ورود به حساب
رمز عبور باید حداقل ۸ نویسه داشته باشد.
بریتانیا اعلام کرد که «بزرگ‌ترین بسته تحریمی» خود علیه روسیه را اعمال کرده و ۲۹۷ مورد جدید را به فهرست تحریم‌ها افزوده است. طبق اعلام رسمی، این بسته تحریمی با هدف هدف قرار دادن درآمدهای انرژی روسیه و همچنین تأمین‌کنندگان تجهیزات نظامی طراحی شده است. در این چارچوب، لندن اعلام کرد که ۱۷۵ شرکت فعال در شبکه نفتی موسوم به 2rivers نیز تحت تحریم قرار گرفته‌اند.
به گزارش روزنامه دولتی روسیه «روسیسکایا گازتا»، مقامات قضایی روسیه پرونده‌ای کیفری علیه پاول دوروف، بنیان‌گذار تلگرام، تشکیل داده‌اند. این پرونده با اتهام «تسهیل فعالیت‌های تروریستی» در چارچوب قوانین کیفری روسیه آغاز شده است. بر اساس این گزارش، تلگرام متهم است که زیرساخت‌های لازم برای انتشار و سازماندهی محتوای مرتبط با گروه‌های افراطی را فراهم کرده و در حذف کانال‌های مرتبط با فعالیت‌های تروریستی ناکام بوده است. هنوز واکنشی رسمی از سوی دوروف یا تیم تلگرام منتشر نشده است.
به گزارش منابع اروپایی، «کایا کالاس» از مقامات ارشد اتحادیه اروپا اعلام کرد که در نشست امروز هیچ پیشرفتی در تصویب بسته تحریمی جدید علیه روسیه حاصل نخواهد شد. این اظهارات در حالی مطرح شده که مذاکرات درباره دور جدید تحریم‌ها به دلیل اختلاف‌نظر میان کشورهای عضو، به تعویق افتاده است.
در یک نگاه افزایش ۶ دلاری پیش‌بینی گلدمن ساکس: برنت برای Q4 2026 به ۶۰ دلار و WTI به ۵۶ دلار ارتقا یافت. مازاد عرضه همچنان پابرجاست: گلدمنساکس هنوز سال ۲۰۲۶ را سالی با مازاد عرضه پیش‌بینی می‌کند. ذخایر کمتر از انتظار OECD: دلیل اصلی ارتقای پیش‌بینی، کاهش سطح ذخایر کشورهای توسعه‌یافته است. ریسک کاهشی مهم: احتمال رفع تحریم‌های ایران و روسیه می‌تواند ۵ تا ۸ دلار از قیمت‌ها کم کند. پیش‌بینی جدید گلدمنساکس درباره قیمت نفت، توجه بازار انرژی را دوباره به چشم‌انداز ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ جلب کرده است. این بانک با وجود انتظار برای مازاد عرضه در سال آینده، قیمتهای پایان ۲۰۲6 را بالا برده؛ تغییری که بیشتر ناشی از کاهش ذخایر OECD (سازمان همکاری و توسعه اقتصادی) است تا تغییر در عرضه و تقاضای جهانی. این گزارش بر پایه داده‌های منتشرشده توسط گلدمنساکس و بازخوانی یوتوتایمز برای مخاطبان فارسی‌زبان تنظیم شده است. ۱) چرا گلدمنساکس پیش‌بینی نفت را بالا برد؟ این بانک اعلام کرده که ذخایر نفتی OECD کمتر از حد انتظار بوده و همین موضوع «حاشیه امنیت» بازار را کاهش داده است. وقتی ذخایر پایین باشد: بازار در برابر شوک‌های عرضه آسیب‌پذیرتر می‌شود. قیمت‌ها حتی در شرایط مازاد عرضه نیز کمی تقویت می‌شوند. با این حال، گلدمن تأکید می‌کند که فرض اصلی همچنان وجود مازاد عرضه در ۲۰۲۶ است. ۲) چشم‌انداز قیمت‌ها در ۲۰۲۷ گلدمنساکس انتظار دارد: میانگین قیمت برنت در ۲۰۲۷ حدود ۶۵ دلار باشد. WTI نیز در همین سال به ۶۱ دلار برسد. تا پایان دسامبر ۲۰۲۷، قیمت‌ها به ۷۰ دلار (برنت) و ۶۶ دلار (WTI) نزدیک شوند. این روند بر پایه دو عامل شکل گرفته: رشد پایدار تقاضای جهانی کند شدن رشد عرضه، به‌ویژه در آمریکا ۳) ریسک‌های کاهشی: تحریم‌ها همه‌چیز را تغییر می‌دهند گلدمن هشدار داده که اگر تحریم‌های ایران یا روسیه کاهش یابد: عرضه جهانی افزایش پیدا می‌کند. ذخایر سریع‌تر بالا می‌رود. قیمت‌ها ممکن است ۵ دلار برای برنت و ۸ دلار برای WTI کمتر از پیش‌بینی فعلی شوند. این سناریو یکی از مهم‌ترین ریسک‌های نزولی بازار در سال ۲۰۲۶ است. ۴) بازار در چه وضعیتی است؟ بازار نفت اکنون در فاز انتظار محتاطانه قرار دارد؛ یعنی: معامله‌گران منتظر داده‌های جدید ذخایر و سیاست‌های تحریمی هستند قیمت‌ها در محدوده‌ای ثابت اما حساس نوسان می‌کنند هر خبر ژئوپلیتیک می‌تواند جهت کوتاه‌مدت بازار را تغییر دهد جمع‌بندی استراتژیک پیش‌بینی جدید گلدمنساکس نشان می‌دهد بازار نفت در سال ۲۰۲۶ با وجود مازاد عرضه، به دلیل کاهش ذخایر OECD کمی فشرده‌تر شده است. اما ریسک‌های تحریمی همچنان تعیین‌کننده‌اند. بازار فعلاً در مرحله تثبیت و انتظار قرار دارد و مسیر قیمت‌ها بیش از هر چیز به سیاست‌های ژئوپلیتیک و سرعت رشد عرضه بستگی خواهد داشت.
در یک نگاه ۵٪ افت سریع: بیتکوین در یک بازه کوتاه حدود ۵ درصد سقوط کرد و به زیر ۶۵ هزار دلار رسید. شکستن حمایت کلیدی: از دست رفتن سطح ۶۵ هزار دلار باعث فعال شدن حدضررها و تشدید فروش شد. افزایش ورود نهنگ‌ها به صرافی‌ها: انتقال حجم بالای بیتکوین به صرافی‌ها، عرضه را بالا برد. بدون شوک سیستمی: هیچ رویداد بزرگ نظارتی یا بحران صرافی در این افت نقش نداشت. سقوط دوباره بیتکوین به زیر ۶۵ هزار دلار، موجی از نگرانی در بازار ایجاد کرده؛ اما برخلاف تصور اولیه، این افت ارتباطی با تنش‌های تعرفه‌ای ندارد. آنچه رخ داد بیشتر شبیه یک «فشار فروش تکنیکی» بود که با ورود نهنگ‌ها به صرافی‌ها و شکستن یک سطح حمایتی مهم تشدید شد. این گزارش بر پایه داده‌های منتشرشده توسط investinglive و بازخوانی یوتوتایمز برای مخاطبان فارسی‌زبان تنظیم شده است. چرا بیتکوین سقوط کرد؟ ۱) فشار فروش تکنیکالی پس از شکستن حمایت منطقه ۶۵ هزار دلاری طی چند روز گذشته نقش یک «کف روانی» را داشت. وقتی این سطح شکسته شد: حدضرر معامله‌گران فعال شد. فروش‌های لحظه‌ای شدت گرفت. نقدینگی سریعاً کاهش یافت. این همان چیزی است که در بازار به آن «فشار فروش زنجیره‌ای» گفته می‌شود؛ یعنی فروش‌ها خودشان فروش‌های بیشتری ایجاد می‌کنند. ۲) ورود نهنگ‌ها به صرافی‌ها داده‌های درون‌زنجیره‌ای نشان می‌دهد: حجم ورودی بیتکوین به صرافی‌ها افزایش یافته این رفتار معمولاً به معنای «آمادگی برای فروش» است در هفته‌های قبل، الگوی غالب «انباشت» بود؛ یعنی سرمایه‌گذاران بزرگ دارایی را از صرافی‌ها خارج می‌کردند. تغییر این الگو، نشانه‌ای از چرخش کوتاه‌مدت احساسات بازار است. ۳) ابهام‌های کلان و ریسک‌گریزی بازار جهانی در روزهای اخیر با چند عامل فشار مواجه بوده: نگرانی درباره سیاست‌های تعرفه‌ای آمریکا افزایش نوسان در بازار سهام حساسیت قیمت نفت به اخبار ژئوپلیتیک در چنین شرایطی، دارایی‌های پرریسک مثل بیتکوین معمولاً زودتر تحت فشار قرار می‌گیرند. ۴) عدم وجود شوک نظارتی یا بحران سیستمی بر اساس گزارش منبع: هیچ صرافی دچار مشکل نشده هیچ مقررات جدیدی اعلام نشده هیچ رویداد امنیتی یا هک گسترده رخ نداده بنابراین افت اخیر بیشتر رفتاری و تکنیکی بوده تا یک بحران ساختاری. جمع‌بندی استراتژیک بازار اکنون در فاز آزمون اعتماد قرار دارد. معامله‌گران منتظرند ببینند: آیا بیتکوین می‌تواند سطح ۶۵ هزار دلار را پس بگیرد یا وارد محدوده‌های حمایتی پایین‌تر می‌شود تا زمانی که ابهام‌های کلان پابرجاست، بازار ممکن است رفتار محتاطانه داشته باشد. اما نبود شوک سیستمی نشان می‌دهد این حرکت بیشتر یک «تخلیه موقعیت‌ها» بوده تا تغییر روند بلندمدت.
