقت می‌کنند. سوزاندن یا سوزانده شدن، سیاست‌های پروتکل فرآیند ارتقای غیرمتمرکز بیت‌کوین هم بزرگ‌ترین نقطه قوت و هم بزرگ‌ترین ضعف آن است. برخلاف آپدیت‌های خودکار سیستم‌عامل‌های تجاری مثل اپل(OS)، بیت‌کوین هیچ به‌روزرسانی امنیتی خودکاری ندارد. دستیابی به اجماع در این شبکه اغلب سال‌ها طول می‌کشد، نه هفته‌ها. بحث داغ «سوزاندن یا دزدیده شدن» در جریان است. آیا توسعه‌دهندگان باید کوین‌های آسیب‌پذیر در برابر کوانتوم را بسوزانند، منجمد کنند یا بگذارند مهاجمان کوانتومی آن‌ها را به سرقت ببرند؟ هیچ توافقی دراین باره حاصل نشده و این موضوع برای پروژه‌ای که به حقوق مالکیت، مقاومت در برابر سانسور و ضد حکمرانی اهمیت می‌دهد، چندان هم عجیب نیست. همان‌طور که نتیجه‌ی گزارش نشان میدهد:  "ارتقای بیت‌کوین برای مقاومت در برابر تهدیدات کوانتومی به اندازه فناوری رمزنگاری، یک چالش انسانی هم هست. هرسافت فورک موفق که از امضاهای مقاوم در برابر کوانتوم پشتیبانی کند، نیازمند آموزش کاربران، طراحی رابط کاربری دقیق و هماهنگی در سراسر اکوسیستم جهانی شامل کاربران، توسعه‌دهندگان، سازندگان سخت‌افزار، اپراتورهای نود و جامعه مدنی است." الگوریتم‌های تازه، بلاک‌های بزرگ‌تر و دردسرهای جدید حرکت به سمت الگوریتم‌های مقاوم در برابر کوانتوم تنها یک تغییر فنی جزئی نیست . گزارش HRF دو راهکار معرفی می‌کند: ۱.امضاهای مبتنی بر شبکه (lattice-based) و ۲.امضاهای مبتنی بر هش (hash-based)، که هر کدام با مزایا و محدودیت‌های خاص خود همراه‌اند. کلیدهای بزرگ‌تر یعنی تراکنش‌های حجیم‌تر، تعداد کمتر تراکنش در هر بلاک، نودهای کامل سنگین‌تر و احتمالاً یک فصل جدید در مقیاس‌پذیری بیت‌کوین. برای مثال امضاهای مبتنی بر شبکه حدود ده برابر بزرگ‌تر از امضاهای فعلی هستند و جمع‌وجورترین جایگزین‌های مبتنی بر هش، ۳۸ برابر بزرگ‌ترند. هر اصلاح فنی نیازمند بازطراحی کیف‌پول‌ها، به‌روزرسانی سخت‌افزارها، آموزش مجدد اپراتورهای نود و آموزش کاربران در سطح جهانی خواهد بود. جامعه بیت‌کوین باید در سطح کدنویسان، سازندگان کیف‌پول، گروه‌های مدافع و میلیون‌ها مالک شکاک که بسیاری حتی نمی‌دانند دارایی‌هایشان در معرض خطر است، هماهنگ عمل کند. تاریخ نشان داده حتی به روزرسانی‌های دوستانه، سال‌ها طول می‌کشند و با توجه به نامشخص بودن جدول زمانی محاسبات کوانتومی، زمانی که برای واکنش داریم، ممکن است سریع‌تر از چیزی که فکر می‌کنیم تمام شود. قدم بعدی مقاومت یا فروپاشی؟ هر راه‌حل پایدار نیازمند حمایت مردمی است، نه فقط تعهدات در سطح گیت‌هاب. سرنوشت بیت‌کوین‌های فراموش‌شده و شاید مشروعیت کل اکوسیستم، بستگی به نحوه مدیریت شبکه در این نبردهای سیاسی، فنی و اجتماعی در دهه آینده دارد. برای حامیان بیت‌کوین، سایفرپانک‌ها و کسانی که به‌طور ناخواسته خارج از سیستم مانده‌اند، پیام روشن است، آموزش را ادامه دهید، به‌روزرسانی کنید و تصور نکنید زره ساتوشی همیشه غیرقابل نفوذ است. همان‌طور که جیمسون لاپ، کارشناس امنیت بیت‌کوین و هم‌بنیان‌گذار Casa هشدار داده است، بزرگ‌ترین تهدید بیت‌کوین حتی بیش از محاسبات کوانتومی، بی‌تفاوتی کاربران است: "اگر مردم نسبت به ادامه بحث و بهبود بیت‌کوین بی‌تفاوت باشند، این همان زمانی است که بیت‌کوین ضعیف شده و در برابر تهدیدات جدید آسیب‌پذیر می‌شود."  

