ورود به حساب
رمز عبور باید حداقل ۸ نویسه داشته باشد.
بر اساس داده‌های معاملاتی، سهام Oracle (ORCL) در واکنش به گزارش درآمدزایی شب گذشته، در معاملات پیش از بازار امروز (Pre-market) از سطح پایانی حدود 223 دلار به 196.68 دلار سقوط کرده است. این کاهش معادل حدود 11.8٪ افت نسبت به قیمت پایانی روز قبل محسوب می‌شود.
بیشتر بازارهای سهام آسیا روز پنج‌شنبه با سیگنال‌های انبساطی فدرال رزرو رشد کردند، اما سهام فناوری به‌ویژه پس از گزارش ضعیف اوراکل افت داشت. فدرال رزرو مطابق انتظار نرخ بهره را ۲۵ نقطه پایه کاهش داد و اعلام کرد که از ماه آینده حدود ۴۰ میلیارد دلار اوراق خزانه خریداری خواهد کرد تا نقدینگی بیشتری وارد بازار شود. این اقدام شرایط پولی را در ماه‌های آینده تسهیل خواهد کرد. با این حال، سهام فناوری و شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی تحت فشار قرار گرفتند. سهام اوراکل پس از انتشار گزارش مالی ضعیف تا ۱۰٪ افت کرد و این موضوع باعث کاهش ارزش سهام شرکت‌های بزرگی مانند انویدیا شد. شاخص S&P 500 آتی ۰.۴٪ افت کرد شاخص نزدک ۱۰۰ آتی ۰.۷٪ کاهش یافت بازار ژاپن بیشترین آسیب را از افت سهام فناوری دید در بخش‌های غیر فناوری، بازارهای آسیا عملکرد بهتری داشتند: شاخص Straits Times سنگاپور ۰.۵٪ رشد کرد شاخص KOSPI کره‌جنوبی ۰.۳٪ افزایش یافت CSI 300 چین ۰.۲٪ رشد کرد هانگ‌سنگ هنگ‌کنگ ۰.۴٪ بالا رفت شاخص ASX 200 استرالیا ۰.۴٪ رشد کرد به‌دلیل داده‌های ضعیف بازار کار که احتمال کاهش نرخ بهره توسط RBA را تقویت کرد. در ژاپن، شاخص نیکی ۲۲۵ با افت ۰.۶٪ و TOPIX با کاهش ۰.۴٪ مواجه شدند. سهام SoftBank به‌دلیل وابستگی به اوراکل و سرمایه‌گذاری در OpenAI ۶.۴٪ سقوط کرد. اختلاف دیپلماتیک میان توکیو و پکن بر سر تایوان نیز فشار مضاعفی بر بازار ژاپن وارد کرد. در مقابل، خبر فروش تراشه‌های پیشرفته انویدیا در چین کمی از فشارها کاست. سهام Advantest ژاپن ۴٪ رشد کرد، در حالی که SK Hynix کره ۱٪ افت کرد و سامسونگ ۱٪ رشد داشت. شرکت TSMC تایوان نیز اعلام کرد فروش نوامبر کاهش یافته و سهام آن ۱.۳٪ افت کرد.
بازارهای نوظهور از دلار ضعیف‌تر یا باثبات سود خواهند برد
شاخص ترس اعتباری اوراکل به بالاترین سطح از سال ۲۰۰۹ رسیده است، دلیل اصلی نگرانی‌ها، شکل‌گیری حباب هوش مصنوعی عنوان شده است. این افزایش نشان‌دهنده نگرانی سرمایه‌گذاران نسبت به ریسک‌های مالی و فشار ناشی از سرمایه‌گذاری‌های سنگین در حوزه هوش مصنوعی است. اوراکل که یکی از بازیگران اصلی در بازار نرم‌افزار و زیرساخت‌های ابری است، اکنون با چالش اعتماد سرمایه‌گذاران روبه‌رو شده و شاخص‌های اعتباری آن به سطحی رسیده‌اند که از زمان بحران مالی جهانی مشاهده نشده بود.
چهارشنبه حساس‌ترین روز هفته خواهد بود؛ شرکت‌های بزرگ فناوری مانند Oracle، Adobe و Synopsys گزارش‌های خود را پس از بسته شدن بازار منتشر خواهند کرد. شرکت GameStop که همیشه توجه رسانه‌ها را به خود جلب می‌کند، سه‌شنبه بعد از ظهر گزارش خواهد داد. شرکت‌های Broadcom، Costco و Lululemon نیز در روز پنج‌شنبه بعد از بازار، عملکرد مالی خود را اعلام خواهند کرد؛ این سه شرکت می‌توانند بر شاخص‌های خرده‌فروشی و نیمه‌هادی تأثیرگذار باشند. حضور شرکت‌هایی مانند Manchester United و RH نشان‌دهنده تنوع بالای صنایع در این هفته است.
بررسی ارتقای فوساکا و تأثیرات آن بر شبکه اتریوم نکات کلیدی فوساکا مقیاس‌پذیری اتریوم را با افزایش ظرفیت بلابها( blob) و یک سامانه کارآمدتر برای دسترسی به داده (Data Availability) از طریق PeerDAS گسترش می‌دهد. توان عملیاتی لایه‌اول (L1) با افزایش سقف گس به ۶۰ میلیون و بهبودهای لایه اجرایی (Execution Layer) رشد محسوسی پیدا می‌کند. اصلاحات کارمزدی و ارتقاهای تجربه کاربری، زمینه را برای یک اکوسیستم یکپارچه‌تر و کم‌هزینه‌تر میان لایه‌اول و لایه‌دوم فراهم می‌کند. مروری بر فوساکا اتریوم در تاریخ ۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۹ UTC (اسلات 13,164,544) ارتقای جدید خود با نام فوساکا را فعال می‌کند. فوساکا ترکیبی از ارتقای لایه اجرا Osaka و ارتقای لایه اجماع Fulu است و الگوی نام‌گذاری هارد فورک‌های پیشین را ادامه می‌دهد. پس از ارتقای Pectra در ماه مه، فوساکا یک گام مهم دیگر در نقشه‌راه مقیاس‌پذیری اتریوم به شمار می‌آید. این ارتقا کارایی لایه‌اول را افزایش می‌دهد، ظرفیت بلابها را گسترش می‌دهد، هزینه‌های رول‌آپ‌ها را کاهش می‌دهد وتجربه کاربری را بهبود میبخشد. از مهم‌ترین نوآوری‌های این ارتقا، معرفی فورک‌های BPO (Blob Parameter Only) است؛ سازوکاری که اجازه می‌دهد ظرفیت بلابها به شکلی ایمن و تدریجی، متناسب با رشد تقاضای رول‌آپ‌ها افزایش یابد. اوایل امسال نیز بنیاد اتریوم استراتژی پروتکل خود را منتشر کرد؛ رویکردی که بر سه هدف بلندمدت متمرکز است: ۱. افزایش مقیاس‌پذیری لایه‌اول، ۲.افزایش مقیاس بلابها، ۳. و بهبود تجربه کاربری. فوساکا نخستین ارتقایی است که کاملاً با این نقشه‌راه یکپارچه هم‌راستا شده و نقطه عطفی در مسیر توسعه و دسترسی اتریوم محسوب می‌شود. در این گزارش، تغییرات اصلی فوساکا و اثرات مورد انتظار آن بر شبکه اصلی اتریوم، رول‌آپ‌های لایه‌دوم، هزینه تراکنش‌ها و تجربه کاربری را در آستانه فعال‌سازی این ارتقا بررسی می‌کنیم. افزایش توان پردازشBlobها ارتقای دنکان سال گذشته برای نخستین‌بار بلابها را معرفی کرد؛ روشی کم‌هزینه برای اینکه رول‌آپ‌ها، داده‌ی تراکنش‌های خود را روی شبکه اصلی اتریوم ذخیره کنند. از آن زمان، استفاده از بلابها به‌طور چشمگیری افزایش یافته و رول‌آپ‌هایی مانند Base، Arbitrum و Lighter نقش مهمی در این رشد داشته‌اند. این افزایش تقاضا باعث شده تعداد بلابها در بسیاری از مواقع به حد اشباع برسد (در حال حاضر نزدیک سقف هدف ۶ بلاب در هر بلاک)، که این وضعیت خطر بالا رفتن شدید و ناگهانی کارمزد رول‌آپ‌ها را به همراه دارد. تقاضای بالاتر برای دسترسی به داده (DA) باعث شده فضای بلاب به مهم‌ترین نقطه در مسیر مقیاس‌پذیری اتریوم تبدیل شود وارتقای Fusaka دقیقاً برای برطرف کردن همین محدودیت‌ها طراحی شده است. روش نمونه‌برداری همتابه‌همتا برای تأیید در دسترس بودن داده‌ها PeerDAS مهم‌ترین بخش ارتقای Fusaka است؛ زیرا مستقیماً با اهداف افزایش مقیاس‌پذیری لایه‌اول و افزایش ظرفیت بلاف‌ها هماهنگ است. در این مدل نودهای اتریوم برای بررسی در دسترس بودن داده‌های بلاب، دیگر مجبور نیستند تمام داده را دانلود کنند. به‌جای آن، تنها بخش‌های کوچکی از داده را نمونه‌برداری می‌کنند و با همین نمونه‌ها همان سطح امنیت را بدون تحمیل فشار سنگین بر نودهای اجماع تضمین می‌کنند. اثرات کلیدی PeerDAS: نودها فقط حدود یک‌هشتم داده هر بلاب را ذخیره می‌کنند؛ این امکان، افزایش چشمگیر ظرفیت بلاب بدون نیاز سخت‌افزاری بیشتر را فراهم می‌کند. افزایش امن ظرفیت بلابها را ممکن می‌کند؛ که مهم‌ترین عامل رشد توان پردازش رول‌آپ‌هاست. کاهش هزینه‌ی دردسترس بودن داده‌ها، باعث ارزان‌تر شدن تراکنش‌های لایه‌دو و پایدارتر شدن ارسال دسته‌ای تراکنش‌ها می‌شود. زیرساخت لازم برای شاردینگ کامل داده(Full Danksharding) در اتریوم