تازه‌ترین یافته‌های منتشر شده در پایگاه خبری «بلومبرگ»، زنگ خطر بی‌سابقه‌ای را برای تمام مصرف‌کنندگان و سرمایه‌گذاران دنیای تکنولوژی به صدا درآورده است. بر اساس داده‌های موسسه تحقیقاتی بین‌المللی IDC، بازار جهانی گوشی‌های هوشمند در سال ۲۰۲۶ با یک سقوط آزاد ۱۲.۹ درصدی مواجه خواهد شد. دلیل این ریزش، کمبود بی‌سابقه تراشه‌های حافظه در جهان است؛ اتفاقی که تحلیلگران آن را «بحرانی شبیه به هیچ بحران دیگری» توصیف کرده‌اند. اما چرا خرید یک گوشی ساده قرار است به زودی به یک چالش مالی تبدیل شود؟

مقصر اصلی کیست؟ اشتهای سیری‌ناپذیر هوش مصنوعی

این پیش‌بینی جدید که نسبت به برآوردهای قبلی به شدت بدبینانه‌تر شده، نشان‌دهنده یک گره کور در تمام گوشه‌وکنار صنعت الکترونیک است. مقصر اصلی این ماجرا، تب داغ هوش مصنوعی (AI) است.
پردازش‌های سنگین هوش مصنوعی به تراشه‌های حافظه بسیار پیشرفته‌ای نیاز دارند. این تقاضای عظیم باعث شده تا تمام موجودی قطعات در جهان بلعیده شود و این کمبود قرار است تا سال آینده نیز ادامه یابد. در نتیجه، مدل درآمدی بسیاری از شرکت‌های سازنده موبایل اکنون در خطر نابودی قرار گرفته است.

موسسه IDC پیش‌بینی می‌کند که آمار عرضه جهانی موبایل در سال ۲۰۲۶ به حدود ۱.۱ میلیارد دستگاه کاهش یابد (در مقایسه با ۱.۲۶ میلیارد دستگاه در سال قبل). این یعنی تمام رشدهای تدریجی چند سال اخیر، یک‌شبه پاک خواهد شد. سازندگان موبایل برای زنده ماندن در این شرایط، مجبور شده‌اند امکانات سخت‌افزاری را کاهش دهند، مدل‌های ارزان‌قیمت و کم‌سود را از خط تولید حذف کنند و مشتریان را به سمت خرید گوشی‌های گران‌تر و پریمیوم (لوکس) سوق دهند.

نبیلا پوپال، مدیر ارشد تحقیقات در موسسه IDC، با لحنی هشدارآمیز می‌گوید: «در برابر چیزی که اکنون می‌بینیم، بحران دوران کرونا و جنگ تعرفه‌ها شبیه به یک شوخی است!» او تاکید کرد که تا پایان این بحران، بازار موبایل شاهد یک زلزله اساسی در ابعاد بازار، میانگین قیمت‌ها و رقابت شرکت‌ها خواهد بود و انتظار نمی‌رود این وضعیت حداقل تا اواسط سال ۲۰۲۷ بهبود یابد.

“

دنیای تکنولوژی اکنون درگیر یک «بازیِ حاصل‌جمع صفر» شده است. پولی که به سمت دیتاسنترهای هوش مصنوعی سرازیر می‌شود، قطعات را از بازار مصرف‌کنندگان عادی می‌مکد. برای سرمایه‌گذاران، این یک سیگنال واضح است: شرکت‌های تامین‌کننده زیرساخت AI در حال ثبت رکوردهای تاریخی هستند، در حالی که تولیدکنندگان سنتیِ موبایل در باتلاقِ کاهش حاشیه سود و گرانی مواد اولیه دست‌وپا می‌زنند. دوران گوشی‌های اقتصادی تمام شده است.