بیت‌کوین به‌عنوان بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین بلاک‌چین جهان، امروز با پرسشی بنیادین روبه‌روست. چه میزان داده باید در دفترکل آن ثبت شود؟ پیشنهاد جدیدی با عنوان BIP-444 (Bitcoin Improvement Proposal 444) به‌دنبال بازگرداندن تغییرات مرتبط با دستور OP_RETURN است؛ قابلیتی که پیش‌تر امکان الصاق متن، تصویر و امضای دیجیتال به تراکنش‌ها را فراهم می‌کرد. حامیان این طرح معتقدند چنین اقدامی برای محافظت از شبکه در برابر ریسک‌های حقوقی ضروری است. اما منتقدان می‌گویند این تصمیم نوعی دخالت نادرست است که می‌تواند روح باز و آزاد بیت‌کوین را تضعیف کرده و حتی جامعه آن را دچار دوگانگی کند. BIP-444 چیست  بیت‌کوین تاکنون شاهد نبردهای ایدئولوژیک متعددی بوده است؛ از جنگ‌های مقیاس‌پذیری گرفته تا بحث‌های زیست‌محیطی. با این حال تنها معدودی از این مناقشات به اندازه‌ی BIP-444 دارای پیامدهای بنیادین بوده‌اند. در مرکز این پیشنهاد، لوک دش‌جر (Luke Dashjr) یکی از توسعه‌دهندگان با سابقه‌ی بیت‌کوین قرار دارد که از BIP-444 حمایت می‌کند. این طرح قصد دارد به‌روزرسانی جنجالی OP_RETURN را بازگرداند؛ قابلیتی که بخشی از زبان اسکریپت بیت‌کوین است و به کاربران امکان می‌دهد مقادیر کوچکی از متادیتا را به تراکنش‌ها الصاق کنند. اوایل این ماه نسخه‌ی Bitcoin Core 30.0 ظرفیت OP_RETURN را از ۸۰ بایت به ۱۰۰,۰۰۰ بایت افزایش داد و عملاً بیت‌کوین را به یک دفترکل داده‌ای با کاربرد محدود تبدیل کرد. حامیان این تغییرات معتقد بودند که این به‌روزرسانی امکان ثبت زمان (Timestamping)، تأیید اسناد و احراز هویت غیرمتمرکز را بدون به خطر انداختن یکپارچگی بیت‌کوین به عنوان یک دارایی دیجیتال فراهم می‌کند. با این حال دش‌جر و دیگر منتقدان خطرات قابل توجهی را مشاهده کردند. آن‌ها استدلال کردند که این به‌روزرسانی می‌تواند به هر کسی اجازه دهد فایل‌های دلخواه، از جمله محتوای غیرقانونی و حساس (CSAM) را مستقیماً روی بلاک‌چین آپلود کند. علاوه بر این کاربران عادی ممکن است تنها با اجرای نرم‌افزار اعتبارسنج بیت‌کوین، در معرض ریسک‌های قانونی قرار بگیرند زیرا هر نود کامل باید تمام تراکنش‌های معتبر را ذخیره کند. در متن پیشنهاد آمده است: "این طرح به یک کاربر مخرب این امکان را می‌دهد تا یک تراکنش منفرد با محتوای غیرقانونی یا به‌طور عمومی منزجرکننده استخراج کند و به‌طور قابل‌باور ادعا کند که بیت‌کوین خودش سیستمی برای توزیع آن محتواست، نه سیستمی که صرفاً مورد سوءاستفاده قرار گرفته است." با توجه به این خطرات BIP-444 پیشنهاد می‌کند که یک سافت فورک (Soft Fork) یک‌ساله موقت اعمال شود که: ظرفیت OP_RETURN به ۸۳ بایت کاهش یابد، محدودیت OP_PUSHDATA روی ۲۵۶ بایت گذاشته شود، و حداکثر اندازه‌ی ScriptPubKeys به ۳۴ بایت محدود شود. اعمال این قوانین جدید از طریق سافت فورک، به جامعه اجازه می‌دهد تا از ذخیره‌سازی دائمی داده‌ها در دفترکل مشترک بیت‌کوین جلوگیری کرده و راه‌های سوءاستفاده احتمالی را ببندد. منتقدان همچنین استدلال کردند که این پچ موقت زمان کافی به توسعه‌دهندگان می‌دهد تا قوانین کمتر محدودکننده و امن‌تر را تنظیم کنند، در حالی که بی‌طرفی قانونی بیت‌کوین حفظ می‌شود. تقسیم ایدئولوژیک برخلاف هارد فورک که بلافاصله زنجیره را دو شاخه می‌کند، سافت فورک تنها قوانین را تغییر می‌دهد تا نودهای قدیمی همچنان بلاک‌های جدید را معتبر بشناسند. همین ظرافت فنی باعث شده BIP-444 بسیار حساس و قابل‌بحث باشد، چرا که