را فراهم کرده و زمینه‌ساز جهش بزرگ در ظرفیت پردازشی کل اکوسیستم است. تیم Base اعلام کرده که پس از Fusaka می‌تواند ظرفیت زنجیره خود را در دو ماه دو برابر کند. در نقشه‌راه اتریوم، Full Danksharding مرحله نهایی شاردینگ داده است؛ وضعیتی که در آن شبکه می‌تواند حجم بسیار بزرگی از داده‌های رول‌آپ‌ها را بین نودها توزیع و به‌صورت کارآمد تأیید کند. این مدل، ظرفیت بلاک‌ها و توان پردازش تراکنش‌ها را چندین برابر افزایش می‌دهد و هزینه استفاده از لایه‌دوها را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد. در عمل، Full Danksharding نقطه‌ای است که اتریوم به مقیاس‌پذیری واقعی و پایدار در سطح جهانی می‌رسد. فورک‌های BPO با پیاده‌سازی PeerDAS و کاهش پهنای‌باند و فضای ذخیره‌سازی مورد نیاز برای نودها جهت اعتبارسنجی داده‌های بلاب، اتریوم اکنون می‌تواند با ایمنی ظرفیت بلابها را افزایش دهد. ارتقای Fusaka معرفی‌کننده‌ی فورک‌های BPO است؛ مکانیزمی که امکان افزایش تعداد بلابها در هر بلاک به مرور زمان را فراهم می‌کند. این روش اجازه می‌دهد پارامترهای بلاب بدون نیاز به هاردفورک کامل تنظیم شوند و به پروتکل ابزار مقیاس‌پذیری منعطف و پاسخگو بدهد. فورک‌های BPO پیش‌رو: اثرات مورد انتظار: افزایش پهنای‌باند دسترسی به داده (DA): ظرفیت رول‌آپ‌ها از ۶ بلاب به سمت ۱۲۸ بلاب در هر بلاک افزایش می‌یابد و کارمزد تراکنش‌های لایه‌دو کاهش می‌یابد. مقیاس‌پذیری منعطف: پارامترهای بلاب می‌توانند به‌طور دینامیک با رشد تقاضا تنظیم شوند. مسیر گام‌به‌گام برای آینده: با نقشه‌راه اتریوم هماهنگ است و اجرای رول‌آپ‌ها را ارزان‌تر و دسترسی به داده‌ها را مقیاس‌پذیرتر می‌کند. تنظیم کارمزد پایه بلاب با افزایش ظرفیت بلاب، بازار کارمزد بلاب اتریوم نقش مهم‌تری در هماهنگی تقاضای رول‌آپ‌ها ایفا خواهد کرد. در حال حاضر، رول‌آپ‌ها تقریباً هزینه‌ای برای استفاده از بلابها نمی‌پردازند. کارمزد بلابها اغلب در حداقل مقدار ۱ وی(wei ) باقی می‌ماند، زیرا تقاضا نسبت به قیمت حساسیت چندانی ندارد و قیمت همیشه به‌طور روان با تغییرات استفاده هماهنگ نمی‌شود. این باعث می‌شود مکانیزم کارمزد در محدوده‌ای با کشش قیمتی پایین باقی بماند و توانایی واکنش به تغییرات استفاده محدود شود. فوساکا و تعیین حد پایین برای کارمزد پایه بلاب فوساکا با پیوند دادن کارمزد پایه بلاب به کسری از کارمزد پایه لایه‌اول، یک حد پایین برای کارمزد بلاب تعیین می‌کند. این کار از سقوط قیمت بلابها به صفر جلوگیری می‌کند و مکانیزم تنظیم کارمزد را حتی با افزایش ظرفیت بلابها فعال نگه می‌دارد. قیمت‌گذاری پایدارتر بلابها: از گیر کردن بازار کارمزد در حداقل قیمت جلوگیری می‌کند. اقتصاد پیش‌بینی‌پذیر برای رول‌آپ‌ها: تضمین می‌کند رول‌آپ‌ها برای دسترسی به داده‌ها، بدون جهش ناگهانی یا غیرمنطقی کارمزد، هزینه‌ای منطقی پرداخت کنند. حداقل تأثیر بر هزینه کاربران: حتی با تعیین حد پایین جدید، هزینه داده‌های لایه‌دو کسری از یک سنت است و تجربه کاربری را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد. اقتصاد پایدار بلندمدت: نودها برای پردازش حجم بالاتر بلاف‌ها جبران می‌شوند و کارمزدها هم امروز به بخشی از سوزاندن ETH کمک می‌کنند و در آینده با افزایش ظرفیت سهم بیشتری خواهند داشت. افزایش بازدهی شبکه‌ی لایه‌اول (L1) فوساکا همچنین تمرکز زیادی روی مقیاس‌دهی لایه‌اول دارد. با اجرای EIP-7935، ظرفیت اجرای لایه‌اول اتریوم افزایش یافته و سقف گس پیش‌فرض پروتکل به ۶۰ میلیون می‌رسد. این تغییر به‌طور مستقیم تعداد تراکنش‌هایی را که در یک بلاک جای می‌گیرند بالا می‌برد، باعث افزایش توان پردازش، کاهش تراکم شبکه و کاهش کارمزد گس می‌شود. اثرات مورد انتظار: افزایش توان پردازش: پردازش بیشتر در هر بلاک باعث افزایش ظرفیت کلی لایه‌اول می‌شود. پشتیبانی از برنامه‌های پیچیده‌تر: سقف گس بالاتر امکان اجرای قراردادهای هوشمند پیچیده را فراهم می‌کند. کاهش تراکم شبکه در شرایط بار بالا: ظرفیت اضافی، تراکم شبکه هنگام افزایش تقاضا را کاهش می‌دهد. کمک به حفظ کارمزد پایین: ظرفیت بیشتر از سطح فعلی کارمزد پایین (<۰.۴ gwei) پشتیبانی می‌کند. فراتر از افزایش سقف گس، فوساکا اصلاحاتی را برای افزایش کارایی اجرای لایه‌اول ارائه می‌دهد و شبکه را برای مقیاس‌دهی آینده آماده می‌کند. سقف جدید برای گس هر تراکنش از تسلط یک تراکنش روی کل بلاک جلوگیری کرده و زمینه را برای اجرای موازی فراهم می‌کند. به‌روزرسانی ModExp precompile، هزینه گس را بازتنظیم و محدوده عملیات را شفاف‌تر می‌کند تا استفاده از منابع با رشد توان پردازش قابل پیش‌بینی باشد. لایه شبکه نیز ساده‌سازی شده و فیلدهای قدیمی پیش از ادغام حذف شده‌اند، که باعث سرعت بیشتر و سبک‌تر شدن همگام‌سازی نودهای اتریوم می‌شود. بهبود تجربه کاربری (UX) فوساکا به‌روزرسانی‌هایی ارائه می‌دهد که کاربری و ساخت و استفاده از اپلیکیشن‌ها را برای کاربران و توسعه‌دهندگان ساده‌تر می‌کند. EIP-7951پشتیبانی بومی از منحنی بیضوی secp256r1 را اضافه می‌کند، استاندارد امضای استفاده‌شده توسط Apple Secure Enclave، Android Keystore و بیشتر سخت‌افزارهای مصرفی. این امکان را به کیف‌پول‌ها و اپلیکیشن‌ها می‌دهد که انواع احراز هویت (Face ID، Touch ID، WebAuthn) را مستقیماً در اتریوم ادغام کنند، که ورود کاربران را ساده‌تر و امنیت را برای کاربران خرد و سازمانی تقویت می‌کند. این ارتقاها به مدرن‌سازی رابط کاربری توسعه‌دهندگان و کاربران اتریوم کمک کرده و ساخت اپلیکیشن‌های امن و آماده برای استفاده عمومی را آسان‌تر می‌کند. جمع‌بندی با فعال شدن فوساکا، اثرات فوری شامل کاهش هزینه رول‌آپ‌ها، افزایش ظرفیت بلابها و توسعه قابل توجه ظرفیت اجرای لایه‌اول خواهد بود. در بلندمدت، ترکیب فضای بلاب بزرگ‌تر، هزینه‌های کمتر و بهبود مستمر عملکرد لایه‌اول اقتصاد تسویه لایه‌دو را شکل می‌دهد، بر روند سوزاندن ETH تأثیر می‌گذارد و تجربه کلی اکوسیستم اتریوم را یکپارچه‌تر می‌کند. در حالی که پیامدهای ارزش بلندمدت به میزان تقاضا و پذیرش بستگی دارد، فوساکا پایه‌ای شفاف‌تر و مقیاس‌پذیرتر برای مرحله بعدی رشد اتریوم ایجاد می‌کند؛ مرحله‌ای که در آن لایه‌اول و لایه‌دو هماهنگ‌تر عمل می‌کنند و شبکه آماده پشتیبانی از حجم بالاتری از کاربران، دارایی‌ها و فعالیت‌های آنچین خواهد بود.
گرستر گفت که استراتژی شرکت استراتژی را نمی‌فهمد و تأکید کرد که تکرار سردرگمی برای او یک هشدار جدی است. او مقداری بیت‌کوین دارد و ممکن است در صورت کاهش قیمت‌ها خرید بیشتری انجام دهد، اما در حال رصد است تا ببیند آیا استراتژی ممکن است مجبور به کاهش بدهی‌های خود شود یا خیر، زیرا این می‌تواند نوسانات کوتاه‌مدت ایجاد کند. او افزود که یک ریسک بزرگ و غیرمنتظره (یا همان «قوی سیاه») می‌تواند یک حمله موفقیت‌آمیز به رمزارزها باشد—که شامل تهدیدات احتمالی کوانتومی نیز می‌شود. آزمایش‌های اخیر آسیب‌پذیری، مانند کارهای انجام‌شده توسط شرکت Anthropic، برای پایداری بلندمدت فناوری بلاکچین اهمیت زیادی خواهند داشت.
معافیت از مقررات نوآوری برای شرکت‌های فعال در حوزهٔ رمزارز، از ماه ژانویه اجرایی خواهد شد.