در یک نگاه هدف اصلی کوانتوم امضاهای دیجیتال است، نه استخراج (ماینینگ). نگرانی فعلی مربوط به بخش اثبات مالکیت تراکنش‌هاست. حدود ۶.۹ میلیون بیتکوین (نزدیک به ۳۰٪ عرضه) در آدرس‌هایی قرار دارند که کلید عمومی آن‌ها افشا شده است. سقوط سد دفاعی: پیشرفت تکنولوژی باعث شده تا توان لازم برای شکستن قفل بیتکوین، از ۲۰ میلیون واحد پردازش به تنها ۱۰۰ هزار واحد کاهش یابد؛ یعنی خطر بسیار نزدیک‌تر از تصورات قبلی است. درباره کوین‌های قدیمی، از جمله دارایی‌های منسوب به ساتوشی، بحث‌هایی درباره احتمال «فریز کردن» مطرح شده که چالشی فنی و سیاسی محسوب می‌شود. در کنفرانس توسعه‌دهندگان اتریوم، ETH Denver، بخشی از بحث‌ها از ساخت‌وساز در بازار نزولی فاصله گرفت و به موضوعی حساس رسید: آیا پیشرفت سریع کامپیوترهای کوانتومی می‌تواند امنیت بیتکوین را تهدید کند؟ بر اساس گزارش منتشرشده توسط Decrypt و بازخوانی یوتوتایمز برای مخاطبان فارسی‌زبان، موضوع دیگر صرفاً یک فرضیه علمی–تخیلی نیست؛ بلکه به امنیت میلیون‌ها بیتکوین مربوط می‌شود که همین حالا در آدرس‌های بالقوه آسیب‌پذیر قرار دارند. کامپیوترهای کوانتومی دقیقاً چه بخشی از بیتکوین را هدف می‌گیرند؟ در پنل برگزارشده در ETH Denver، توسعه‌دهندگان توضیح دادند که نگرانی اصلی مربوط به الگوریتم هش بیتکوین (SHA-256) نیست. طبق اظهارات هانتر بیست، شکستن این بخش حتی برای رایانه‌های کوانتومی بسیار پیشرفته نیز بسیار دشوار ارزیابی می‌شود. تمرکز اصلی روی امضاهای دیجیتال مبتنی بر رمزنگاری منحنی بیضوی است؛ همان سازوکاری که مالکیت بیتکوین را اثبات می‌کند. تفاوت دو نوع تهدید کوانتومی به زبان ساده در این بحث، دو الگوریتم مشهور مطرح شد: ۱. الگوریتم گروور سرعت جست‌وجوی brute-force را افزایش می‌دهد و امنیت مؤثر هش‌ها را کاهش می‌دهد، اما در حال حاضر تهدید عملی برای SHA-256 محسوب نمی‌شود. ۲. الگوریتم شور رمزنگاری کلید عمومی را هدف قرار می‌دهد. در صورت دستیابی به توان کوانتومی کافی، این الگوریتم می‌تواند از روی «کلید عمومی» به «کلید خصوصی» برسد. به بیان ساده، اگر چنین توان سخت‌افزاری فراهم شود، دانستن کلید عمومی می‌تواند برای تصاحب دارایی کافی باشد. چرا گفته می‌شود ۳۰٪ بیت‌کوین‌ها در معرض ریسک‌اند؟ الکس پرودن از شرکت Project Eleven اعلام کرده است که بیش از ۶.۹ میلیون بیتکوین در آدرس‌هایی قرار دارند که کلید عمومی آن‌ها آشکار است؛ از جمله حدود ۱.۷ میلیون بیتکوین استخراج‌شده در سال‌های ابتدایی شبکه. در سال‌های نخست، ساختار برخی آدرس‌ها باعث می‌شد کلید عمومی سریع‌تر افشا شود. اگر فناوری کوانتومی به سطح عملیاتی برسد، این دسته از کوین‌ها در معرض آنچه توسعه‌دهندگان «ریسک مواجهه بلندمدت» می‌نامند قرار خواهند گرفت. پیشرفت‌های سخت‌افزاری چه پیامی دارد؟ به گفته شرکت‌کنندگان در پنل، پیشرفت‌های اخیر شرکت‌هایی مانند گوگل و IBM در حوزه رایانه‌های کوانتومی باعث شده بحث مقیاس‌پذیری این فناوری جدی‌تر شود. نکته مهم، تغییر برآوردهاست: سال ۲۰۲۱: حدود ۲۰ میلیون کیوبیت برای شکستن امضاهای بیتکوین برآورد جدید پژوهشگران Iceberg Quantum: حدود ۱۰۰ هزار کیوبیت این کاهش چشمگیر، برنامه‌ریزی برای «امنیت پساکوانتومی» را به اولویت برخی بازیگران صنعت تبدیل کرده است. واکنش بازیگران بزرگ بازار صرافی Coinbase یک هیئت مشورتی برای بررسی ریسک‌های کوانتومی تشکیل داده است. مدیرعامل این شرکت، برایان آرمسترانگ، این مسئله را «قابل حل» توصیف کرده است. همزمان، بنیاد اتریوم نیز تیمی برای بررسی امنیت پساکوانتومی تشکیل داده است. این اقدامات نشان می‌دهد صنعت در حال ورود به مرحله‌ای از آمادگی پیشگیرانه است؛ وضعیتی که می‌توان آن را «بازار در حال انتظار برای حرکت بعدی» توصیف کرد. چالش سیاسی: کوین‌های قدیمی چه می‌شوند؟ ایزابل فاکسن-دوک، از هم‌نویسندگان BIP 360، تأکید کرده که مسئله تنها فنی نیست. برخی کوین‌های قدیمی—از جمله دارایی‌های منسوب به ساتوشی ناکاموتو—ممکن است هرگز به آدرس‌های امن‌تر منتقل نشوند. پیشنهادهایی مانند مسدودسازی کامل این آدرس‌ها مطرح شده است، اما رسیدن به اجماع درباره چنین تصمیمی بسیار دشوار و حساس خواهد بود. در صورت نبود توافق و وقوع حمله موفق، ورود ناگهانی میلیون‌ها بیتکوین به بازار می‌تواند شوکی جدی ایجاد کند. “ «اگر بخواهم خیلی ساده برای شما توضیح دهم باید بگویم، دو نوع حمله وجود دارد. نوع اول (گروور) مثل این است که کسی با سرعت زیاد سعی کند رمز گاوصندوق را حدس بزند که فعلاً بیتکوین در برابر آن مقاوم است. اما نوع دوم (شور) خطرناک است؛ این حمله مثل این است که فردی با دیدن قفل، مستقیماً نقشه کلید آن را بکشد! توسعه‌دهندگان در دنور می‌گویند این دومی، پاشنه آشیل بیتکوین در افق ۵ ساله است.» کامران گودرزی جمع‌بندی استراتژیک بر اساس داده‌های منتشرشده توسط Decrypt و بازخوانی یوتوتایمز، صنعت کریپتو در مرحله‌ای قرار دارد که می‌توان آن را «فاز هشدار زودهنگام» نامید. تهدید فوری نیست، اما روند پیشرفت سخت‌افزاری شتاب گرفته است. بخش قابل توجهی از عرضه بیتکوین در آدرس‌های قدیمی قرار دارد. آمادگی فنی و رسیدن به اجماع اجتماعی، دو عامل کلیدی عبور از این چالش خواهند بود.
طبق تحلیل «توماس استروبل» استراتژیست بانک UniCredit، افت اخیر قیمت بیتکوین نشان‌دهنده ضعف احساسات بازار و فشارهای کلان اقتصادی است؛ حتی با وجود اینکه کاهش نگرانی‌ها درباره مقررات آمریکا، ریسک سیاست‌گذاری را کمتر کرده است. این بانک در ارزیابی خود موضع خنثی دارد و اعلام کرده که ارزش منصفانه بیتکوین به شدت به شرایط روانی و انتظارات سرمایه‌گذاران وابسته است.
بر اساس گزارش منابع دیپلماتیک اتحادیه اروپا و بازخوانی‌شده توسط یوتوتایمز، نمایندگان کشورهای عضو اتحادیه اروپا در نشست اخیر خود موفق نشدند بر سر بیستمین بسته تحریمی علیه روسیه به توافق نهایی دست یابند.
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، اعلام کرد که کشورش آماده است درباره برخی مصالحه‌ها با ایالات متحده گفت‌وگو کند، اما تأکید کرد که هیچ توافقی نباید استقلال اوکراین را تضعیف کند.
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، اعلام کرد که از مذاکرات در جریان میان آمریکا و کشورهای اروپایی با روسیه مطلع است و کی‌یف باید برای «هرگونه غافلگیری» آماده باشد. او همچنین گفت که ایالات متحده و روسیه در حال گفت‌وگو درباره یک سند جدید مرتبط با ناتو هستند؛ موضوعی که می‌تواند پیامدهای امنیتی مهمی برای اوکراین و ساختار دفاعی اروپا داشته باشد.