به مکانیزم توافق جمعی دست می‌زند بدون اینکه شکاف کامل ایجاد کند. با این حال زبان به‌کار رفته در متن پیشنهاد باعث هشدارهای جدی در جامعه کریپتو شده است. در سند آمده که رد فورک ممکن است پیامدهای اخلاقی و قانونی داشته باشد و مخالفان می‌توانند به یک آلت‌کوین مانند Bcash تقسیم شوند. منتقدان این زبان را فشارآور و حتی اقتدارگرایانه توصیف کردند، در شبکه‌ای که به توافق داوطلبانه افتخار می‌کند. رمزنگار کانادایی پیتر تاد، با انتشار یک تراکنش آزمایشی که کل متن BIP-444 را در خود جای داده بود، ولی همچنان محدودیت‌های آن را رعایت کرده بود، به منطق پیشنهاد طعنه زد. در همین حین برخی دیگر انتقادات خود را صریح‌تر بیان کردند. الکس تورن (Alex Thorn)، رئیس بخش تحقیقات Galaxy Digital، این سافت فورک را حمله‌ای به بیت‌کوین و بسیار احمقانه خواند. در همان زمان BitMEX Research نیز هشدار داد که BIP-444 ممکن است انگیزه سوءاستفاده‌ای ایجاد کند که قصد جلوگیری از آن را دارد. این شرکت نوشت: "پیشنهاد BIP-444 فوق‌العاده بد است. یک کاربر مخرب که قصد انجام حمله دوبار خرج کردن (Double Spend) دارد، می‌تواند CSAM را روی زنجیره قرار دهد تا بازسازماندهی بلاک‌ها رخ دهد و حمله‌اش موفق شود." با این حال، دش‌جر این انتقادات را رد می‌کند و تأکید دارد که هیچ اعتراض فنی به این پیشنهاد ارائه نشده است. او همچنین تنش‌ها درباره هارد فورک را کاهش داد و پیشنهاد را به عنوان سافت فورک فعال‌شده توسط کاربران (User-Activated Soft Fork – UASF) معرفی کرد؛ به این معنا که پذیرش آن توسط کاربران هدایت می‌شود، نه ماینرها. او افزود: "تنها راهی که زنجیره تقسیم شود این است که ماینرها به‌طور فعال از محتوای CSAM دفاع کنند در این صورت CSAMchain ایجاد می‌شود." این موضوع چه تأثیری بر بیت‌کوین دارد؟ خطر عملی به وجود آمده از ارتقای OP_RETURN و پیشنهاد BIP-444 هنوز مشخص نیست، چرا که به‌روزرسانی نسخه ۳۰ از زمان عرضه، توجه و پذیرش کمتری داشته است. اطلاعات Bitnodes نشان می‌دهد که تنها ۶.۵٪ از نودها از زمان عرضه به نسخه ۳۰ ارتقا یافته‌اند، که نشان می‌دهد اکثر اپراتورها در فاصله‌ای امن نظاره‌گر تحولات هستند. تنش‌های فنی تاکنون تأثیر قابل توجهی بر قیمت بیت‌کوین در این ماه نداشته‌اند. اوایل اکتبر قیمت بیت‌کوین به بالاترین سقف تاریخ خود یعنی  ۱۲۶,۰۰۰ دلار رسید. از آن زمان ارزش آن تا حدود ۱۰۴,۰۰۰ دلار کاهش یافت و سپس دوباره به حدود ۱۱۶,۰۰۰ دلار رسید. این کاهش عمدتاً ناشی از فشارهای اقتصاد کلان و تنش‌های تجاری تازه میان آمریکا و چین بوده است. با این حال این چالش بنیادین قابل چشم‌پوشی نیست. مشروعیت بیت‌کوین بر بی‌طرفی آن استوار است، به طوری که هر کسی بتواند بدون نیاز به اجازه و برای هر هدف قانونی از آن استفاده کند. اما هرچه داده‌های بلاک‌چین بیشتر قابلیت بیان پیدا می‌کنند، این بی‌طرفی کمرنگ‌تر می‌شود. اگر یک تراکنش منفرد بتواند اپراتورهای نود را در معرض پیگرد قانونی قرار دهد،قابلیت غیرمتمرکز بودن بیت‌کوین ممکن است یک‌شبه از بین برود. علاوه بر این طرح BIP-444 می‌تواند اولین تغییر مهم در مکانیزم توافق جمعی بیت‌کوین از زمان Taproot در ۲۰۲۱ باشد. بنابراین چه این پیشنهاد تصویب شود و چه نشود، این جنجال نشان‌دهنده یک معضل در حال بلوغ برای مدیریت بیت‌کوین است. این موضوع مبارزه برای تعادل بین تغییرناپذیری و پاسخ‌گویی را در عصری که بلاک‌چین‌ها به‌طور فزاینده‌ای به عنوان بستر ثبت همیشگی داده‌ها استفاده می‌شوند، برجسته می‌کند.