با نزدیک شدن به انتهای سال 2025، بازار رمزارزها آماده یک حرکت عجیب و قابل توجه است. آیا نوبت سرمایه‌گذاری در پرچمداران بازار کریپتو رسیده است؟ در حالی که کل بازار رمزارزها با ارزش ۲.۵۲ تریلیون دلاری، رشدی خیره‌کننده بیش از ۲۰۰٪ در یک سال اخیر را تجربه کرده، اغلب نگاه‌ها به سمت یک دسته خاص یعنی بلاکچین‌های لایه ۱ (Layer 1) چرخیده است. با توجه به سابقه چرخش بازار و تمرکز شدید خبری بر روی سولانا، اتریوم و آوالانچ، اگر نتوانید چرخه درست سرمایه را تشخیص دهید، ممکن است از موج بعدی آلت سیزن عقب بمانید. در این تحلیل جامع بررسی می‌کنیم که چرا این زیرساخت‌های پایه، کاندیدای اصلی رهبری روند صعودی آخرین ماه انتهای سال 2025هستند. لایه ۱ها؛ ستون فقرات اجتناب‌ناپذیر بازار رمزارزها در فضای پویا و دائماً در حال تغییر ارزهای دیجیتال، تشخیص روندهای اصلی و چرخش‌های سرمایه برای حفظ مزیت رقابتی حیاتی است. بر اساس تحلیل ساختاری بازار، بلاکچین‌های لایه ۱ (Layer 1) یا همان زنجیره‌های بلوکی پایه، قوی‌ترین کاندیدا برای هدایت فاز بعدی رشد در ماه پیش رو هستند. این دسته از دارایی‌ها نه تنها از نظر تاریخی بلکه بر اساس داده‌های فعلی سرمایه و توجه، مزیت قابل توجهی نسبت به بخش‌های دیگر مانند میم‌کوین‌ها، دیفای یا متاورس دارند. لایه ۱ها، شبکه‌های اصلی و مستقلی هستند که وظیفه تأیید و نهایی‌سازی تراکنش‌ها را بدون نیاز به هیچ شبکه خارجی دیگری بر عهده دارند؛ آنها در واقع زیرساخت‌های پایه برای کل اقتصاد غیرمتمرکز یا دیفای (DeFi) به شمار می‌آیند. اتریوم (ETH)، سولانا (SOL) و بایننس‌کوین (BNB) نمونه‌های بارز این دسته هستند. دلایل ساختاری برای پیشتازی لایه ۱ها پیشتازی احتمالی این بخش صرفاً یک گمانه‌زنی نیست، بلکه بر پایه سه دلیل ساختاری قوی استوار است که در ادامه توضیح داده می‌شوند: مقیاس عظیم سرمایه (Capital Scale): ارزش بازار تجمیعی لایه ۱ها در حال حاضر حدود ۲.۵۲ تریلیون دلار تخمین زده می‌شود. این حجم عظیم نقدینگی، نه تنها نشان‌دهنده پذیرش گسترده، بلکه بیانگر عمق بازار کافی برای جذب سرمایه‌های نهادی بزرگ است. در طول یک سال گذشته، این بخش با وجود نوسانات و اصلاحات، رشد خیره‌کننده بیش از ۲۰۰٪ را ثبت کرده است. این رشد ثابت، نشان می‌دهد که لایه ۱ها نه یک مد زودگذر، بلکه یک دارایی دارای پشتوانه مالی عمیق هستند. هر حرکت قیمتی در این بخش، تأثیر قابل توجهی بر کل بازار آلت کوین‌ها می‌گذارد. همگرایی اجتماعی و خبری (Social and News Flow): در حال حاضر، بخش عمده‌ای از جریان خبری و توجه اجتماعی در فضای رمزارزها، معطوف به توسعه‌ها و به‌روزرسانی‌های لایه ۱ها است. اخبار مربوط به ارتقاءهای اتریوم، گسترش اکوسیستم‌های گیمینگ سولانا، یا جذب سرمایه توسط شبکه‌های جدیدی مانند سویی، به طور مداوم در سرفصل خبرها قرار دارند. این توجه مستمر، یک روایت قوی و پایدار ایجاد می‌کند که برای سرمایه‌گذاران خرد و نهادی جذاب است. جایی که توجه می‌رود، نقدینگی نیز به همان سمت حرکت می‌کند. تطابق با چرخه تاریخی بازار (Altseason Rotation): تجربه چرخه‌های صعودی گذشته نشان داده است که آلت سیزن‌ها بر اساس یک الگوی قابل پیش‌بینی حرکت می‌کنند: فاز ۱ (لنگر اندازی): صعود بیت‌کوین (BTC) و سپس اتریوم (ETH). فاز ۲ (زیرساخت): چرخش سرمایه به سمت آلت کوین‌های با مارکت کپ بزرگ، به ویژه لایه ۱های اصلی. فاز ۳ (ریسک بالا): حرکت سرمایه به سمت پروژه‌های با مارکت کپ کوچک‌تر در دیفای، میم‌کوین‌ها یا لایه ۲ها. با توجه به عملکرد اخیر بیت‌کوین و اتریوم، بازار اکنون در آستانه ورود به فاز ۲ است و این امر لایه ۱ها را به کاندیدای اصلی تبدیل می‌کند تا پیشتازی بازار را در ماه آینده بر عهده بگیرند. تحلیل ریسک و طبقه‌بندی لایه ۱ها سرمایه‌گذاری در لایه ۱ها، مانند هر طبقه دارایی دیگر در کریپتو، نیاز به تفکیک ریسک و درک پتانسیل‌های متفاوت هر پروژه دارد. در اینجا، ۵ نمونه از بزرگ‌ترین لایه ۱ها را بر اساس میزان ریسک و نقش اکوسیستمی تحلیل می‌کنیم: گروه الف: لایه ۱های اصلی و کم‌ریسک (Core & Low-Risk) این شبکه‌ها دارای بالاترین میزان نقدینگی و بیشترین کاربر هستند و بخش "پایه" سبد سرمایه‌گذاری لایه ۱ را تشکیل می‌دهند. اتریوم (Ethereum - ETH): نقش: قلب تپنده دیفای و NFT. تحلیل: اتریوم با وجود کارمزدهای نسبتاً بالا، همچنان بزرگ‌ترین و امن‌ترین زیرساخت برای توسعه قراردادهای هوشمند است. نقشه راه مستمر آن برای مقیاس‌پذیری (شامل ارتقاءهای دَنک‌شاردینگ و EIP-4844) تضمین می‌کند که این شبکه در مرکز مبادلات "زیرساختی" باقی بماند. استقبال نهادی از ETFهای آتی اتریوم نیز محرکی قوی برای صعود قیمتی است. تحلیل تکنیکال اتریوم اتریوم پس از اصلاح اخیر همچنان از ساختار صعودی خود فاصله نگرفته است و محدوده‌های حمایتی 2500 دلار و 2200 دلار به عنوان نواحی کلیدی حفظ‌کننده روند در نظر گرفته می‌شوند. شکست این سطوح می‌تواند قیمت را تا حمایت عمیق‌تر 1500 دلار هدایت کند. در سمت مقابل، با حفظ ساختار فعلی و کنترل فشار فروش، اهداف 3500 دلار و سپس 4000 دلار می‌توانند به‌عنوان مقاومت‌های مهم در کوتاه‌مدت عمل کنند. عبور پایدار از مقاومت 5000 دلار به معنای ورود به فاز جدیدی از تقاضای نهادی و تقویت نقش اتریوم در رهبری بخش زیرساخت‌های بازار خواهد بود. بایننس‌کوین (BNB): نقش: بستر اصلی برای کاربران خرد و ادغام با صرافی متمرکز. تحلیل: BNB Chain به دلیل هزینه‌های پایین و سرعت نسبتاً بالا، یک پایگاه کاربری خرد بسیار بزرگ دارد. ادغام عمیق آن با صرافی بایننس تضمین‌کننده نقدینگی بالا و قرار گرفتن در خط مقدم جذب سرمایه هنگام ورود نقدینگی جدید خرد به بازار است. تحلیل تکنیکال بایننس‌کوین BNB در یک ساختار حمایتی قدرتمند در نزدیکی 700 دلار قرار دارد و مادامی که قیمت بالای این سطح تثبیت شود، چشم‌انداز صعودی حفظ می‌شود. حمایت‌های بعدی در 800 دلار و 550 دلار قرار دارند که می‌توانند نقش حفاظتی مهمی در اصلاح‌های عمیق‌تر داشته باشند. در بخش مقاومتی، ناحیه روانی 1000 دلار اولین چالش اصلی برای ادامه رشد است و در صورت شکست آن، اهداف 1250 دلار و 1500 دلار فعال می‌شوند. هم‌زمانی افزایش نقدینگی بازار با تقاضای کاربران خرد می‌تواند محرک اصلی رشد BNB در چرخه جدید باشد. گروه ب: لایه ۱های با بتای بالا و رشد محور (High-Beta & Growth) این شبکه‌ها پتانسیل رشد بیشتری دارند اما در نوسانات بازار، ریسک بزرگ‌تری را متحمل می‌شوند (Beta به معنای حساسیت بیشتر به نوسانات بازار است). سولانا (Solana - SOL): نقش: لایه ۱ با توان عملیاتی فوق‌العاده بالا و اکوسیستم‌های فعال میم‌کوین و گیمینگ. تحلیل: سولانا به دلیل زمان نهایی‌سازی سریع تراکنش و کارمزد نزدیک به صفر، به شدت مورد علاقه پروژه‌های گیمینگ و برنامه‌های کاربردی با حجم بالا است. این پروژه اغلب به عنوان یک دارایی پرخطر معامله می‌شود؛ به این معنی که در روزهای صعودی بازار، رشد انفجاری و در روزهای اصلاحی، افت شدیدتری را تجربه می‌کند. تحلیل تکنیکال سولانا سولانا پس از رشدهای شدید اخیر وارد یک دوره نوسانی شده است اما هنوز حمایت 130 دلار به‌عنوان مرز حفظ‌کننده قدرت خریداران شناخته می‌شود. در صورت از دست رفتن این سطح، محدوده‌های 100 دلار و 90 دلار انتظارات اصلاحی را پوشش می‌دهند و افت عمیق‌تر می‌تواند تا 50 دلار ادامه یابد. در روند صعودی، مقاومت 150 دلار نخستین گام ادامه رشد است و عبور از آن می‌تواند قیمت را مجدداً وارد مسیر 200 دلار و 250 دلار کند. شکست پرقدرت 300 دلار نشان‌دهنده بازگشت فشار صعودی سنگین و ورود سرمایه‌های پرریسک به اکوسیستم خواهد بود. آوالانچ (Avalanche - AVAX): نقش: تمرکز بر زیرشبکه‌ها (Subnets) برای کاربردهای سازمانی و خاص. تحلیل: آوالانچ قصد دارد با ارائه زیرشبکه‌های اختصاصی، راه‌حلی برای مقیاس‌پذیری و سفارشی‌سازی برای نهادها و بازی‌های بزرگ ارائه دهد. موفقیت این پروژه به جذب جریان‌های سازمانی و استقرار پروژه‌های بزرگ در زیرشبکه‌ها وابسته است. تحلیل تکنیکال آوالانچ آوالانچ در وضعیت تکنیکالی حساس قرار دارد و حمایت 11 دلار در کنار مرز روانی 9 دلار، مناطق مهم دفاعی هستند که نحوه رفتار قیمت روی آنها مسیر آینده را مشخص می‌کند. اگر خریداران بر بازار مسلط بمانند، مقاومت 20 دلار هدف اول و سپس 30 دلار و 60 دلار، مناطق بازیابی میان‌مدت محسوب می‌شوند. در سناریوی صعودی قدرتمند، دستیابی به محدوده 100 دلار نیز دور از ذهن نخواهد بود. تثبیت روند به جذب مشارکت سازمانی و رشد زیرشبکه‌ها وابسته است. سویی (Sui): نقش: لایه ۱ جدید با زبان برنامه‌نویسی Move، متخصص در پرداخت‌های سریع و گیمینگ. تحلیل: سویی یک رقیب نوظهور است که از یک زبان برنامه‌نویسی نوآورانه استفاده می‌کند و برای مدیریت موازی تراکنش‌ها طراحی شده است. اکوسیستم آن کوچک‌تر است، اما پتانسیل رشد بسیار بالایی دارد. با این حال، به دلیل جوانی بازار و نقدینگی کمتر نسبت به بزرگان، نوسان‌پذیری بیشتری را باید انتظار داشت. تحلیل تکنیکال سویی سویی هنوز در مراحل اولیه راه‌اندازی چرخه قیمتی خود قرار دارد و ناحیه 1.5 دلار به‌عنوان مهم‌ترین حمایت کوتاه‌مدت شناخته می‌شود. شکست این سطح می‌تواند قیمت را به سمت 1 دلار و در نهایت 0.60 دلار هدایت کند که آخرین سنگر حمایتی محسوب می‌شود. اما با بازگشت تقاضا و رشد اکوسیستم گیمینگ شبکه، مقاومت‌های 2 دلار و 3 دلار می‌توانند اهداف نخستین باشند. تثبیت بالای 5 دلار سیگنالی قاطع برای ورود سرمایه‌های تازه و افزایش اعتبار این لایه 1 نوظهور خواهد بود. راهبردهای سرمایه‌گذاری و معیارهای نقض سناریو صعودی با وجود نوسانات اخیر، چرا لایه ۱ها همچنان به عنوان رهبران بالقوه آلت سیزن شناخته می‌شوند؟ لایه ۱ها نماینده ارزش پایه و زیرساخت محوری در فضای رمزارز هستند. رشد بیش از ۲۰۰ درصدی این دسته در یک سال، نشان‌دهنده جریان سرمایه نهادی است که به دنبال دارایی‌های با نقدینگی عمیق و نقش حیاتی هستند. نوسانات در بازار کریپتو اجتناب‌ناپذیر است، اما پروژه‌های لایه ۱ به دلیل تعهد به توسعه فناوری (مانند ارتقاء پروتکل‌ها) و پایگاه کاربری فعال، بیشترین شانس را برای بازیابی و رهبری در فازهای صعودی دارند. پروژه‌های کوچک‌تر دیفای یا میم‌کوین‌ها نمی‌توانند این سطح از نقدینگی و اعتبار بلندمدت را ارائه دهند. ✔️ بیشتر بخوانید: آلت سیزن چیست؟ چه عواملی باعث آلت‌سیزن می‌شوند؟ معیارهای ابطال و مدیریت ریسک اگرچه شواهد برتری لایه ۱ها را نشان می‌دهد، اما هر سناریوی تحلیلی باید دارای معیارهایی برای ابطال (Invalidation) باشد تا سرمایه‌گذار در صورت تغییر شرایط، بتواند واکنش مناسبی نشان دهد. ابطال از درون بازار (Internal Invalidation): در صورت شکست فنی در یکی از اکوسیستم‌های بزرگ (مثلاً اختلال طولانی‌مدت در سولانا یا تأخیر جدی در ارتقاء اتریوم)، اعتماد به کل بخش لایه ۱ کاهش می‌یابد و سرمایه به سرعت به سمت بخش‌های امن‌تر (مانند استیبل کوین‌ها یا حتی بیت‌کوین ) سرازیر خواهد شد. ابطال از بیرون بازار (External Invalidation): مهم‌ترین عامل ابطال، تغییر جهت ناگهانی و منفی در سیاست‌های پولی فدرال رزرو آمریکا یا تصویب قوانین سخت‌گیرانه غیرمنتظره است. این عوامل کلان اقتصادی یا مقرراتی، توانایی این را دارند که در کسری از ثانیه، نقدینگی را از کل بازار دارایی‌های پرریسک خارج کنند و حتی بهترین سناریوهای صعودی لایه ۱ را بی‌اعتبار سازند. برای سرمایه‌گذار با ریسک‌پذیری بالا، کدام عامل می‌تواند منجر به شکست و ابطال این سناریوی صعودی شود؟ برای یک سرمایه‌گذار ریسک‌پذیر، شکست در سناریوی صعودی عمدتاً از دو کانال می‌آید: در ابتدا ناتوانی در حفظ پایداری شبکه (مانند قطعی‌های مکرر در یک شبکه با بتا بالا مثل سولانا) یا در ادامه عدم موفقیت در جذب پروژه‌های جدید و توقف رشد اکوسیستم صورت بگیرد. اگر شبکه‌هایی مانند آوالانچ یا سویی نتوانند در ماه‌های آینده، پروژه‌های مهم و جدیدی را جذب و راه‌اندازی کنند، روایت رشد آنها بی‌اعتبار شده و نقدینگی به سرعت به سمت شبکه‌های تثبیت‌شده‌تر باز خواهد گشت. سخن پایانی بلاکچین‌های لایه ۱ نه تنها زیرساخت‌های فناوری رمزارز را تأمین می‌کنند، بلکه در ماه آتی نیز به احتمال زیاد نقش پیشتاز را در جذب سرمایه و هدایت روند صعودی ایفا خواهند کرد. حجم بزرگ سرمایه، توجه مستمر رسانه‌ها و هم‌راستایی با فاز دوم آلت سیزن، این بخش را به یکی از جذاب‌ترین مقاصد سرمایه‌گذاری تبدیل کرده است. یک سبد سرمایه‌گذاری هوشمند در این فاز باید ترکیبی از پایه‌های امن (مانند اتریوم و BNB) برای حفظ ارزش و دارایی‌های با بتای بالا (مانند سولانا و سویی) برای کسب بازدهی‌های انفجاری را شامل شود. با این حال، همیشه باید نقاط ابطال سناریو و هشدارهای کلان اقتصادی را برای مدیریت ریسک، در نظر داشت تا بتوان به صورت فعالانه و نه منفعلانه، در این بازار پرشتاب عمل کرد. سلب مسئولیت: این مقاله تحلیلی و خبری هست و پیش از خرید یا فروش رمزارزها، با بررسی و آگاهی کامل اقدام کنید. ما هرگز پیشنهاد خرید و فروش هیچ ارزی را به کاربران نمی‌دهیم و یوتوتایمز مسئولیتی در قبال سود یا زیان معاملات کاربران ندارد.
جی‌پی مورگان انتظار دارد که فدرال رزرو آمریکا در دسامبر ۲۰۲۵ نرخ بهره را ۲۵ نقطه پایه کاهش دهد، در حالی که پیش‌بینی قبلی این بانک هیچ کاهش نرخ بهره‌ای را در نظر نگرفته بود.
جی‌پی مورگان می‌گوید شاخص S&P 500 ممکن است تا سال ۲۰۲۶ به ۷,۵۰۰ برسد و در صورت کاهش نرخ‌های بهره توسط فدرال رزرو به‌طور شدیدتر از حد انتظار، حتی ممکن است از ۸,۰۰۰ فراتر رود. در چشم‌انداز جهانی سهام ۲۰۲۶، این بانک رشد دو رقمی در بازارهای سهام جهانی پیش‌بینی کرده است که ناشی از سوددهی قوی شرکت‌ها، نرخ‌های بهره پایین‌تر و کاهش فشارهای سیاستی خواهد بود. انتظار می‌رود ایالات متحده همچنان موتور اصلی رشد باقی بماند، با حمایت اقتصاد مقاوم و رونق سرمایه‌گذاری مبتنی بر هوش مصنوعی. جی‌پی مورگان رشد ۱۳ تا ۱۵ درصدی سود شرکت‌های آمریکایی را در دو سال آینده پیش‌بینی می‌کند و معتقد است ارزش‌گذاری بالای بازار با توجه به افزایش سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، افزایش پرداخت‌های سهامداران و احتمال حمایت‌های سیاستی توجیه‌پذیر است. این بانک همچنین هشدار داده است که اختلال سریع ناشی از هوش مصنوعی می‌تواند عدم‌تعادل‌های اقتصادی موجود را تشدید کرده و منجر به نوسانات شدید در رفتار سرمایه‌گذاران شود.
جی‌پی مورگان هشدار داده است که با وجود اینکه سال ۲۰۲۵ برای سهام قوی بوده است — شاخص S&P 500 تا کنون ۱۴٪ رشد داشته و با هیجان پیرامون هوش مصنوعی تقویت شده — چشم‌انداز سال ۲۰۲۶ نامطمئن است. جویس چانگ، رئیس بخش تحقیقات جی‌پی مورگان، گفت که بازارها با وجود عوامل مثبت مانند افزایش هزینه‌های سرمایه‌ای (Capex)، پذیرش هوش مصنوعی و کاهش مقررات، با ریسک‌هایی مواجه هستند. نگرانی‌های اصلی شامل ضعف بازار کار، فشارهای هزینه زندگی و تورم است. ریسک‌های احتمالی بازار برای سال ۲۰۲۶: تعرفه‌ها: دیوان عالی ممکن است تعرفه‌های دوره ترامپ را به چالش بکشد، که ۳۵۰ میلیارد دلار درآمد سالانه را در معرض خطر قرار می‌دهد و می‌تواند کسری تولید ناخالص داخلی پیش‌بینی‌شده ۶.۲٪ را تحت تأثیر قرار دهد. روابط آمریکا و چین: تنش‌های رو به افزایش و کنترل چین بر مواد حیاتی می‌تواند زنجیره‌های تأمین را مختل کند. انتخابات میان‌دوره‌ای: دموکرات‌ها ممکن است کنترل مجلس نمایندگان را به دست گیرند که باعث افزایش تعارض بین قوه مقننه و مجریه و عدم‌قطعیت سیاسی می‌شود. در کل، جی‌پی مورگان رشد بالقوه‌ای از جریان‌های اقتصادی مثبت می‌بیند اما ریسک‌های نزولی قابل توجهی را نیز یادآور می‌شود.
در حالی‌که موج سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی به سرعت به مرزهای «تریلیون دلاری» نزدیک می‌شود، نگرانی‌ها درباره شکل‌گیری یک حباب بزرگ فناوری در حال افزایش است. شرکت‌های فناوری برای ساخت دیتاسنترها، خرید تراشه‌های پیشرفته و توسعه مدل‌های هوش مصنوعی، صدها میلیارد دلار هزینه می‌کنند؛ رقمی که ممکن است در سال‌های آینده به چندین تریلیون دلار برسد. بخش زیادی از این هزینه‌ها از طریق سرمایه‌گذاری‌های پرریسک، بدهی‌های سنگین و حتی ساختارهای مالی «دایره‌ای» (به این معنی که غول‌های فناوری با سرمایه‌گذاری در شرکت‌های یکدیگر چرخه‌ای از حمایت داخلی ایجاد می‌کنند) تأمین می‌شود؛ ساختارهایی که برخی تحلیلگران را نگران کرده است. غول‌های AI مانند OpenAI، Anthropic و xAI به‌طور فزاینده‌ای از تأمین مالی مبتنی بر بدهی و سرمایه‌گذاری‌هایی استفاده می‌کنند که در نهایت دوباره به خرید تراشه‌های انویدیا منجر می‌شود؛ موضوعی که برخی آن را نشانه‌ای از وابستگی خطرناک اکوسیستم AI به یک تأمین‌کننده واحد می‌دانند. در همین حال، شرکت‌های بزرگ فناوری مانند آمازون، مایکروسافت، گوگل و متا نیز رکورد جدیدی در انتشار بدهی برای تأمین هزینه‌های این جهش سرمایه‌ای ثبت کرده‌اند. در حالی که هزینه‌ها سرسام‌آور است، مدل درآمدی این صنعت هنوز به‌طور کامل شکل نگرفته. براساس برآورد Bain، شرکت‌های AI تا سال ۲۰۳۰ باید حدود ۲ تریلیون دلار درآمد سالانه داشته باشند تا هزینه‌های پردازشی مورد نیاز را پوشش دهند؛ درحالی‌که پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد درآمد واقعی می‌تواند ۸۰۰ میلیارد دلار کمتر باشد. همزمان، برخی مطالعات دانشگاهی تردیدها را تقویت کرده‌اند. پژوهش MIT نشان می‌دهد که ۹۵٪ از شرکت‌ها بازدهی ملموسی از پروژه‌های AI دریافت نکرده‌اند. تحقیقات دیگری نیز هشدار می‌دهد که بخشی از خروجی‌های AI به‌جای افزایش بهره‌وری، به تولید «کار بی‌فایده» منجر شده و ممکن است هزینه‌های پنهان زیادی برای سازمان‌ها ایجاد کند. بازار نیز نسبت به این شرایط بی‌تفاوت نبوده است. سقوط گسترده سهام فناوری پس از معرفی مدل ارزان‌قیمت DeepSeek در ژانویه و بازگشت شدید نوسانات در سهام انویدیا، نشان داد سرمایه‌گذاران نسبت به ارزش‌گذاری‌های نجومی حساس‌تر از گذشته‌اند. با وجود این هشدارها، رهبران صنعت همچنان خوشبین هستند. سم آلتمن و مارک زاکربرگ می‌گویند که خطر حباب واقعی است، اما فرصت‌های بلندمدت چنان عظیم‌اند که «سرمایه‌گذاری کم» ریسک بزرگ‌تری محسوب می‌شود. آنها معتقدند افزایش ظرفیت پردازشی برای پاسخ به تقاضای جهانی ضروری است و پیشرفت‌های بعدی می‌تواند ارزش‌افزایی سنگینی ایجاد کند. به‌طور کلی، سرمایه‌گذاری‌های عظیم، عدم قطعیت در بازدهی، وابستگی شدید به تأمین‌کنندگان محدود و رقابت رو‌به‌افزایش چین، همگی عواملی هستند که نگرانی‌ها درباره شکل‌گیری یک حباب هوش مصنوعی را جدی‌تر کرده‌اند؛ اما در عین حال، رشد سریع کاربران و کاربردهای AI نیز نشان می‌دهد این فناوری همچنان یکی از بزرگ‌ترین فرصت‌های اقتصادی عصر جدید است.