در مذاکرات دیروز درباره اوکراین، پیشرفت قابل توجهی حاصل شد. دور دیگری از مذاکرات درباره اوکراین در آینده برگزار خواهد شد. معتقدم در راستای منافع کوبا است که به زودی تغییراتی ایجاد کند. درباره تعطیلی DHS: هیچ مذاکره اخیری میان ترامپ و دموکرات‌ها صورت نگرفته است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، ارزیابی خود را از آخرین دور مذاکرات با روسیه ارائه داد. وی با بیان اینکه «نمی‌توان گفت نتیجه به دست آمده کافی است»، تصریح کرد که گفتگوها در مسیر نظامی «مهم و محتوایی» بوده است، اما مسائل سیاسی نیازمند کار بیشتر است. زلنسکی همچنین خواهان برگزاری دور بعدی مذاکرات در ماه فوریه شد.
بر اساس داده‌های منابع، سهم نفت روسیه از واردات نفت خام هند در ژانویه به پایین‌ترین سطح از اکتبر ۲۰۲۲ رسید.
رئیس هیئت مذاکره‌کننده اوکراین اعلام کرد که گفت‌وگوهای اخیر «مؤثر» بوده و چندین موضوع مهم «روشن‌سازی» شده‌اند. او همچنین از «پیشرفت» در روند مذاکرات خبر داد، بدون اشاره به جزئیات بیشتر.
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، اعلام کرد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای پیشبرد توافق صلح در جنگ نزدیک به چهار ساله میان کی‌یف و مسکو، فشار بیش از حدی بر او وارد می‌کند. زلنسکی در گفت‌وگویی با وب‌سایت آمریکایی آکسیوس که روز سه‌شنبه منتشر شد، گفت هر طرحی که از اوکراین بخواهد مناطقی را واگذار کند که روسیه هنوز در دونباس تصرف نکرده، در صورت برگزاری همه‌پرسی توسط مردم اوکراین رد خواهد شد. آکسیوس به نقل از زلنسکی نوشت که «منصفانه نیست» که ترامپ در اظهارات عمومی خود از اوکراین می‌خواهد امتیاز بدهد، نه از روسیه. زلنسکی در این مصاحبه تلفنی — همزمان با مذاکرات نمایندگان روسیه، اوکراین و آمریکا در ژنو — گفت: «امیدوارم این فقط تاکتیک او باشد، نه تصمیم نهایی.» ترامپ طی روزهای اخیر دو بار گفته بود که این اوکراین و زلنسکی هستند که باید برای موفقیت مذاکرات گام بردارند. او روز دوشنبه در هواپیمای ریاست‌جمهوری به خبرنگاران گفت: «اوکراین بهتر است خیلی زود پای میز مذاکره بیاید. همین را می‌گویم.» به گفته آکسیوس، زلنسکی اشاره کرده که فشار آوردن بر اوکراین آسان‌تر از فشار بر روسیه است. او در عین حال از تلاش‌های ترامپ برای میانجی‌گری تشکر کرد و گفت گفت‌وگوهایش با مذاکره‌کنندگان ارشد آمریکا — استیو ویتکاف و جرد کوشنر — شامل چنین فشاری نبوده است. زلنسکی گفت: «ما به یکدیگر احترام می‌گذاریم» و افزود که «من کسی نیستم که به‌راحتی زیر فشار خم شود.» زلنسکی همچنین گفت پذیرش درخواست روسیه برای تصرف کامل منطقه دونباس — که اکنون حدود ۸۸ درصد آن را در اختیار دارد — برای رأی‌دهندگان اوکراینی قابل قبول نخواهد بود. او افزود: «از نظر احساسی، مردم هرگز این را نمی‌بخشند. هرگز. آن‌ها من را نمی‌بخشند، آمریکا را نمی‌بخشند.» زلنسکی گفت اوکراینی‌ها «نمی‌توانند بفهمند چرا باید زمین بیشتری واگذار کنند. این بخشی از کشور ماست؛ مردم، پرچم، خاک.» او بار دیگر خواستار تثبیت خطوط تماس در وضعیت فعلی شد و گفت: «فکر می‌کنم اگر در سند بنویسیم که در همین خطوط تماس باقی می‌مانیم، مردم در همه‌پرسی از آن حمایت خواهند کرد.»
خبرگزاری RIA به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که مذاکرات سه‌جانبه درباره حل‌وفصل بحران اوکراین در ژنو، در فضایی «متشنج» برگزار شده است. این دور از گفتگوها که شش ساعت به طول انجامید، به پایان رسید و قرار است روز چهارشنبه ادامه یابد.
مذاکره‌کننده ارشد اوکراین اعلام کرد که اولین روز از مذاکرات سه‌جانبه میان اوکراین، روسیه و ایالات متحده به پایان رسیده است. به گفته وی، تمرکز اصلی گفتگوها در این روز بر روی مسائل عملی و بررسی مکانیسم‌ها و سازوکارهای مربوط به تصمیمات احتمالی بوده است.
روسیه و ایران در دریای عمان یک رزمایش دریایی برگزار کردند - به نقل از اینترفکس
در یک نگاه بازار در فاز تصمیم‌گیری: پس از رسیدن به کف ۶۰ هزار دلار، روند نزولی متوقف شده و اصلاح موقت صعودی محتمل است. «مقاومت‌های اصلی: اولین مقاومت ۷۲–۷۴ هزار دلار است و پس از عبور از آن، اهداف کوتاه‌مدت و میان‌مدت روند صعودی احتمالی می‌توانند ۸۰–۸۲ و ۹۰–۹۱ هزار دلار باشند.» نوسانات دو طرفه: کاهش حجم معاملات و نقدینگی همراه با استفاده بالا از اهرم در بازار فیوچرز، احتمال حرکت شارپ در هر دو جهت را افزایش می‌دهد. روند بلندمدت نزولی: همچنان فاز تسلیم در بازار دیده نشده و کف‌های جدید در بلندمدت قابل دسترس هستند؛ ترس از جاماندن بی‌مورد است. ضمن عرض تسلیت به ملت داغدار ایران و گرامیداشت چهلمین روز کشته شدن جاویدنامان وطن، در مقاله پیش‌رو به بررسی وضعیت بیتکوین پرداخته و از چندین دیدگاه و زاویه مختلف بیتکوین را برای همراهان تحلیل می‌کنیم. مقدمه پس از افت بیش از ۵۰ درصدی بیتکوین در ماه‌های اخیر و شروع فاز نزولی بازار که بارها بویژه در آخرین مقاله خود به آن اشاره کردیم، پس از رسیدن بیتکوین به حوالی ۶۰ هزار دلار شاهد توقف روند نزولی و بازاری رنج هستیم. چنین به نظر می‌رسد که علی‌رغم عدم وجود تقاضا از سویی و عدم مشاهده فاز تسلیم در بازار از سوی دیگر بازار در مرحله تصمیم‌گیری قرار دارد. نه محرکی قوی برای رشد و بازگشت تقاضا وجود دارد و نه میلی برای فروش در قیمتهای پایین و نه ترسی به جهت پیش‌بینی ریزش بیشتر قیمت در کوتاه‌مدت. در چنین شرایطی اولین نشانه‌های ممکن برای اصلاح موقت رو به بالا دیده می‌شود اما این نشانه‌ها برای شروع حرکت صعودی کافی نبوده است، هرچند شروط لازم برای صعود قیمت هستند. در ادامه به بررسی جزییات این نشانه‌ها و سایر موارد پر اهمیت خواهیم پرداخت. تحلیل تکنیکال پس از کف اخیر قیمت در حوالی کمی کمتر از ۶۰ هزار دلار و بازگشت قیمت تا حوالی ۷۲ هزار دلار با توجه به نوع ساختار بازار و جنس حرکت قیمت، با اطمینان می‌توان گفت از آنجایی که حجم معاملات بازار اسپات روند اخیر قیمت را تایید نمی‌کند، این روند ضعیف صعودی مسیر اصلاح روند نزولی پیشین است که فعلا معتقد هستیم که روند اصلی بازار است. همانطور که در نمودار بالا مشاهده می‌کنید در حال حاضر دو سطح مهم درافق کوتاه‌مدت بازار را به خود مشغول کرده است. لول قرمز رنگ (خط افقی قرمز) در محدوده ۶۷۳۴۰ دلار که باید قیمت به زیر آن می رفت که این اتفاق افتاد و کف مینور ۶۷۲۹۰ را ثبت کرد. سطح بعدی مقاومت ناحیه ۷۲ الی ۷۴ هزار دلار است که قیمت را تا کنون دو بار به پایین هل داده و برای رسیدن به سطوح بالاتر باید از این مقاومت عبور کنیم. چنانچه ازین مقاومت عبور کنیم در میان‌مدت با دو سطح مقاومتی مهم رو به رو هستیم. مقاومت اول در نایحه ۸۰ الی ۸۲ هزار دلار که از دو جهت بسیار پر اهمیت است. یک اینکه گپ بازار CME در آن ناحیه قرار دارد و دیگر اینکه پشت ناحیه فشردگی قیمت که با خط چین مشکی نمایش داده شده نقدینگی جذابی برای بازارساز وجود دارد و رسیدن قیمت به آن ناحیه را محتمل می‌کند. پس از آن نیز ناحیه مهم تکنیکالی بین ۹۰۵۰۰ ال ۹۱۰۰۰ دلار قرار دارد. بجز این موارد در مقاله هفته گذشته هم به اعداد مهم آنچین اشاره کردیم که با این ساختار تکنیکال و مقاومت‌های یاد شده همپوشانی جالب توجهی دارند. بطور کلی همانطور که در تحلیل‌های تصویری یک ماه اخیر بارها از روند غالب نزولی و اتمام چرخه صعودی بازار صحبت کردیم، همچنان بر این عقیده هستم که روند اصلی و غالب بازار نزولی است اما چنانچه ریسکی سیستماتیک کلیت بازار را تحت تاثیر قرار ندهد ـ مثل ریسک جنگ آمریکا و اسرايیل با جمهوری اسلامی – بیتکوین می‌تواند با حفظ کف ۶۰ هزار دلار بطور موقت تا مقاومت‌های یاد شده در حوالی ۸۲ و ۹۰ هزار دلار رشد کند. در حقیقت روند کوتاه‌مدت تا میان‌مدت بازار را صعودی و روند بلندمدت را همچنان نزولی می‌بینم. ساختار بازار فیوچرز با توجه به تغییر روند طی دو هفته گذشته از روند نزولی به روند رنج، سنتیمنت و رفتار سرمایه‌گذاران در بازار فیوچرز از اهمیت زیادی برخوردار است. طی دو هفته گذشته و با رشد ضعیف قیمت و باز پس‌گیری سطح ۷۰ هزار دلار مشاهده می‌کنیم که در بازار فیوچرز، OI به نرمی در حال کاهش است. در همین حال حجم معاملات فیوچرز نیز کاهشی است. چنین ساختاری به ما نشان می‌دهد که در حالت کلی شاهد بسته شدن پوزیشن‌ها در بازار فیوچرز هستیم. اما این کدام معاملات و در کدام جهت هستند که بسته می‌شوند؟ برای پاسخ به این سوال باید به سراغ فاندینگ‌ریت برویم. طی همین دوهفته که اوپن اینترست به نرمی در حال کاهش بود شاهد رشد فاندینگ ریت هستیم. این بدان معناست که عمده پوزیشن‌هایی که بسته می‌شوند پوزیشن‌های شورت یا فروش هستند و البته در کنار این اندکی نیز شاهد باز شدن پوزیشن لانگ یا خرید هستیم. اما میزان باز شدن پوزیشن‌های جدید کمتر از بسته شدن پوزیشن‌های قبلی است. آنجه بنظر می‌رسد بیشتر سیو سود فروشندگان قدیمی است تا خوشبینی خریداران جدید برای رشد قیمت. در همین حال نوع پوزیشن‌گیری فعالان بازار آپشن بویژه تریدر‌های گاما لانگ و گاما شورت نشان می‌دهد که بواسطه وجود این پوزیشن‌ها بازار بگونه‌ای ساختار یافته که در هنگامه صعود قیمت فشار فروش در بازار مشتقات اجازه رشد بیشتر را نمی‌دهد اما در زمان افت قیمت ساختار معامله‌گران گاما شورت به ریزش بیشتر بازار دامن می‌زند. این ساختار طی حدود یک ماه گذشته بطو پیوسته حفظ شده هرچند که در دو هفته اخیر اندکی از شدت آن کاسته شده است. همچنین از منظر حجم معاملات تجمیعی طی روند نزولی اخیر در قیمتهای مختلف مشاهده می کنیم که در محدوده قیمتی ۸۸ الی ۹۱ هزار شاهد بیشترین حجم معاملات فیوچرز هستیم که عموما چنین نواحی قیمتی پتانسیل این را دارد که مانند آهن‌ربای قیمت عمل کرده و قیمت را به سمت خود بکشند. این ناحیه نیز با مقاومت دوم ما در حوالی ۹۰۵۰۰ الی ۹۱۰۰۰ دلار همپوشانی دارد. خروج پول از بازار و کاهش نقدینگی کاهش حجم معاملات اسپات در کنار کاهش ارزش بازار استیبل‌کوین‌ها و خروج پول گسترده و ادامه از بازار کریپتو که در نمودار زیر می‌بینید همگی نشان از وضعیت رکودی و کاهش نقدینگی همه جانبه در بازار کریپتو دارد. در چنین شرایطی و با توجه به ریسک‌های ژئوپلتیک و عدم وجود تقاضا در بازار اسپات اتمام اصلاح یا یک روند صعودی ادامه دار بسیار دور از انتظار است و برای تحلیل بهتر بازار باید به سراغ داده‌های بازار مشتقات برویم. با بررسی داده‌های بازار فیوچرز باز هم به همین نتیجه می‌رسیم که بازار کریپتو در وضعیت رکودی و خطرناکی قرار دارد. پیش‌تر از کاهش حجم معاملات بازار فیوچرز و کاهش OI گفتیم، در ادامه نیز سایر شواهد مبنی بر کاهش نقدینگی در بازار مشتقات را هم بررسی می‌کنیم. نمودار زیر عمق بازار ۱٪ بیتکوین در صرافی بایننس است. همانگونه که آشکار است طی ۴۵ روز گذشته بطو مدام شاهد کاهش عمق بازار بیتکوین هستیم که نمود بسیار مهمی از کاهش نقدینگی در بازار است. در کنار این کاهش نقدینگی شاهد این هستیم که شاخص Taker But/Taker Sell نیز نزدیک عدد ۱ در نوسان است که نشان از برابری سفارشات مارکت در دو جهت خریدار و فروشنده است اما روند صعودی دو هفته اخیر این شاخص نشان از هیجان در سمت خریدار است. نکته‌ای که نشان از ریسکی نهفته در بازار دارد. بجز این در یک هفته الی ده روز اخیر عمق بازار در سمت فروش اندکی افزایش داشته که بیانگر این حقیقت است که فروشندگان تمایل دارند در قیمتهای بالاتری دارایی خود را نقد کنند. نمودار پایین نشان‌دهنده میزان فعالیت بازار مشتقات در کنار میزان استفاده از اهرم در بازارهای مشتق شده از کریپتو است. خطری که بازار را تهدید می‌کند از همین‌جا نشات می‌گیرد. مشاهده می‌کنیم که با کاهش حجم معاملات و کاهش اوپن اینترست در کنار کاهش عمق بازار همزمان شاهد استفاده بیشتر از لوریج هستیم(خط آبی رنگ نمودار بالا). چنین ترکیبی نشان می‌دهد که عمده فعالان کنونی در بازار مشتقات سرمایه‌گذاران خرد هستند که با اهرم‌های بالا در هر دو جهت لانگ و شورت در بازار فعالیت می‌کنند. این ساختار خطرناک می تواند در آینده نزدیک سبب افزایش شدت نوسانات بازار در هر دو جهت باشد. در حقیقت انتظار شخصی بنده این است که چنانچه قیمت در کوتاه‌مدت در جهت صعودی حرکت کند با مومنتوم بالایی حرکت خواهد کرد و اگر در جهت نزولی نیز حرکت کند چنین جنسی از حرکت را نشان دهد اما با توجه به نقدینگی روی چارت شدت نوسان رو به بالا از شدت نوسان رو به پایین بیشتر خواهد بود. نمودار بالا میزان نقدینگی حاصل از لیکویید شدن معامله گرانی است که از لوریج‌های بالا استفاده کرده‌اند. مشاهده می‌کنید که در سمت خریداران اعداد حوالی ۶۵ هزار دلار و در سمت فروشندگان قیمتهای حوالی ۸۰ و ۸۹ هزار دلار بیشترین میزان لیکویید شدن را دارند. این نواحی نقدینگی جذابیت زیادی برای بازارساز دارند چرا که سرمایه‌گذاران خرد و پرریسک طعمه‌های خوبی برای شکار و استاپ‌هات شدن هستند. پس در کنار همه موارد گفته شده انتظار نوسانات شدید دو طرفه به سمت نواحی یاد شده محتمل بنظر می‌رسد. جمع بندی و نتیجه گیری بطور کلی نشانه‌هایی از وجود یک حرکت موقت صعودی در بازار دیده می‌شود که اگر ریسک ساختاری کلیت بازار را تحت تاثیر قرار ندهد و خبر بدی مخابره نشود این پتانسیل به فعل تبدیل خواهد شد و روند کوتاه‌مدت تا میان مدت می‌تواند صعودی شود. اولین مقاومت سر راه قیمت ناحیه ۷۲ الی ۷۴ هزار دلار است که شکست آن بسیار محتمل است و پس از عبور قیمت ازین ناحیه می‌توان تارگت‌های ۸۰ الی ۸۲ هزار دلار و سپس ۹۰ الی ۹۱ هزار دلار را برای بیتکوین متصور شد از سمت دیگر با توجه به ساختار بازار فیوچرز، یعنی کاهش حجم معاملات، کاهش عمق بازار، کاهش نقدینگی و افزایش استفاده از اهرم توسط معامله‌گران انتظار می‌رود حرکات شارپ و نوسانات دو طرفه برای جذب نقدینگی وجود داشته باشد. در چنین شرایطی کنترل احساسات در کنار عدم قرار داد استاپ پوزیشن‌ها در نواحی نزدیک به قیمت و همیچین عدم استفاده از لوریج‌های بالا ضروری هستند. در نهایت نیز همانطور که پیش‌تر اشاره شد از آنجایی که هنوز فاز تسلیم را در بازار مشاهده نکرده ایم(در این ویدیو به تفضیل در این مورد صحبت شده) و همچنان شاهد خروج پول از بازار و عدم وجود تقاضا در بازار اسپات هستیم بنظر نمی‌رسد روند نزولی قیمت تمام شده باشد و کف‌های جدید در بلندمدت قابل دسترس هستند. پس ترس از جاماندن ترسی غیر معقول و بیجا است. ارادتمند سروش اورانوس
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، با استناد به گزارش‌های اطلاعاتی هشدار داد که روسیه قصد دارد حملات «گسترده» خود را علیه اهداف انرژی در این کشور ادامه دهد. به گفته زلنسکی، تاکتیک حملات روسیه در حال «تکامل» است و مسکو اکنون از ترکیبی پیچیده از تسلیحات مختلف استفاده می‌کند. مقابله با این نوع حملات ترکیبی نیازمند سیستم‌های دفاعی ویژه و پیشرفته است.