مرتضی عظیمی

پایان تلخِ گوشی‌های ارزان‌قیمت

بررسی‌های تیم تحلیل یوتوتایمز از این گزارش نشان می‌دهد که جهش قیمت تراشه‌ها — چه تراشه‌های DRAM (که وظیفه پردازش سریع و موقت اطلاعات را دارند) و چه تراشه‌های NAND (که به عنوان حافظه ذخیره‌سازی عکس و فیلم عمل می‌کنند) — حاشیه سودِ به‌شدت پایینِ برندهای اندرویدی را هدف قرار داده است.

✔️ بیشتر بخوانید: پرچم قرمز برای سرمایه‌گذاران: وال‌استریت تحت تاثیر هفت شگفت‌انگیز

در این میان، شرکت‌های چینی مانند «شیائومی» (Xiaomi) و «اوپو» (Oppo) که در یک جنگ خونین برای جذب مشتری هستند، بیشترین آسیب را می‌بینند. آن‌ها برای حفظ اعتبار جهانی خود مبالغ سنگینی را صرف خرید قطعات رده‌بالا می‌کنند. طبق اعلام IDC، «دستگاه‌های اقتصادی و پایین‌رده» بیشترین ضربه را از این گرانی می‌خورند، زیرا هزینه تراشه حافظه، بخش بسیار بزرگی از قیمت تمام‌شده این گوشی‌های ارزان را تشکیل می‌دهد.

برای درک عمق فاجعه باید بدانید که سال گذشته، حدود ۱۷۰ میلیون دستگاه گوشی با قیمت زیر ۱۰۰ دلار در جهان عرضه شد؛ اما موسسه IDC اکنون رسماً اعلام کرده است که ادامه تولید این دسته از گوشی‌ها از نظر اقتصادی کاملاً غیرمنطقی است.

هشدار غول‌های صنعت: مسئله فقط گرانی نیست، قطعه نداریم!

در همین هفته، کریستیانو آمون، مدیرعامل شرکت «کوالکام» — بزرگ‌ترین تولیدکننده پردازنده‌های موبایل در جهان — پس از انتشار گزارش مالی شرکتش اعتراف تلخی کرد: «فقط آرزو می‌کنیم کاش حافظه بیشتری وجود داشت. مشکل الان فقط قیمت نیست؛ مشکل نبودِ قطعه در بازار است.» او معتقد است که میزان در دسترس بودن قطعات حافظه، سایز نهایی بازار موبایل را تعیین خواهد کرد.

در این طوفان، گوشی‌های گران‌قیمت (مانند سری آیفون‌های شرکت اپل) مقاومت بهتری از خود نشان خواهند داد، زیرا مشتریان آن‌ها توان پرداخت هزینه‌های بالاتر را دارند. با این حال، شرکت‌هایی مانند شیائومی و لنوو (Lenovo) از همین حالا هشدار داده‌اند که افزایش قیمت برای مصرف‌کننده نهایی قطعی است.

نبیلا پوپال در پایان آب پاکی را روی دست همه می‌ریزد: «روزهای گوشی‌های هوشمندِ ارزان‌قیمت به پایان رسیده است. حتی زمانی که این بحران تمام شود، ما انتظار نداریم قیمت حافظه‌ها به سطح سال ۲۰۲۵ بازگردد.»

بر اساس جمع‌بندی تیم یوتوتایمز، بازار موبایل در حال تجربه یک تغییر ساختاری بزرگ است و به سمت یک بازار «کالاهای لوکس و گران‌قیمت» حرکت می‌کند. انقلاب هوش مصنوعی اگرچه در نرم‌افزارها جذاب به نظر می‌رسد، اما در دنیای واقعی و سخت‌افزار، هزینه سنگینی روی دست شرکت‌ها و مردم عادی گذاشته است. برای سرمایه‌گذاران بازار سهام، احتیاط در خرید سهام شرکت‌هایی که وابستگی شدیدی به فروش گوشی‌های میان‌رده و ارزان دارند، یک ضرورت حیاتی در سال‌های پیش‌رو خواهد بود.

لطفا نظر و سوالات خود را درباره این مقاله ارسال کنید تا کارشناسان ما به شما پاسخ دهند.