قیمت بیت‌کوین و اتریوم همچنان در حال کاهش است. بیت‌کوین برای مدتی به زیر ۸۵ هزار دلار سقوط کرد (هرچند دوباره به بالای این سطح بازگشت) و اتریوم نیز به زیر ۲۸۰۰ دلار رسید. این افت قیمت‌ها در شرایطی رخ می‌دهد که فضای «ریسک‌گریزی» در بازار رمزارزها تشدید شده است. عوامل فشار بر بازار شامل موارد زیر هستند: ارزیابی‌های بالا در بازار سهام نگرانی‌ها درباره حباب هوش مصنوعی ابهام در سیاست‌های آتی فدرال رزرو در نتیجه، بیت‌کوین به پایین‌ترین سطح ۷ ماه اخیر و اتریوم به کف ۴ ماهه سقوط کردند. در همین حال، یک نهنگ بزرگ بیت‌کوین تمام دارایی ۱.۳ میلیارد دلاری خود را فروخته است که نشان‌دهنده کاهش شدید اعتماد سرمایه‌گذاران بزرگ به بازار است—رویدادی که برخی آن را «Whexit» (خروج نهنگ) نامیده‌اند.
ویتالیک بوترین، بنیان‌گذار اتریوم، در رویداد Devconnect هشدار داد که رمزنگاری منحنی بیضوی (Elliptic Curve Cryptography) ممکن است پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ آمریکا توسط رایانش کوانتومی شکسته شود. او تأکید کرد که اتریوم باید ظرف چهار سال آینده به رمزنگاری مقاوم در برابر کوانتوم ارتقا یابد تا از امنیت شبکه در برابر تهدیدات آینده محافظت شود.
گزارش جی‌پی‌مورگان نشان می‌دهد که زمان تحویل جهانی آیفون ۱۷ همچنان به‌طور غیرمعمول طولانی است و در هفته دهم به‌طور متوسط به ۷ روز رسیده، در حالی که سال گذشته تنها ۲ روز بود. این بانک می‌گوید این روند نشان می‌دهد عرضه هنوز از تقاضای قوی عقب مانده است. نسخه پایه آیفون ۱۷ برای دومین هفته متوالی بیشترین زمان انتظار را دارد. زمان انتظار آیفون Air یک روز افزایش یافته، در حالی که مدل‌های آیفون ۱۷ پرو و پرو مکس بدون تغییر مانده‌اند — برخلاف مدل‌های پرو سال گذشته که در همین مقطع زمان انتظار کوتاه‌تری داشتند.
جی‌پی مورگان هشدار داده است که نرخ USDJPY در محدوده ۱۵۷ تا ۱۶۰ وارد «منطقه خطر» می‌شود؛ جایی که احتمال مداخله ارزی از سوی دولت ژاپن به‌طور قابل توجهی افزایش می‌یابد. این مؤسسه مالی تأکید کرده که عبور نرخ از سطح ۱۵۴.۳۵ تا ۱۵۴.۵۰ می‌تواند به‌سرعت منجر به آزمایش مجدد سطح ۱۵۵ شود؛ سطحی که ممکن است واکنش لفظی جدیدی از سوی مقامات توکیو را به‌دنبال داشته باشد—چیزی که امروز نیز شاهد آن بوده‌ایم. با این حال، جی‌پی مورگان معتقد است که خطر مداخله واقعی زمانی جدی‌تر می‌شود که نرخ به‌صورت سریع و سفته‌بازانه به سمت محدوده ۱۵۷ تا ۱۶۰ حرکت کند. در واقع، این مؤسسه هشدار داده که ژاپن ممکن است به‌زودی احساس نیاز به مداخله در بازار ارز داشته باشد. جی‌پی مورگان همچنین اشاره کرده که اگر واکنش وزارت دارایی ژاپن محدود باقی بماند، حرکت صعودی نرخ می‌تواند سریع‌تر به سقف این محدوده برسد.
در حالی که پیش‌تر کاهش دو مرحله‌ای در فوریه و آوریل ۲۰۲۶ پیش‌بینی شده بود.
جی‌پی مورگان همچنان دیدگاه صعودی خود را نسبت به بازار سهام حفظ کرده و بازگشایی دولت آمریکا، گزارش درآمد انویدیا و کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو را به‌عنوان محرک‌های کلیدی کوتاه‌مدت معرفی کرده است. این بانک در یادداشتی به مشتریان اعلام کرد که پایان تعطیلی دولت می‌تواند پیش‌بینی رشد تولید ناخالص داخلی در سه‌ماهه جاری را تقویت کرده و نقدینگی بیشتری وارد بازار کند، که معمولاً عاملی حمایتی برای سهام محسوب می‌شود. درآمدهای آتی انویدیا نیز می‌تواند سرمایه‌گذاران را نسبت به پایداری رشد مبتنی بر هوش مصنوعی مطمئن سازد و به حفظ عملکرد مثبت درآمدی در بخش فناوری کمک کند. جی‌پی مورگان همچنین پیش‌بینی کرده که فدرال رزرو در ماه دسامبر ۲۵ نقطه پایه نرخ بهره را کاهش خواهد داد، مگر آنکه رشد اشتغال به‌طور غیرمنتظره‌ای افزایش یابد. فعالیت بالای بازخرید سهام شرکت‌ها نیز به حمایت از بازار ادامه خواهد داد. با این حال، این بانک هشدار داده که ریسک‌هایی مانند عملکرد ضعیف انویدیا، ادامه تعطیلی دولت، کاهش بازدهی بازخریدها یا افزایش نوسانات اوراق قرضه می‌تواند چشم‌انداز مثبت را تهدید کند. با وجود این، جی‌پی مورگان معتقد است که موقعیت‌گیری سرمایه‌گذاران همچنان سبک است و مشارکت سرمایه‌گذاران خرد پایین مانده، که در صورت بهبود احساسات بازار می‌تواند به رشد بیشتر منجر شود.
آمار کلیدی عملکرد (KPIs) در لایه‌دوم ورلد‌چین در ۳۰ روز گذشته میانگین آدرس‌های فعال روزانه در ورلد‌چین حدود ۶۰۶ هزار بوده که نسبت به همین بازه در سال گذشته ۲۲۲٪ رشد داشته است. تراکنش‌ها در همین بازه، ورلد‌چین به‌طور میانگین ۱.۸۸ میلیون تراکنش در روز ثبت کرده است؛ ۴۴۷٪ بیشتر از سال گذشته. از نظر سهم بازار، ورلد‌چین در جایگاه چهارم قرار دارد و طی ماه گذشته ۸.۷٪ از کل تراکنش‌های لایه‌دوم را به خود اختصاص داده است. در این میان، Base با ۵۱٪ صدرنشین است، سپس Arbitrum با ۱۶.۳٪ و Optimism با ۸.۹٪ قرار دارند. حجم معاملات DEX در ۳۰ روز اخیر، میانگین تراکنش‌های صرافی غیرمتمرکز (DEX) در ورلد‌چین ۴.۳۶ میلیون تراکنش روزانه بوده که ۷۰۷٪ رشد سالانه را نشان می‌دهد. تمام این تراکنش‌ها از قراردادهای یونی‌سواپ انجام شده‌اند. در مجموع، حجم معاملات این لایه‌دوم در بازه‌ی موردنظر ۱۳۵ میلیون دلار بوده، معادل ۰.۱۴٪ از کل حجم معاملات DEX در لایه‌دوم‌ها. Base با ۵۹٪ در رتبه اول است و پس از آن Arbitrum (۲۸٪) ، Unichain (۸.۸٪) و Optimism (۱.۷٪) قرار دارند. تراکنش‌های خودکار از طریق اپلیکیشن حدود ۶۰٪ از کل تراکنش‌های ورلد‌چین در ماه گذشته از نوع تراکنس‌های اپلیکیشنی بوده‌اند، به این معنا که کاربران صرفاً از طریق رابط اپلیکیشن موبایل بدون نیاز به تعامل مستقیم با کیف‌پول یا مرورگر بلاکچین تراکنش انجام داده‌اند. کارمزدهای Blob پرداختی به لایه‌یک میانگین Blobهای ارسال‌شده از ورلد‌چین به لایه‌یک طی ۳۰ روز اخیر ۶۳.۳ هزار بوده که نسبت به سال گذشته ۱۰۵۶٪ افزایش یافته است. از نظر سهم بازار میان لایه‌دوم‌ها، ورلد‌چین با ۲۴٪ در رتبه دوم قرار دارد. Base با ۳۷٪ پیشتاز است، سپس Arbitrum (۹٪) و Optimism (۴.۵٪) جایگاه‌های بعدی را دارند. شاخص‌های عملکرد پل‌سازی (L2 Bridging KPIs) ارزش انتقال‌یافته از پل اصلی در حال حاضر حدود ۶۱۱ میلیون دلار از طریق پل اصلی، مستقیماً از لایه‌ی یک اتریوم وارد ورلد‌چین شده است. این رقم نسبت به اوج خود در اوایل سپتامبر (۱.۳ میلیارد دلار) کاهش یافته، اما در مقایسه با سال گذشته ۴.۲ برابر رشد داشته است. ارزش انتقال‌یافته از پل‌های خارجی (Externally Bridged Value) ارزش دارایی‌های منتقل‌شده از سایر زنجیره‌ها به ورلد‌چین در حال حاضر ۲۵ میلیون دلار است که نسبت به اوج خود در سپتامبر (۴۷ میلیون دلار) کاهش نشان می‌دهد. فاصله‌ی قابل‌توجه میان ارزش انتقال‌یافته از پل‌های خارجی (۲۵ میلیون دلار) و پل اصلی (۶۱۱ میلیون دلار) نشان‌دهنده‌ی مزیت نقدینگی (Liquidity Advantage) لایه‌دوم‌هایی است که در نزدیکی اکوسیستم اصلی اتریوم فعالیت می‌کنند. عرضه‌ی کل توکن: ۱۰ میلیارد توکن WLD . سقف عرضه تا سال ۲۰۳۸ ثابت است، اما پس از آن در صورت نیاز امکان تورم سالانه‌ی ۱.۵٪ وجود دارد. عرضه‌ی در گردش (Circulating Supply): ۲.۲۷ میلیارد WLD (معادل ۲۲.۷٪ از کل عرضه) تخصیص توکن (Token Allocation) تنها ۲۴.۷٪ از کل توکن‌ها در اختیار تیم ورلد و سرمایه‌گذاران است که به‌مراتب کمتر از میانگین پروژه‌های مشابه است. (۴۰٪ تا ۵۰٪). حدود ۷.۵ میلیارد توکن (۷۵٪) به جامعه اختصاص یافته است؛ شامل کاربران (برای تشویق به استفاده و پذیرش) و خزانه‌ی پروتکل. هدف ورلد این است که ۶۰٪ از کل عرضه را طی ۱۵ سال به کاربران اهدا کند. ۱۵٪ باقیمانده نیز به بنیاد ورلدکوین (Worldcoin Foundation) تعلق دارد تا برای حمایت از توسعه‌دهندگان و ایجاد اکوسیستم اپلیکیشن‌ها استفاده شود. برنامه‌ی آزادسازی آینده (Future Unlock Schedule) فرآیند آزادسازی توکن‌های تیم و سرمایه‌گذاران از ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۴ آغاز شده و تا جولای ۲۰۲۸ ادامه دارد (دوره‌ی واگذاری پنج‌ساله با قفل اولیه‌ی یک‌ساله). تا جولای ۲۰۲۶، روزانه ۱.۸۸ میلیون توکن تیم و سرمایه‌گذاران آزاد می‌شود (معادل ۱.۳ میلیون دلار با قیمت فعلی WLD = ۰.۷ دلار). از آگوست ۲۰۲۶، این مقدار به ۱.