پلتفرم X به رهبری ایلان ماسک در حال معرفی قابلیت جدید Smart Cashtags است که امکان معامله مستقیم رمزارز و سهام را بدون خروج از تایم‌لاین فراهم می‌کند. مدیر محصول X، نیکیتا بیر، تأکید کرده این ویژگی تجربه کاربران را با اسپم یا حملات گروهی مختل نخواهد کرد. این تغییر تایم‌لاین را به یک تالار معاملاتی زنده تبدیل کرده و رقابت فین‌تک در شبکه‌های اجتماعی را وارد مرحله جدیدی می‌کند.
بازار کریپتو در میانه فوریه ۲۰۲۶ در نقطه‌ای حساس قرار گرفته است. بیتکوین پس از افت از اوج ۱۱۰ هزار دلار، در محدوده ۶۸٬۸۰۰ دلار تثبیت شده و اتریوم نیز به نزدیکی ۲٬۰۵۰ دلار رسیده است. همزمان شاخص نزدک کمی عقب‌نشینی کرده و هیچ دارایی نقش هدایتگر بازار را ندارد. سرمایه‌گذاران در حال بررسی هستند: آیا بازار در حال استراحت است یا فروش گسترده‌ای در راه است؟ در یک نگاه بیتکوین نزدیک ۶۸٬۸۰۰ دلار تثبیت شده؛ کاهش حدود ۳۷٪ از اوج ۱۱۰ هزار دلاری. اتریوم حوالی ۲٬۰۵۰ دلار؛ تقریباً نصف سقف ۴ هزار دلاری. نزدک از اوج ۲۶ هزار واحدی عقب‌نشینی کرده و در محدوده ۲۴٬۸۰۰ معامله می‌شود. هیچ دارایی هدایتگر بازار نیست؛ بازار فعلاً در مرحله انتظار قبل از رشد جدید است. منبع گزارش این مقاله بر پایه داده‌های منتشرشده توسط investinglive و بازخوانی یوتوتایمز برای مخاطبان فارسی‌زبان آماده شده است. تمرکز متن روی پیامدهای کلی بازار است، نه تحلیل تکنیکال. بیتکوین و اتریوم در برابر سرد شدن نزدک بیتکوین در محدوده ۶۸٬۸۰۰ دلار تثبیت شده است؛ سطحی که پس از افت شدید از اوج ۱۱۰ هزار دلار شکل گرفته است. اتریوم نیز با قیمت حدود ۲٬۰۵۰ دلار تقریباً نصف ارزش سقف قبلی خود را از دست داده است. این تثبیت به معنی استراحت کوتاه بازار است، نه نشانه بازگشت سریع؛ چون شاخص نزدک پس از دوره رشد سال ۲۰۲۵ کمی عقب‌نشینی کرده است. نزدک: رشد کمتر، افت آرام شاخص نزدک در محدوده ۲۴٬۸۰۰ معامله می‌شود و نسبت به اوج خود کمی عقب‌نشینی کرده است. رشدها انرژی کمتری دارند. افت‌ها آرام و مشخص هستند. مشارکت سرمایه‌گذاران کمتر شده است. این نشان می‌دهد بازار در مرحله انتظار است و دارایی‌های پرریسک مانند کریپتو برای صعود، نیاز به محرک یا رهبر جدید دارند. بیتکوین: تثبیت، نه انباشت افت ۳۷٪ بیتکوین در مقایسه با اوج تاریخی طبیعی است، اما جهش‌های اخیر متوسط بوده و قیمت نتوانسته محدوده ۷۵–۸۰ هزار دلار را پس بگیرد. به زبان ساده: بازار هنوز به اندازه کافی خریدار ندارد و تثبیت فعلی به معنی جمع شدن واقعی سرمایه‌ها نیست. انباشت زمانی اتفاق می‌افتد که تعداد خریداران بیشتر شود و رشد قیمت‌ها پایدار باشد. اتریوم: ضعف نسبی اتریوم با افت ۵۰٪ نسبت به سقف ۴ هزار دلاری، شرایط شکننده‌ای دارد: جهش‌های آن نسبت به بیتکوین کندتر است. مقاومت‌های مهم بازپس گرفته نشده است. به محدوده‌های سقوط نزدیک‌تر است تا صعود این ضعف نشان می‌دهد که معامله‌گران محتاط هستند و بازار آماده یک موج صعودی بزرگ نیست. وضعیت قدرت بازار رتبه‌بندی قدرت بازار بر اساس داده‌ها: نزدک – کمی عقب‌نشینی کرده اما ساختاراً سالم بیتکوین – تثبیت شده اما بدون هدایتگر مشخص اتریوم – ضعیف‌ترین بخش بازار نبود یک دارایی رهبر، پیام اصلی این مرحله است: بازار در انتظار روشن شدن مسیر است. چه چیزی می‌تواند بازار را تغییر دهد؟ برای ورود به فاز صعودی جدید: نزدک باید دوباره رشد پایدار نشان دهد. بیتکوین باید محدوده ۷۵–۸۰ هزار دلار را پس بگیرد. اتریوم باید در جهش‌ها عملکرد بهتری از بیتکوین داشته باشد. تا آن زمان، هر جهش قیمتی بیشتر یک نوسان کوتاه است تا آغاز روند جدید. جمع‌بندی: بازار در فاز «انتظار محتاطانه» داده‌ها، بازخوانی شده توسط یوتوتایمز، نشان می‌دهند بازار کریپتو در مرحله انتظار محتاطانه است: انباشت گسترده رخ نداده است. فشار فروش شدید دیده نمی‌شود. تا زمانی که یک دارایی نقش رهبر را بر عهده نگیرد، سرمایه‌گذاران باید با احتیاط عمل کنند. به زبان ساده: بازار فعلاً نفس می‌کشد و آماده تصمیم‌گیری بزرگ بعدی نیست.
گزارش‌ها حاکی است که دور بعدی گفت‌وگوهای سه‌جانبه روسیه–اوکراین–ایالات متحده روزهای ۱۷ و ۱۸ فوریه در شهر ژنو برگزار خواهد شد. طبق اعلام IFX، ولادیمیر مدینسکی ریاست هیأت روسیه را در این مذاکرات بر عهده خواهد داشت.
در یک نگاه وزیر خارجه اوکراین از همتای چینی برای سفر به کی‌یف دعوت کرد. چین نیز دعوتی رسمی برای سفر وزیر خارجه اوکراین به پکن ارسال کرد. پکن می‌تواند «نقشی مهم» در نزدیک‌سازی به صلحی «عادلانه» ایفا کند. این دیدار در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ انجام شد؛ بستری برای دیپلماسی چندجانبه. در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ، وزرای خارجه چین و اوکراین دیداری مهم داشتند؛ دیداری که می‌تواند مسیر دیپلماسی در بحران اوکراین را تحت تأثیر قرار دهد. دیپلماسی در مونیخ؛ چین و اوکراین به گفت‌وگو بازگشتند در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ، وزرای خارجه چین و اوکراین دیداری دوجانبه داشتند—دیداری که در فضای پرتنش ژئوپلیتیکی منطقه، می‌تواند نشانه‌ای از تلاش برای بازسازی کانال‌های دیپلماتیک باشد. دعوت متقابل؛ نشانه‌ای از باز شدن درهای گفت‌وگو وزیر خارجه اوکراین از همتای چینی خود برای سفر به کی‌یف دعوت کرده و در مقابل، دعوتی رسمی برای سفر به پکن دریافت کرده است. نقش چین در مسیر صلح؛ فرصت یا چالش؟ در این دیدار، طرف اوکراینی تأکید کرده که چین می‌تواند «نقشی مهم» در نزدیک‌سازی به صلحی «عادلانه» ایفا کند. از نگاه یوتوتایمز، این عبارت نشان‌دهنده تمایل کی‌یف به بهره‌گیری از نفوذ پکن در تعامل با روسیه است، اما در عین حال، چالش‌هایی نیز در مسیر تعریف «صلح عادلانه» وجود دارد—به‌ویژه با توجه به مواضع چین در مجامع بین‌المللی. جمع‌بندی استراتژیک یوتوتایمز دیدار وزرای خارجه چین و اوکراین در مونیخ، نشانه‌ای از ورود به فاز سنجش دیپلماتیک و بازتعریف نقش‌ها در بحران اوکراین است. از نگاه یوتوتایمز، اگر این گفت‌وگوها به سطح عملیاتی برسند، چین می‌تواند به‌عنوان یک بازیگر کلیدی در مسیر صلح ایفای نقش کند—اما مسیر پیش‌رو همچنان پیچیده و وابسته به تعریف مشترک از «عدالت» در پایان جنگ خواهد بود.