۳ میلیون توکن در روز کاهش می‌یابد (حدود ۹۰۵ هزار دلار در روز با قیمت فعلی WLD). بخش بزرگی از توکن‌های جامعه به‌صورت فنی آزاد شده‌اند، اما هنوز در گردش نیستند. این توکن‌ها می‌توانند در صورت نیاز برای برنامه‌های تشویقی و پاداش کاربران مورد استفاده قرار گیرند. سود و زیان آنچین در لایه۲ سود و زیان آنچین برابراست با درآمد کارمزد تراکنش‌ها منهای کارمزد L1 (داده‌های call) منهای کارمزد ارسال blob. در ۳۰ روز گذشته، این زنجیره حدود ۱۵.۷ هزار دلار زیان آنچین داشته است، در حالی که در بازه مشابه سال گذشته، ۱۵ هزار دلار سود ثبت شده بود. درآمدها نسبت به سال گذشته افزایش یافته، اما افزایش کارمزدهای L1 (با رشد قیمت ETH) باعث کاهش سود شده است. اما نکته مهماین است که لایه۲ محصول اصلی نیست. محصول واقعی شبکه World ID/Identify است: پایگاه داده‌ای از کیف‌پول‌های تایید شده انسانی (World IDs) که می‌توانند با اپلیکیشن‌های آنچین، سیستم‌های پرداخت و حکمرانی تعامل داشته باشند. پس نقش لایه۲ چیست؟ سیستم حسابداری شبکه Identify: این لایه توسط Ethereum L1 امن شده و به عنوان «ستون فقرات عملیاتی» عمل می‌کند. پلتفرمی برای توسعه‌دهندگان: دیگر توسعه‌دهندگان می‌توانند World ID را در سرویس‌های خود ادغام کنند. World می‌تواند World ID را به یک قابلیت سطح پروتکل تبدیل کند، بنابراین توسعه‌دهندگان اپلیکیشن که می‌خواهند از کیف‌پول‌های تایید شده انسانی استفاده کنند، ممکن است ترجیح دهند روی World Chain بسازند. کنترل و جنبه‌های اقتصادی: مالکیت زنجیره به World اجازه می‌دهد کارمزد گس را برای کاربران تایید شده یارانه دهد و ارزش جریان تراکنش‌ها، توالی پردازش و اثبات فعالیت را کسب کند. همچنین امکان پیاده‌سازی لایه‌های خصوصی و رعایت مقررات خاص داده‌های بیومتریک و ZK proof را فراهم می‌کند. نکته اصلی تیم World در حال ساخت یک لایه هویت جهانی برای اینترنت و سیستم‌های آنچین است. پروژه‌ای بسیار بلندپروازانه و گسترده. می‌توان آن را به شکل ترکیبی از Proof of Personhood API + ثبت هویت + پلتفرم توسعه‌دهندگان تصور کرد. اگر پروژه موفق شود، انتظار می‌رود از طریق کانال‌های زیر درآمدزایی کند: توسعه‌دهندگان، شرکت‌ها یا دولت‌ها ممکن است برای هر تایید هویت یا هر درخواست اثبات(Proof) هزینه پرداخت کنند، چیزی که اکنون World از مشتریان خود دریافت می‌کند. ارزش World ID زمانی تحقق می‌یابد که اپلیکیشن‌ها آن را ادغام کنند تا خدمات فعلی خود را بهبود دهند یا خدمات کاملاً جدیدی ایجاد کنند. به عنوان مثال، اپلیکیشن‌های دوستیابی می‌توانند تجربه کاربران را با تایید هویت واقعی بهبود دهند و مطمئن شوند که تنها انسان‌های واقعی قادر به استفاده هستند. Match Group، مالک هشت سایت دوستیابی از جمله Tinder و Match.com، از مشتریان World است. اگر آینده‌ای را تصور کنیم که کسب‌وکارهای اینترنتی مجبور شوند برای حفظ تجربه کاربری، از ورود بات‌ها و AI غیرمجاز جلوگیری کنند، این پروژه می‌تواند کسب‌وکار عظیمی باشد. مدل درآمدزایی احتمالی مشابه Stripe: تایید هویت World ID یا ارائه Proof (کارمزد API به ازای هر Proof) ادغام با سازمان‌ها یا قراردادهای هویت B2B (مدل SaaS دوره‌ای) ابزارهای پلتفرم توسعه‌دهندگان از طریق SDK/API (مدل مصرفی) پرداخت‌ها/DeFi، اعتبار، رعایت مقررات (کارمزد خدمات یا اختلاف نرخ) تسویه تراکنش‌های L2 با استفاده از بلاک‌اسپیس/تراکنش‌های هویتی (کارمزد گس حداقلی) مدل اقتصادی توکن از طریق استیکینگ یا کاربرد WLD (تجمع ارزش از طریق استفاده از توکن) جمع‌بندی اکنون میلیون‌ها World ID فعال ماهانه وجود دارد. هنوز مراحل اولیه است، اما با این حال یک دستاورد قابل توجه محسوب می‌شود. ما معتقدیم پروژه به شدت دچار کج فهمی شده است. در برخی موارد، حتی برخی از افراد فعال در حوزه کریپتو هم نسبت به Orb و سیاست‌های داده‌ای World بدبین هستند. با این حال، فکر می‌کنیم فناوری این پروژه پتانسیل تغییر نحوه استفاده ما از اینترنت را دارد. تیم باید شبکه World ID را گسترش دهد و دسترسی به کاربران تاییدشده انسانی را به اپلیکیشن‌های وب دیگر بفروشد. ما WLD را یک پروژه پرریسک/پرتوانی بالا می‌دانیم. در طول تابستان با این دارایی معامله کردیم و در سپتامبر با ۵۳٪ سود خارج شدیم. اکنون در لیست رصد ما قرار دارد.
طبق گزارش وال‌استریت ژورنال، معامله‌گران خرد آمریکایی برای اولین بار از سال ۲۰۱۸ می‌توانند در فروش توکن‌ها شرکت کنند.
مایکل بری، سرمایه‌گذار مشهور و چهره اصلی فیلم «The Big Short» که پیش‌بینی دقیقی از بحران مالی سال ۲۰۰۸ داشت، بار دیگر با یک حرکت جسورانه توجه بازارهای جهانی را به خود جلب کرده است. او اخیراً موقعیت فروش (short position) به ارزش ۱.۱ میلیارد دلار علیه دو شرکت بزرگ حوزه هوش مصنوعی، یعنی انویدیا (Nvidia) و پالانتیر (Palantir) اتخاذ کرده است. این اقدام، موجی از نگرانی و نوسان را در بازارهای مالی به‌ویژه در بخش فناوری ایجاد کرده است. شرط‌بندی علیه غول‌های AI بری از طریق صندوق سرمایه‌گذاری خود، Scion Asset Management، اقدام به خرید اختیار فروش (Put Options) بر سهام انویدیا و پالانتیر کرده که ۸۰٪ از کل سبد سرمایه‌گذاری این صندوق را تا پایان سپتامبر ۲۰۲۵ تشکیل می‌دهد. این موقعیت فروش سنگین، به‌سرعت باعث افت قیمت سهام این دو شرکت شد. پالانتیر تا ۱۶٪ سقوط کرد و در نهایت با ۸٪ کاهش بسته شد، در حالی که انویدیا بین ۲ تا ۴٪ افت داشت. شاخص نزدک نیز بزرگ‌ترین افت روزانه خود در یک ماه اخیر را با حدود ۲٪ تجربه کرد. واکنش جهانی به افشاگری بری تأثیر این افشاگری تنها به بازار آمریکا محدود نماند. بازارهای آسیایی و اروپایی نیز در روزهای بعد با افت قابل‌توجهی مواجه شدند. شاخص‌های بورس در ژاپن و کره جنوبی نیز کاهش یافتند، چرا که سرمایه‌گذاران نسبت به ارزش‌گذاری بیش از حد سهام شرکت‌های فناوری ابراز نگرانی کردند. پاسخ تند مدیرعامل پالانتیر در واکنش به این شرط‌بندی، الکس کارپ، مدیرعامل پالانتیر، این اقدام را «کاملاً دیوانه‌وار» توصیف کرد و گفت که این موضوع انگیزه‌ای برای شرکت خواهد بود تا عملکرد مالی بهتری ارائه دهد و «بری را فقیرتر کند». این اظهارات نشان‌دهنده تنش فزاینده میان مدیران شرکت‌های فناوری و منتقدان بازار است. تحلیل بری از ساختار مالی شرکت‌ها بری در شبکه‌های اجتماعی به پدیده‌ای به نام «تأمین مالی حلقه‌ای» اشاره کرد؛ به این معنا که شرکت‌های بزرگ فناوری مانند OpenAI، Oracle و CoreWeave با سرمایه‌گذاری متقابل در یکدیگر، تقاضای مصنوعی برای محصولات یکدیگر ایجاد می‌کنند. به‌طور خاص، این شرکت‌ها با دریافت سرمایه از غول‌های فناوری، متعهد به خرید چیپ‌ها و خدمات از انویدیا می‌شوند. تحلیلگران Seaport Global Securities این رفتار را نشانه‌ای از حباب دانسته‌اند. هشدارهای همزمان از وال‌استریت همزمان با افشاگری بری، مدیران ارشد بانک‌های بزرگ مانند مورگان استنلی و گلدمن ساکس نیز هشدار دادند که بازار سهام ممکن است در سال‌های آینده با اصلاح ۱۰ تا ۲۰ درصدی مواجه شود. همچنین گزارش‌هایی منتشر شده که دویچه بانک در حال بررسی راهکارهایی برای پوشش ریسک سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با هوش مصنوعی است. وضعیت تکنیکال سهام از منظر تحلیل تکنیکال، سهام پالانتیر اکنون زیر میانگین ۵۰ روزه خود معامله می‌شود که برای بسیاری از تحلیلگران نشانه‌ای منفی تلقی می‌شود. در مقابل، انویدیا با وجود افت، همچنان بالاتر از این سطح باقی مانده و برخی تحلیلگران این موضوع را نشانه‌ای از بنیادهای قوی‌تر و تسلط تکنولوژیک این شرکت می‌دانند. نتیجه‌گیری شرط‌بندی جسورانه مایکل بری علیه شرکت‌های هوش مصنوعی، بار دیگر بحث درباره حباب احتمالی در بازار فناوری را به صدر اخبار اقتصادی بازگردانده است. در حالی که برخی این اقدام را هشدار به‌موقع می‌دانند، دیگران آن را حرکتی افراطی تلقی می‌کنند. اما آنچه مسلم است، این است که بازار دیگر به رشد بی‌وقفه سهام AI با خوش‌بینی مطلق نگاه نمی‌کند و سرمایه‌گذاران محتاط‌تر از گذشته شده‌اند. منبع: decrypt.co
نگاهی به نحوه‌ی تکامل اتریوم، اکوسیستم لایه دوم آن، و سولانا برای پاسخ به افزایش تقاضا در شبکه‌ها خلاصه اتریوم به‌طور پیوسته در حال افزایش ظرفیت در شبکه اصلی (Mainnet) و لایه دوم (Layer-2 Rollups) است. از مشکلات ازدحام اولیه در NFT و دیفای گرفته تا نوسانات اخیر بازار، افزایش محدودیت گس (Gas Limit) و ارتقاهایی مانند Dencun و Pectra ظرفیت شبکه را گسترش داده‌اند، در حالی که تراکنش‌های Blob هزینه‌های داده را به‌شدت کاهش داده‌اند. لایه دوم‌ها (Layer-2s) به توزیع تقاضای فزاینده اتریوم و افزایش کارایی تراکنش‌ها کمک می‌کنند. رویدادهایی مانند افزایش Blobscriptions در آوریل ۲۰۲۴ و نقدینگی‌های اکتبر ۲۰۲۵ نشان‌دهنده‌ی تاب‌آوری آنها در شرایط پرفشار و در عین حال وابستگی مستمر به ظرفیت شبکه اصلی است. سولانا با طراحی پرظرفیت خود، ازدحام تراکنش‌ها را به‌صورت داخلی مدیریت می‌کند و نیازی به لایه‌های مقیاس‌بندی خارجی ندارد. در جریان عرضه توکن TRUMP در ژانویه ۲۰۲۵، میانگین کارمزدها به ۰.۳۷ دلار رسید در حالی که میانگین کارمزدها کمتر از ۰.۰۰۳ دلار باقی ماند، که نشان می‌دهد چگونه کارمزدهای درون ساختاری، ازدحام شبکه را بدون افزایش هزینه در سراسر شبکه کنترل می‌کنند. شبکه‌های جدیدی نیز در فضای توازن بلاکچین ظهور کرده‌اند که برای کاربردهای خاص بهینه‌سازی شده‌اند و با رشد حجم و تنوع تقاضا، جایگاه خود را تثبیت می‌کنند. مقدمه دوره‌هایی که فعالیت آنچین یا ازدحام شبکه افزایش می‌یابد، درست مانند ترافیک ساعت شلوغی که جاده‌های یک شهر را به چالش میکشد، اهمیت افزایش ظرفیت و مقیاس‌پذیری را در فرآیند بلوغ بلاکچین‌ها برای پذیرش گسترده نشان می‌دهد. عرضه توکن‌ها، ایردراپ‌ها و نوسانات بازار همگی می‌توانند باعث افزایش ناگهانی تقاضا فراتر از ظرفیت شبکه شوند، کارمزدها را بالا ببرند و محدودیت‌های زیرساخت‌ها را آشکار کنند. از گسترش ظرفیت شبکه اصلی و مقیاس‌بندی لایه دوم اتریوم گرفته تا رویکرد یکپارچه و پرظرفیت سولانا، بلاکچین‌ها به‌طور پیوسته در حال پختگی برای پاسخ به افزایش فعالیت‌ها هستند. رویدادهای ازدحام شبکه در گذشته، به‌عنوان آزمون‌های فشار ارزشمند عمل کرده و نشان داده‌اند که شبکه‌ها چگونه تکامل یافته‌اند و چه چالش‌هایی هنوز در مسیر پذیرش گسترده باقی مانده است. در این شماره از گزارش وضعیت شبکه، بررسی می‌کنیم که مقیاس‌پذیری چگونه در اتریوم، اکوسیستم لایه دوم آن و سولانا شکل می‌گیرد. با نگاه به فعالیت تراکنش‌ها، دینامیک کارمزدها و ظرفیت شبکه، ارزیابی می‌کنیم که شبکه‌ها چگونه خود را با افزایش تقاضا تطبیق می‌دهند و این موضوع چه پیامدهایی برای مرحله بعدی رشد آنچین دارد. شبکه‌ی اصلی اتریوم لایه ۱ سفر مقیاس‌بندی اتریوم نشان‌دهنده‌ی چالش افزایش توان پردازش تراکنش‌ها و سرعت شبکه برای پذیرش گسترده است، بدون آنکه تمرکززدایی یا امنیت قربانی شود؛ تعادلی که همچنان مرکز اصلی برنامه‌ي اتریوم (roadmap) باقی مانده است. در سال‌های اولیه، کاربران با چندین مورد مواجه شدند که ظرفیت محدود شبکه همراه با افزایش ناگهانی تقاضا، باعث افزایش هزینه استفاده از شبکه شد و نیاز به راهکارهای مقیاس‌بندی را برجسته کرد. ظرفیت اتریوم با محدودیت گس در هر بلاک (Block Gas Limit) تعریف می‌شود؛ این محدودیت مشخص می‌کند چه میزان محاسبات می‌تواند در هر بلاک جای بگیرد. هر تراکنش بر اساس پیچیدگی خود گس مصرف می‌کند و کاربران کارمزدها را به واحد ETH (با واحد Gwei) پرداخت می‌کنند تا تراکنش‌هایشان پردازش شود. وقتی تقاضا برای قرارگیری تراکنش‌ها بیشتر از فضای موجود در بلاک باشد، شبکه کارمزد گس را افزایش می‌دهد تا رقابت برای ظرفیت محدود را منعکس کند. نمودار زیر نوسانات قیمت گس اتریوم در چهار رویداد مهم ازدحام شبکه را نشان می‌دهد، که هر کدام تحول دینامیک قیمت‌گذاری در حین مقیاس‌بندی شبکه را به تصویر می‌کشند: رویدادهای کلیدی ترافیک شبکه در اکو سیستم اتریوم ۲۰۱۸ ، عرضه بازی CryptoKitties: یکی از نخستین شوک‌های ازدحام در شبکه اتریوم، زمانی رخ داد که یک بازی NFT تقریباً بیشتر فضای بلاک‌ها را اشغال کرد. در آن دوره، کارمزد گس از ۴۵۰ Gwei (حدود ۵۹۶ دلار) فراتر رفت، زیرا کاربران برای وارد شدن تراکنش‌هایشان در بلاک‌ها با یکدیگر رقابت می‌کردند. در آن زمان، کارمزدها از طریق حراج باز تعیین می‌شد، به این معنا که برنامه‌های محبوب می‌توانستند هنگام افزایش تقاضا، عملاً سایر تراکنش‌ها را از شبکه بیرون برانند. ۲۰۲۱، رونق DeFi و NFT: رشد انفجاری در حوزه‌های دیفای و NFT باعث شد کارمزدها از ۲۰۰۰ Gwei فراتر بروند و محدودیت‌های بازار کارمزد اتریوم در مواجهه با قراردادهای هوشمند پیچیده‌تر نمایان شود. این مسئله منجر به معرفی EIP-1559 شد؛ طرحی که سیستم حراج را با کارمزد پایه‌ی پویا جایگزین کرد. کارمزدی که با توجه به سطح تقاضا تنظیم می‌شود و بخشی از هزینه تراکنش‌ها را می‌سوزاند تا ساختار قیمت‌گذاری قابل پیش‌بینی‌تر شود. ۲۰۲۲ ، عرضه زمین متاورس Otherside از Yuga Labs: با وجود اجرای EIP-1559، عرضه‌ی زمین مجازی Otherside در متاورس باعث شد کارمزد گس برای مدتی کوتاه از ۸۰۰۰ Gwei عبور کند که بالاترین رقم ثبت‌شده تا آن زمان بود. این رویداد نشان داد که اصلاحات بازار کارمزد به‌تنهایی نمی‌تواند جهش‌های شدید تقاضا را کنترل کند. در نتیجه، توسعه‌ی رول‌آپ‌های لایه دوم (Layer-2 Rollups) و زنجیره‌های اختصاصی برنامه (App-Specific Chains) برای کاهش فشار از روی شبکه اصلی، شتاب گرفت. ۲۰۲۵ ، نقدینگی‌های اکتبر و عرضه توکن WLFI: در رویدادهای اخیر، مانند عرضه توکن WLFI و موج نقدینگی در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵، افزایش کارمزدها بسیار محدودتر بود. کارمزدها به‌ندرت از ۱۰۰۰ Gwei فراتر رفتند و به‌سرعت به حالت عادی بازگشتند که نشانه‌ای از تأثیر شبکه‌های لایه دوم و افزایش تدریجی ظرفیت لایه اول است. مجموعه‌ی این رویدادها نشان‌دهنده‌ی پیشرفت اتریوم در مسیر مقیاس‌پذیری است. EIP-1559 موجب کارایی بیشتر در بازار کارمزدها شد، در حالی که رول‌آپ‌های لایه دوم اکنون بخش بزرگی از فعالیت‌هایی را که پیش‌تر تنها در شبکه اصلی انجام می‌شد، به عهده دارند. همزمان، افزایش تدریجی محدودیت گس بلاک‌ها باعث شده حجم محاسبات قابل انجام در هر بلاک افزایش یابد که چیزی شبیه به گسترش ظرفیت پردازشی اتریوم است. در سال ۲۰۲۵، تعداد تراکنش‌های روزانه اتریوم از ۱.۸ میلیون عبور کرده و میانگین کارمزد تراکنش‌ها به پایین‌ترین سطح چند سال اخیر رسیده است. همان‌طور که در نمودار زیر دیده می‌شود، محدودیت گس به‌تازگی به ۴۵ میلیون افزایش یافته و برنامه‌هایی برای رسیدن به ۱۰۰ میلیون و حتی بیشتر وجود دارد تا از حجم بالاتر تراکنش‌ها در آینده پشتیبانی شود. شبکه‌های لایه‌دوم L2 خطوط سریع مقیاس‌پذیری : شبکه‌های لایه‌دوم با افزودن خطوط عبور سریع‌تر به ظرفیت اتریوم، توان پردازش شبکه را افزایش می‌دهند و ضمن جذب تقاضای رو‌به‌رشد، هزینه‌ی کارمزدها را پایین نگه می‌دارند. شبکه‌هایی مانند Base و Optimism در ماه‌های اخیر شاهد رشد چشمگیری در فعالیت بوده‌اند، چراکه تراکنش‌ها را به‌صورت مقرون‌به‌صرفه پردازش کرده و سپس آنها را به‌صورت دسته‌ای روی شبکه اصلی اتریوم نهایی می‌کنند. کارمزد تراکنش‌ها در لایه‌دوم‌ها را می‌توان نوعی درآمد شبکه در نظر گرفت، درآمدی که از تقاضای کاربران برای انجام تراکنش به‌دست می‌آید. این کارمزدها شامل کارمزد پایه (base fee) و کارمزد اولویت (priority fee) هستند که کاربران می‌پردازند. در مقابل، کارمزد blob هزینه‌ای است که رول‌آپ‌ها برای ثبت داده‌های تراکنش خود در شبکه اصلی اتریوم پرداخت می‌کنند. نمودار زیر کارمزد کل تراکنش‌ها (آبی) و میانگین کارمزد هر تراکنش (قرمز) را در شبکه‌ی لایه‌دوم Coinbase، یعنی Base، نشان می‌دهد و مشخص می‌کند که هزینه‌ی کاربران و درآمد شبکه در دوره‌های ازدحام شبکه چگونه رفتار کرده است. آوریل ۲۰۲۴ Blobscriptions: کمی پس از ارتقای Dencun در شبکه‌ی اتریوم، پدیده‌ای تازه به نام blobscription نوعی داده‌نویسی شبیه NFT که در فضای blob ذخیره می‌شود، باعث انفجار فعالیت در شبکه‌های لایه‌دوم شد. در آن زمان، فضای blob هنوز محدود بود و همین موضوع موجب جهش کارمزدهای blob شد. در نتیجه میانگین کارمزد تراکنش در شبکه‌ی Base به بیش از ۱٫۴ دلار رسید، زیرا کاربران برای ثبت تراکنش‌های خود در بلاک‌ها رقابت می‌کردند. اکتبر ۲۰۲۵ تسویه‌های اجباری بازار (Market Liquidations): در جریان نوسانات شدید بازار در تاریخ ۱۰ اکتبر، شبکه‌ی Base در مجموع نزدیک به ۱.