در یک نگاه کریپتو پس از یک دهه روایت‌سازی‌های پیاپی، به نقطه‌ای رسیده که بسیاری از داستان‌های صعودی آن دیگر قدرت اثرگذاری سابق را ندارند و «روایت‌محوری» آن دچار فرسایش شده است. بیتکوین نه طلای دیجیتال شد، نه پوشش تورم، نه پناهگاه امن؛ و اکنون بیش از آنکه موتور رشد باشد، به یک دارایی بالغ اما محدود با کاربردهای عمدتاً مالی تبدیل شده است. پیام معاملاتی این تغییر فاز روشن است: تا شکل‌گیری روایت صعودی جدید، بازار ممکن است وارد دوره‌ای از رکود قیمتی، کاهش نوسان و عملکرد ضعیف سهام مرتبط با کریپتو شود. کریپتو پس از بیش از یک دهه آزمون و خطا، اکنون در حال تثبیت جایگاه خود به‌عنوان یک طبقه دارایی جریان اصلی است؛ اما همچنان محل مناقشه. در این مدت، روایت‌های متعددی بر تن بیتکوین پوشانده شد، اما هیچ‌یک ماندگار نبود. منتقدان همچنان بر طبل بی‌ارزشی می‌کوبند و حامیان سرسخت از آینده‌ای اجتناب‌ناپذیر سخن می‌گویند. واقعیت، به احتمال زیاد، جایی میان این دو قطب قرار دارد. یکی از ویژگی‌های شاخص فضای کریپتو، قطبی‌بودن افراطی بحث‌هاست. برای گروهی، این فناوری در حال بازنویسی نظام مالی جهانی است و مسیر پذیرش همگانی را طی می‌کند؛ برای گروهی دیگر، صرفاً یک حباب سفته‌بازانه است که سرانجام به صفر میل خواهد کرد. آنچه کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد، سناریوی میانه است: اینکه رمزارزها به‌تدریج به یک طبقه دارایی مهم اما نسبتاً خاص تبدیل شوند؛ متصل به نظام مالی دلاری و بازارهای سنتی، اما نه کاملاً هم‌راستا با آن‌ها. اگر فعلاً کاربردهای مصرفی و Web3 را کنار بگذاریم، پرسش کلیدی برای معامله‌گران و سرمایه‌گذاران این است: بیتکوین دقیقاً چه کارکردی دارد؟ منتقدان می‌گویند تغییر مداوم روایت‌ها نشان می‌دهد هویت اقتصادی مشخصی در کار نیست. اگر داستان هر چند سال یک‌بار عوض می‌شود، شاید اساساً «داستانی» وجود ندارد. با این حال، همین انعطاف‌پذیری روایی سال‌ها موتور صعود بازار بود. هر بار که یک روایت تضعیف می‌شد؛ مثلاً ناکامی در تبدیل‌شدن به ابزار پرداخت گسترده، روایت تازه‌ای جای آن را می‌گرفت؛ از ورود وال‌استریت گرفته تا احتمال خرید توسط دولت آمریکا. اکنون اما این ماهیت آفتاب‌پرستانه به چالش تبدیل شده است. هر روایت که ناکام می‌ماند، دامنه داستان‌های قابل‌باور محدودتر می‌شود. بیتکوین نه به یک سیستم پرداخت پرحجم بدل شد، نه به پناهگاه امنی هم‌تراز با طلا. اما به عنوان پوشش تورمی چطور؟ عملکرد آن در دوره‌های تورم بالا، متناقض بود. دارایی پرریسک؟ زمانی با نزدک همگام بود، اما در مقاطعی که سهام فناوری جهش می‌کردند، از قافله عقب ماند. «طلای دیجیتال»؟ در دوره‌ای که طلا و نقره رشدهای قابل‌توجهی ثبت کردند، بیتکوین عمدتاً درجا زد. “ «واگرایی اخیر این ابهام را پررنگ‌تر کرده است. از زمان انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ آمریکا، در حالی که طلا جهش قابل توجهی داشته و شاخص نزدک رشد محسوسی را تجربه کرده، بیتکوین تقریباً بدون روند مشخص باقی مانده است.» محمد زمانی اگر این دارایی هم «طلای دیجیتال» است و هم «دارایی پرریسک»، چرا همزمان با صعود فلزات گرانبها و سهام فناوری، واکنش مشابهی نشان نداده است؟ این همان لحظه‌ای است که پرسش بنیادی دوباره به سطح می‌آید: وقتی هیچ روایت غالبی پایدار نمی‌ماند، نقش اقتصادی بیتکوین دقیقاً چیست؟ دلایل عملکرد ضعیف بیتکوین بارها در مقالات یوتوتایمز مورد بررسی قرار گرفته، اما مرور فشرده آن‌ها تصویر روشنی از تغییر فاز بازار ارائه می‌دهد. از سال ۲۰۲۴، سرمایه‌گذاران شیء براق‌تری برای تخصیص سرمایه پیدا کردند: هوش مصنوعی. جریان نقدینگی که پیش‌تر به‌راحتی به سمت کریپتو سرازیر می‌شد، به‌تدریج به سوی سهام مرتبط با AI هدایت شد؛ جایی که رشد درآمد، داستانی ملموس‌تر و پشتوانه‌ای بنیادی‌تر داشت. در همین حال، بخشی از نهنگ‌های اولیه (سرمایه‌گذارانی که سال‌ها در این اکوسیستم حضور داشتند) در اوج چرخه اقدام به فروش گسترده کردند؛ چه از طریق ابزارهای ساختاریافته و چه فروش مستقیم بیتکوین در حوالی سقف‌های قیمتی. برای برخی، رؤیای اولیه ساتوشی دیگر با واقعیت بازار همخوانی نداشت. سقوط‌های ناگهانی ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵ نیز ضربه‌ای جدی به اعتماد بازار وارد کرد. این رخداد، یادآور آن بود که حتی در فاز «بلوغ»، ساختار نقدینگی کریپتو همچنان شکننده است. در سطح روایت نیز، اغراق‌های تبلیغاتی و پیش‌بینی‌های غیرواقع‌بینانه برخی چهره‌های شناخته‌شده بازار، سرمایه‌گذاران محافظه‌کارتر را بیش از پیش محتاط کرد. “ «وقتی تحلیل جای خود را به میم و تیترهای کلیک‌خور می‌دهد، جریان سرمایه نهادی تمایل کمتری به ماندن دارد.» محمد زمانی همزمان، هشدارهایی درباره ریسک‌های بالقوه کوانتومی و آسیب‌پذیری‌های بلندمدت رمزنگاری منتشر شد و برخی مؤسسات، از جمله جفریز، تخصیص خود به بیتکوین را به صفر رساندند. مقررات‌زدایی نیز چهره‌ای دوگانه داشت: مشروعیت بیشتر از یک‌سو، اما افزایش رفتارهای سفته‌بازانه و حتی پمپاژهای سیاسی از سوی دیگر. پلتفرم‌های توکن‌سازی سریع و پروژه‌های موسوم به DAT یا عرضه‌های پرهیاهو، این تصور را تقویت کردند که بخش‌هایی از بازار همچنان در چرخه‌ای از استخراج نقدینگی خرد گرفتارند. اما شاید مهم‌ترین نقطه، جایی بود که تمام متغیرهای کلان به نفع بیتکوین چیده شد و با این حال، قیمت واکنش نشان نداد. دلار تضعیف شد، فلزات گرانبها جهش کردند، بازار سهام به سقف‌های تاریخی رسید. با این ترکیب، انتظار می‌رفت حداقل یکی از روایت‌های غالب (چه «طلای دیجیتال» و چه «دارایی پرریسک») فعال شود. اما بازار بی‌تفاوت ماند. اواسط ژانویه ۲۰۲۶، به‌نوعی لحظه حقیقت بود. گاوها از ارزندگی سخن می‌گفتند و خرس‌ها این پرسش را مطرح می‌کردند که اگر بیتکوین حتی در شرایط ایده‌آل هم رشد نمی‌کند، چه زمانی قرار است رشد کند؟ نمودار زیر مقایسه عملکرد یک‌ساله بیتکوین نسبت به طلا را که با خط مشکی نمایش داده شده در کنار تعداد دفعات استفاده از عبارت «طلای دیجیتال» در گزارش‌های بلومبرگ نشان می‌دهد. افزایش خط مشکی به معنای برتری عملکرد بیتکوین نسبت به طلاست. در چرخه‌های گذشته، رابطه‌ای بازتابی میان روایت و قیمت برقرار بود: رشد قیمت، روایت «طلای دیجیتال» را تقویت می‌کرد و این روایت، خود تقاضای تازه ایجاد می‌کرد. اما در سال جاری، روایت اوج گرفت بی‌آنکه قیمت همراهی کند. این گسست، بیش از هر چیز، نشان‌دهنده تغییر ماهیت بازار است؛ بازاری که دیگر صرفاً با داستان‌ها حرکت نمی‌کند. ✔️ بیشتر بخوانید: برای S&P500 «خبر خوب، خبر خوب است»؛ به شرطی که تورم غافلگیر نکند در چرخه‌های گذشته، جهش‌های قیمتی بیتکوین خود به تقویت روایت «طلای دیجیتال» دامن می‌زد. نوعی بازخورد تقویتی شکل می‌گرفت: رشد قیمت، داستان را معتبرتر می‌کرد و داستان، تقاضای تازه می‌ساخت. اما در سال جاری، این رابطه بازتابی از هم گسست. روایت به اوج رسید، تیترها پر شد از «طلای دیجیتال»، اما قیمت همراهی نکرد. سپس نقره وارد فاز اصلاح شد، سهام نرم‌افزاری ترک برداشت و کریپتو با شتابی نگران‌کننده سقوط کرد. آن چرخه خودتقویت‌کننده‌ای که در دوره‌های قبل مشاهده می‌کردیم، عملاً از کار افتاد و اکنون پرسش این است که موتور بعدی حرکت از کجا خواهد آمد. البته از منظر تئوریک، بازگشت سریع بیتکوین به سطوحی مانند ۱۲۵ هزار دلار همچنان ممکن است؛ سناریویی که می‌تواند آن را دوباره همگام با طلا و سهام فناوری قرار دهد. اما موانع ساختاری پررنگ‌تر از گذشته‌اند. ریسک‌های فناورانه بلندمدت از جمله نگرانی‌های مرتبط با محاسبات کوانتومی، در کنار فشارهای مالی همچون سررسید بدهی‌های انباشته برخی بازیگران بزرگ بازار در سال‌های آینده، سایه‌ای از تردید ایجاد کرده‌اند. نوسانات چرخه‌ای همواره بخشی از DNA این بازار بوده است، اما این‌بار تکرار بیش از حد الگوها، نوعی فرسودگی ذهنی در میان سرمایه‌گذاران ایجاد کرده است. باید پذیرفت که کریپتو دیگر «بازار نوپا» نیست. بنیان‌گذاران نسل اول اکنون در میانه دهه چهارم یا پنجم زندگی خود هستند و نسل خریداران سنتی نیز به سال‌های پایانی فعالیت حرفه‌ای نزدیک می‌شود. عرضه ابزارهای مشتقه و نسخه‌های کاغذی از بیتکوین عملاً نامحدود است و برای جذب سرمایه تازه، یا به روایت جدید نیاز است یا به خریداران جدید. پرسش کلیدی اینجاست: موج بعدی تقاضا از کجا خواهد آمد؟ بخشی از خریداران نهادی اکنون با زیان مواجه‌اند و وال‌استریت با احتیاط بیشتری به ETFها می‌نگرد. در عین حال، یکی از مهم‌ترین جذابیت‌های تاریخی این بازار (نوسان بالا) به‌طور محسوسی کاهش یافته است. بیتکوین زمانی برای بسیاری حکم بلیت بخت‌آزمایی را داشت؛ امکان جهش‌های چندصددرصدی در بازه‌های کوتاه. اما افت نوسان تحقق‌یافته ۳۶۰روزه نشان می‌دهد این ویژگی در حال تضعیف است. در افق میان‌مدت، همبستگی قابل‌توجهی میان ارزش بازار یک دارایی و سطح نوسان آن وجود دارد. طبقه دارایی چندتریلیون‌دلاری به‌سختی می‌تواند بار دیگر نوسانات سه‌رقمی را تجربه کند. بیتکوین تنها در صورتی دوباره «بلیت بخت‌آزمایی» خواهد شد که افتی عمیق (مثلاً به محدوده ۲۵ تا ۳۵ هزار دلار) را تجربه کند و از آنجا چرخه‌ای تازه آغاز شود. تا حدی می‌توان گفت در سال‌های اوج، خود نوسان محصول اصلی بود؛ جذابیتی که امکان تأمین مالی‌های تهاجمی و انتشارهای گسترده سهام توسط برخی شرکت‌های وابسته را فراهم می‌کرد و هیجان بازار را زنده نگه می‌داشت. امروز، با فروکش‌کردن آن نوسان، پرسش از هویت و کارکرد بیتکوین بیش از پیش جدی شده است. ✔️ بیشتر بخوانید: از خون نهنگ تا برق ارزان؛ چرا هوش مصنوعی ادامه همان مسیر تاریخی است بی‌تردید نوآوری‌هایی مانند توکنیزه‌سازی دارایی‌ها، تسویه آنی در تجارت بین‌الملل و بازطراحی زیرساخت‌های بازار سرمایه، ظرفیت‌هایی واقعی و قابل‌توجه دارند. این تحولات می‌توانند در حاشیه، کارایی سیستم مالی را افزایش دهند و هزینه‌ها را کاهش دهند. اما پرسش سرمایه‌گذار این است: آیا این کاربردها موتور یک چرخه صعودی انفجاری خواهند بود؟ پاسخ هنوز روشن نیست. میان «پیشرفت تدریجی زیرساختی» و «روایت رشد نمایی قیمت» فاصله‌ای معنادار وجود دارد. اگر هدف، در اختیار داشتن یک دارایی پرریسک با همبستگی بالا با فناوری و رشد اقتصادی است، ابزارهای کلاسیک بازار سرمایه این نقش را شفاف‌تر ایفا می‌کنند. اگر به‌دنبال پناهگاه امن و ذخیره ارزش بدون ریسک طرف مقابل هستید، طلا همچنان جایگاه تثبیت‌شده‌ای دارد. اگر دغدغه تضعیف دلار است، موقعیت‌گیری مستقیم روی ارزها گزینه‌ای صریح‌تر است. اگر انگیزه، هیجان یک بلیت بخت‌آزمایی است، بازارهای دیگری این نقش را با شفافیت بیشتری ارائه می‌دهند. کریپتو اما اغلب به صحنه‌ای برای معامله روایت‌ها تبدیل شده است؛ جایی که سرمایه‌گذار نه بر مبنای جریان نقدی یا ارزش ذاتی، بلکه بر اساس داستان مسلط روز پوزیشن می‌گیرد. “ «به‌احتمال زیاد، روایت صعودی دیگری برای بیتکوین شکل خواهد گرفت. تاریخ این بازار نشان داده که هیچ چرخه‌ای دائمی نیست. در صورت ظهور آن روایت، فرصت‌های معاملاتی نیز پدیدار خواهد شد.» محمد زمانی اما با کنار گذاشتن تدریجی کاربری‌های سرمایه‌گذاری؛ پوشش تورم، پناهگاه امن، دارایی پرریسک، طلای دیجیتال، سؤال اساسی پابرجاست: بیتکوین دقیقاً چه نقشی در پرتفوی ایفا می‌کند؟ بازدهی مرکب خیره‌کننده از سال ۲۰۱۵، هرچند چشمگیر، هزینه‌های سال‌های ۲۰۲۶ و پس از آن را پوشش نخواهد داد. همه فناوری‌ها قرار نیست به اندازه اینترنت یا هوش مصنوعی تحول‌آفرین باشند و این لزوماً نکته منفی نیست. کریپتو باقی خواهد ماند و بازار بزرگی نیز هست. اما در عمل، بیشتر یک طبقه دارایی مالی مبتنی بر روایت‌ها، کاربردهای درون‌سیستمی و مجموعه‌ای از استفاده‌های تخصصی است. شاید مهم‌ترین کاربرد پایدار آن، استیبل‌کوین‌ها باشند؛ ابزاری کارآمد برای انتقال و تسویه، اما از نظر روایی چندان هیجان‌انگیز. بیتکوین در حال حاضر بیش از هر چیز یک «اسفنج روایت» است؛ دارایی‌ای که داستان‌های مختلف را جذب می‌کند و برای مدتی با آن‌ها حرکت می‌کند، اما به‌سرعت از آن‌ها عبور می‌کند. اگر امروز بیتکوین می‌خرید، دقیقاً روی کدام سناریو شرط می‌بندید؟ کسری بودجه بزرگ‌تر؟ کاهش نرخ بهره فدرال رزرو؟ رشد قوی اقتصادی یا رکود عمیق؟ جهش سهام؟ صعود طلا؟ موج تازه ETFها؟ ذخیره استراتژیک بیتکوین در آمریکا؟ پاسخ روشن نیست. هر روایت مدتی متناسب به‌نظر می‌رسد و سپس کنار می‌رود. برای سرمایه‌گذاران حرفه‌ای، شاید نتیجه عملی این باشد: صبر برای شکل‌گیری روایت صعودی بعدی، ورود در فاز اولیه آن، و خروج پیش از آنکه داستان تازگی خود را از دست بدهد. در بازاری که سوخت اصلی آن روایت است، زمان‌بندی اهمیت بیشتری از باور بلندمدت دارد. ✔️ بیشتر بخوانید: تداوم سقوط سهام نرم‌افزاری؛ بازتعریف ارزش در عصر هوش مصنوعی؟ اما فراتر از قیمت و روایت‌های سرمایه‌گذاری، پرسش بزرگ‌تری مطرح است: تکلیف کاربردهای گسترده‌تر چه می‌شود؟ در ارزیابی این حوزه، اغلب به سراغ نوشته‌ها و استدلال‌های جدی‌ترین موافقان و مخالفان می‌روم. نه برای تأیید پیش‌فرض‌ها، بلکه برای سنجش کیفیت استدلال. آیا استدلال‌ها تازه، منسجم و الهام‌بخش‌اند؟ یا تکرار روایت‌هایی که بارها شنیده‌ایم؟ آیا خوشبینی بر پایه شواهد است یا صرفاً انرژی تبلیغاتی؟ و آیا بدبینی تحلیلی است یا صرفاً واکنشی و عاطفی؟ در هفته‌های اخیر، فضای تحلیلی شبکه‌های مالی مملو از یادداشت‌های بلند درباره آینده کریپتو بوده است؛ نوعی تسویه‌حساب فکری. برخی از چهره‌های قدیمی صنعت عملاً عقب‌نشینی کرده‌اند، برخی دو برابر شده‌اند، برخی موضعی متعادل گرفته‌اند. یکی از یادداشت‌های برجسته از سوی کریس دیکسون، شریک ارشد a16z، منتشر شد؛ چهره‌ای شناخته‌شده در سرمایه‌گذاری خطرپذیر و از مدافعان جدی Web3. انتظار می‌رفت استدلال او دست‌کم بخشی از تردیدها را رفع کند. اما نتیجه، برای بسیاری، قانع‌کننده نبود. تز اصلی این استدلال آن است که اکنون در «عصر مالی بلاکچین» قرار داریم و همانگونه که اینترنت میلیاردها نفر را هماهنگ کرد، بلاکچین نیز در نهایت چنین خواهد کرد. کاربردهای مالی مقدم‌اند و سایر کاربردها در ادامه شکل خواهند گرفت. همچنین عنوان می‌شود که ناکامی برخی پروژه‌های توکنیزه‌سازی ناشی از کمبود چارچوب‌های مقرراتی و مسئله اعتماد بوده و قوانین جدید می‌توانند این خلأ را پر کنند؛به‌ویژه در حوزه استیبل‌کوین‌ها. اما قیاس با اینترنت یا هوش مصنوعی، نیازمند شواهدی هم‌سنگ است. پرسش این است که آیا شواهد رفتاری بازار چنین ادعایی را تأیید می‌کند؟ تجربه سال‌های اخیر نشان داده کاربران علاقه‌ای به توکنیزه‌کردن آیتم‌های بازی‌های ویدیویی برای استفاده متقاطع در پلتفرم‌های مختلف ندارند. مدل‌های «بازی برای کسب درآمد»، DAOهای مصرفی، توکن‌های کاربردی و بسیاری از پروژه‌های متاورسی نتوانستند پذیرش پایدار ایجاد کنند. تب NFTها نیز فروکش کرد. حتی بازارهای میم‌کوین، که در مقاطعی جریان نقدینگی جذب کردند، بیشتر به چرخه‌های سفته‌بازانه شباهت داشتند تا نوآوری ساختاری. در مقابل، برخی کاربردها واقعاً تقاضا دارند: قراردادهای هوشمند، دیفای، کیف‌پول‌های سرد، توکنیزه‌سازی دارایی‌های مالی و استیبل‌کوین‌ها. کاربران برای این ابزارها کارکرد مشخص می‌بینند؛ به‌ویژه در انتقال ارزش و تسویه سریع. همچنین سفته‌بازی بر روی دارایی‌های دیجیتال، خود به یک کاربری تثبیت‌شده تبدیل شده است. اما این تقاضا عمدتاً در لایه مالی باقی مانده است. حوزه مصرف‌کننده گسترده، آن‌گونه که در روایت‌های اولیه وعده داده می‌شد، هنوز به مرحله انبوه نرسیده است. نمونه‌ای مانند Polymarket جذاب است، اما باید توجه داشت که بازارهای پیش‌بینی پیش از بلاکچین نیز وجود داشتند و در بسیاری موارد، تغییرات مقرراتی دهه ۲۰۲۰ بیش از نوآوری فناورانه در رشد آن‌ها نقش داشته است. حضور پلتفرم‌هایی خارج از اکوسیستم کریپتو نیز این نکته را تأیید می‌کند که برخی کاربردها محصول تغییر محیط نظارتی‌اند، نه الزاماً برتری ذاتی بلاکچین. پس از ۱۷ سال از معرفی بلاکچین و حدود یک دهه سرمایه‌گذاری سنگین و هیجان گسترده، به‌نظر می‌رسد این فناوری (جز در حوزه مالی) هنوز از «دره عبور» نکرده است. میلیاردها دلار سرمایه و میلیون‌ها ساعت توسعه صرف کاربردهای مصرفی شد، اما خروجی عمدتاً مجموعه‌ای از محصولات جالب اما تخصصی بوده است. صنعت کریپتو در امور مالی تثبیت شده، اما در عرصه پذیرش انبوه مصرف‌کننده، هنوز فاصله قابل‌توجهی تا وعده‌های اولیه دارد. بر اساس جمع‌بندی تیم UtoTimes، کریپتو در حال بلوغ به‌عنوان یک طبقه دارایی کوچک اما معنادار است؛ بازاری با برخی کاربردهای مهم اما عمدتاً تخصصی. نه کمتر و نه بیشتر. می‌توان آن را با صنایعی مانند بازی‌های ویدیویی، چاپ سه‌بعدی یا واقعیت مجازی مقایسه کرد؛ حوزه‌هایی هیجان‌انگیز، مفید و دارای جایگاه اقتصادی مشخص، اما نه در مقیاس اینترنت، راه‌آهن قرن نوزدهم یا هوش مصنوعی. موجی بنیادین که آن را به «سرزمین موعود» برساند، در افق دیده نمی‌شود. کریپتو دیگر در مرحله آغازین نیست. به بلوغ رسیده است. آنچه امروز می‌بینیم، احتمالاً همان چیزی است که باید بر اساس آن تصمیم‌گیری کرد. طبیعتاً دیدگاه‌های مخالف نیز وجود دارد. برخی سرمایه‌گذاران و کارآفرینان همچنان معتقدند موج بعدی نوآوری در راه است و بازار هنوز در ابتدای مسیر قرار دارد. این استدلال‌ها ارزش خواندن دارند، اما در نهایت، برای بسیاری قانع‌کننده نیستند. تجربه نشان داده «راه‌حل‌هایی در جست‌وجوی مسئله» همیشه به مسئله‌ای واقعی ختم نمی‌شوند. پیامدهای معاملاتی اگر این چارچوب تحلیلی را بپذیریم، سناریوی محتمل آن است که بیتکوین وارد دوره‌ای طولانی از حرکت خنثی شود؛ دو سال سرمایه راکد. این گزاره شاید در نگاه اول اغراق‌آمیز به‌نظر برسد، به‌ویژه آنکه قیمت از سقف‌های تاریخی فاصله گرفته است. اما تاریخ بازار خلاف آن را نشان می‌دهد. خرید در نخستین اصلاح‌های ۲۰۱۸ یا ۲۰۲۱ نیز الزاماً به بازدهی سریع منجر نشد؛ در بسیاری موارد، سرمایه‌گذاران طی دو سال بعد یا در زیان باقی ماندند یا صرفاً به نقطه سر به سر رسیدند. تاریخ ورود میزان افت از سقف یک‌ساله بازدهی طی دو سال پس از ورود ۳۱ مارس ۲۰۱۸ ۵۱٪ ۵٪- ۱۱ فوریه ۲۰۲۶ ۴۵٪ نامشخص ۳۰ ژوئن ۲۰۲۱ ۴۱٪ ۱۲٪- ۳۱ مه ۲۰۲۱ ۳۸٪ ۲۶٪- ۳۱ ژانویه ۲۰۲۲ ۳۷٪ ۱۰٪+ ۳۰ آوریل ۲۰۱۸ ۳۴٪ ۵٪- ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۱ ۳۰٪ ۳۰٪- ۳۱ ژانویه ۲۰۱۸ ۲۹٪ ۶٪- ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۱ ۲۶٪ ۳۸٪- ۲۸ فوریه ۲۰۱۸ ۲۵٪ ۱۸٪- در هر دو چرخه گذشته، زمستان کریپتو پایان یافت و کسانی که در کف‌ها خرید کرده بودند در نهایت پاداش گرفتند. اما مسئله زمان بود. سرمایه برای چند سال عملاً بدون بازده ماند. این‌بار، ریسک آن است که این دوره سکون حتی طولانی‌تر شود. در چنین محیطی، سهام شرکت‌های وابسته به کارمزد و حجم معاملات نیز با فشار مواجه خواهند شد. وقتی نوسان پایین است، گردش معاملات افت می‌کند و درآمد پلتفرم‌های معاملاتی کاهش می‌یابد. حتی پس از افت‌های قابل‌توجه اخیر، احتمال عملکرد ضعیف‌تر همچنان وجود دارد؛ به‌ویژه اگر نسل اولیه سرمایه‌گذاران خرد به‌تدریج از بازار فاصله بگیرد و موج تازه‌ای از تقاضا شکل نگیرد. با این حال، نباید از یک نکته غافل شد: بیتکوین پیش‌تر نیز دوره‌های رکود عمیق را تجربه کرده و هر بار روایت تازه‌ای آن را به چرخه صعودی بازگردانده است. بنابراین حفظ هوشیاری برای شناسایی روایت صعودی بعدی اهمیت دارد. اما اتکا به آن، بدون نشانه‌های عینی، استراتژی مناسبی نیست. در نهایت، اگر بیتکوین به محدوده‌های پایین‌تری (مثلاً ۲۵ تا ۳۵ هزار دلار) بازگردد، ممکن است دوباره ویژگی «بلیت بخت‌آزمایی» را تا حدی بازیابد و ورود با دید بازگشت میان‌مدت منطقی‌تر شود. اما در سطوح کنونی، مسئله اصلی نه احتمال صفر شدن است و نه جهش انفجاری؛ بلکه پرسش درباره کارکرد و زمان‌بندی است. کریپتو احتمالاً باقی خواهد ماند. اما برای سرمایه‌گذار حرفه‌ای، بقا کافی نیست؛ نقش مشخص در پرتفوی و نسبت ریسک به بازده تعیین‌کننده است. لطفا نظر و سوالات خود را درباره این مقاله ارسال کنید تا کارشناسان ما به شما پاسخ دهند.