۸ میلیون دلار کارمزد تراکنش تولید کرد؛ زیرا حجم معاملات لیکوییدیشن به‌شدت افزایش یافت. بااین‌حال میانگین هزینه‌ی تراکنش‌ها زیر ۰٫۲۰ دلار باقی ماند. به‌دلیل ارتقای Pectra در اوایل همان سال که ظرفیت blob را دو برابر کرد، کارمزدهای blob پایین ماند و شبکه توانست حجم بالای تراکنش‌ها را بدون افزایش هزینه‌ی کاربران پردازش کند. فضای بلاب(Blobspace) که با EIP-4844 در به‌روزرسانی Dencun معرفی شد و در Pectra گسترش یافت، اکنون به بخش مرکزی راهبرد مقیاس‌پذیری اتریوم تبدیل شده است. همان‌طور که در نمودار بالا دیده می‌شود، تعداد بلا‌ب‌های ثبت‌شده در هر بلاک همزمان با افزایش ظرفیت شبکه رشد کرده و اکنون به هدف جدید شش بلاب در هر بلاک نزدیک شده است. در همین حال، کارمزد بلابها تقریباً در سطح صفر باقی مانده و هزینه استفاده از شبکه را برای لایه‌دوم‌ها و کاربران نهایی به حداقل رسانده است. افزایش‌های موقتی در کارمزد بلاب، مانند آنچه در آوریل ۲۰۲۴ و اوایل ۲۰۲۵ مشاهده شد، درست پس از معرفی این قابلیت زمانی رخ داد که تقاضا از ظرفیت اولیه فراتر رفت اما با ارتقاهای بعدی، از جمله Pectra و به‌روزرسانی پیش‌رو به نام Fusaka، ثبات قیمت‌گذاری بلابها برقرار شد و لایه داده‌ای انعطاف‌پذیرتری برای رشد مداوم لایه‌دوم‌ها شکل گرفت. سولانا؛ موتور پرقدرت تراکنش‌های آنچین سولانا برای کارایی بالا و هزینه بسیار پایین تراکنش‌ها بهینه‌سازی شده و رویکردی متفاوت نسبت به مقیاس‌پذیری بلاکچین اتخاذ کرده است. برخلاف اتریوم که بخشی از پردازش را به لایه‌های بیرونی می‌سپارد، سولانا همه فرایندها از اجرا و اجماع تا تسویه را در یک زنجیره واحد انجام می‌دهد. این طراحی، توان عملیاتی شبکه را به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد، هرچند نیاز به سخت‌افزار قدرتمندتر برای اعتبارسنج‌ها را نیز بالا می‌برد. نمودار زیر فعالیت تراکنش‌های کاربری سولانا (آبی) را در کنار کارمزد تراکنش‌ها و انعام‌های خارج از پروتکل MEV tips (زرد و بنفش) نشان می‌دهد. ترکیب این داده‌ها بیانگر آن است که چگونه تقاضای تراکنش و درآمد شبکه در گذر زمان و همزمان با تغییر رفتار کاربران و شرایط بازار تحول یافته است. افزایش تب میم‌کوین‌ها و عرضه‌ی توکن TRUMP در اواخر سال ۲۰۲۴، شبکه‌ی سولانا شاهد انفجار معاملاتی در حوزه‌ی میم‌کوین‌ها بود؛ روندی که در نهایت با عرضه‌ی توکن TRUMP در ژانویه‌ی ۲۰۲۵ به اوج خود رسید. در این دوره، تراکنش‌های کاربری به بالاترین سطح تاریخی خود رسیدند، چراکه کاربران برای دسترسی به فضای بلاک با یکدیگر رقابت می‌کردند. در این بازه: کل کارمزد شبکه به حدود ۳۰.۶ میلیون دلار افزایش یافت، و کارمزدهای اولویت‌دار (Priority Fees) حدود ۹۸٪ از مجموع کارمزدها را تشکیل می‌دادند، زیرا کاربران برای ثبت سریع‌تر تراکنش‌های خود در بلاک‌ها پیشنهاد قیمت می‌دادند. انعام‌های MEV خارج از پروتکل پرداخت‌هایی خارج از زنجیره برای تشویق اعتبارسنج‌ها به گنجاندن تراکنش‌ها نیز جهشی چشمگیر داشت و به ۲۱.۵ میلیون دلار رسید. میانگین کارمزد تراکنش‌ها حدود ۸۲۵٪ افزایش یافت و به ۰.۳۷ دلار رسید، در حالی‌که میانگین کارمزدها همچنان زیر ۰.۰۰۳ دلار باقی ماند. این آمار نشان می‌دهد که با وجود رشد شدید تقاضا، طراحی درون ساختاری بازار کارمزدها در سولانا توانست از افزایش هزینه‌ها در کل شبکه جلوگیری کند. طراحی کارمزد درون ساختاری سولانا این وضعیت طراحی بازار کارمزد درون ساختاری در سولانا را نشان می‌دهد؛ جایی که تراکم شبکه در یک نقطه‌ی خاص باعث افزایش هزینه در سراسر شبکه نمی‌شود. هر تراکنش شامل یک کارمزد پایه‌ی ثابت و یک کارمزد اولویت‌دار اختیاری است که بر اساس میزان واحدهای محاسباتی(Compute Units) درخواستی تعیین می‌شود. بنابراین کاربرانی که با برنامه‌ها یا توکن‌های پرتقاضا تعامل دارند ممکن است کارمزدهای بیشتری بپردازند، اما بیشتر کاربران همچنان می‌توانند با هزینه‌های پایین در شبکه تراکنش انجام دهند. به‌روزرسانی‌های آینده مانند Alpenglow که هدفش کاهش زمان نهایی شدن تراکنش‌ها به حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلی‌ثانیه است و Firedancer یک نرم‌افزار اعتبارسنج جدید با هدف افزایش توان پردازش و مقاومت شبکه، قرار است مسیر مقیاس‌پذیری یکپارچه سولانا را تقویت کنند. چشم‌انداز آینده مقیاس‌پذیری در حال تبدیل شدن به یکی از ستون‌های کلیدی پذیرش گسترده‌ی بلاکچین است. با رشد حجم و تنوع تقاضا برای فضای بلاک، شبکه‌ها همچنان در حال یافتن توازن میان کارایی، تمرکززدایی و امنیت‌اند تا بتوانند دامنه‌ی گسترده‌ای از فعالیت‌ها را پشتیبانی کنند، از تراکنش‌های DeFi و معاملات پرسرعت گرفته تا پرداخت‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، انتشار استیبل‌کوین‌ها، دارایی‌های توکنایز‌شده و تسویه‌های نهادی. همان‌طور که بررسی ما نشان داد، چند سال اخیر با وجود تراکم در شبکه، پیشرفت‌های قابل‌توجهی را رقم زده است: اتریوم با افزایش ظرفیت بلابها در لایه‌دو و افزایش گس لیمیت در لایه‌یک، به‌صورت تدریجی در حال گسترش است. سولانا با طراحی یکپارچه و درون ساختاری، مرزهای توان عملکردی زنجیره‌ی واحد را گسترش می‌دهد. هر دو رویکرد گرچه متفاوت‌اند، اما مسیرهایی مکمل در جهت بهبود کارایی فضای بلاک و کاهش هزینه‌ی کاربران را ارائه می‌دهند. در عین حال، شبکه‌های جدیدی در حال ظهورند که در پی گسترش مرزهای این توازن‌اند. زنجیره‌هایی مانند Hyperliquid، Tempo، Arc و Canton برای حوزه‌های خاصی همچون معاملات، پرداخت‌ها و امور مالی قانون‌گذاری‌شده بهینه‌سازی شده‌اند، در حالی که پلتفرم‌های عمومی‌تر مانند Monad و MegaETH با حفظ سازگاری با محیط EVM، به دنبال دستیابی به توان پردازشی بالاتر هستند. در مجموع این روندها آینده‌ای را ترسیم می‌کنند که در آن شبکه‌ها به سمت تخصصی‌شدن بیشتر حرکت می‌کنند؛ هرکدام حول یک هدف و عملکرد مشخص شکل می‌گیرند، در حالی که تعادل میان چندپارگی شبکه‌ها و قابلیت تعامل میان آنها همچنان در حال شکل‌گیری است.
شرکت OpenAI از دولت ایالات متحده درخواست کرده است تا تضمین‌های اعتباری دولتی برای تأمین مالی طرح توسعه زیرساخت هوش مصنوعی به ارزش بیش از یک تریلیون دلار ارائه دهد. سارا فرایر، مدیر مالی OpenAI در کنفرانس وال‌استریت ژورنال اعلام کرد که این شرکت در حال بررسی گزینه‌های تأمین مالی از طریق شبکه‌ای متشکل از بانک‌ها، شرکت‌های سرمایه‌گذاری خصوصی و نهادهای دولتی است. فرایر تأکید کرد که پشتیبانی دولت می‌تواند هزینه‌های استقراض را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد و دسترسی OpenAI به بازارهای اعتباری را گسترش دهد؛ زیرا تضمین‌های دولتی ریسک زیان برای وام‌دهندگان را کاهش می‌دهد. این درخواست در میان شرکت‌های فناوری سیلیکون‌ولی بسیار نادر است و OpenAI را در کنار صنایعی مانند انرژی و زیرساخت قرار می‌دهد که معمولاً از حمایت دولتی برخوردارند. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که OpenAI درگیر تعهدات سرمایه‌بر بزرگی مانند توافق ۳۰۰ میلیارد دلاری با Oracle و پروژه دیتاسنتر Stargate به ارزش ۵۰۰ میلیارد دلار با همکاری Oracle و SoftBank است. با وجود پیش‌بینی درآمد چند ده میلیارد دلاری در سال جاری، درآمد فعلی OpenAI بسیار کمتر از هزینه‌های عظیم عملیاتی آن است. فرایر همچنین احتمال عرضه عمومی سهام شرکت را رد کرد و گفت: «IPO فعلاً در دستور کار نیست.» تمرکز اصلی شرکت بر افزایش ظرفیت‌های محاسباتی و تأمین مالی بلندمدت باقی مانده است.
این تصویر نمایی از شبکه پیچیده سرمایه‌گذاری‌ها و همکاری‌های بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری در حوزه هوش مصنوعی و نیمه‌هادی‌ها را نشان می‌دهد. در مرکز این نمودار، OpenAI با ارزش‌گذاری ۵۰۰ میلیارد دلاری قرار دارد که با شرکت‌هایی مانند مایکروسافت، انویدیا، اوراکل، AMD و چندین استارت‌آپ هوش مصنوعی در ارتباط مالی و فنی گسترده‌ای است. مایکروسافت با ارزش بازار ۳.۹ تریلیون دلار در OpenAI سرمایه‌گذاری کرده است. انویدیا با ارزش ۴.۵ تریلیون دلار، تا سقف ۱۰۰ میلیارد دلار در OpenAI سرمایه‌گذاری می‌کند. اوراکل قرارداد ابری ۳۰۰ میلیارد دلاری با OpenAI دارد. شرکت AMD شش گیگاوات GPU در اختیار OpenAI قرار داده و امکان خرید ۱۶۰ میلیون سهم را به آن داده است. استارت‌آپ‌هایی مانند CoreWeave، Harvey AI، Mistral، Figure AI، xAI نیز در این شبکه حضور دارند. با گذشت تنها چند هفته، این نمودار دیگر به‌روز نیست — سرعت تحولات در دنیای هوش مصنوعی سرسام‌آور است.
