با آغاز تعطیلی دولت آمریکا، قیمت جهانی هر اونس طلا بار دیگر رکورد جدیدی ثبت کرد و به مرز ۳۹۰۰ دلار نزدیک شد.
نبض بازار رو با یک نگاه بگیر
تحلیل تکنیکال و فاندامنتال طلا و بازارها، همراه با گیجهای سنتیمنت، همیشه به‌روز و در دسترس.
ورود به حساب
رمز عبور باید حداقل ۸ نویسه داشته باشد.
با آغاز تعطیلی دولت آمریکا، قیمت جهانی هر اونس طلا بار دیگر رکورد جدیدی ثبت کرد و به مرز ۳۹۰۰ دلار نزدیک شد.
قیمت طلا امروز با افت مواجه شده و در پی موجی از شناسایی سود، کاهش یافته است. این فلز گرانبها در معاملات صبح اروپا با نوسان مواجه شد و اکنون به ۳۸۱۴ دلار رسیده است، در حالی که پیش‌تر در انتقال معاملات از آسیا به اروپا، به سقف ۳۸۷۱ دلار رسیده بود. این افت جزئی ممکن است مانع ثبت بهترین عملکرد ماهانه طلا از سال ۲۰۰۸ شود، اما با رشد نزدیک به ۱۲ درصدی در ماه سپتامبر، همچنان ماهی درخشان برای طلا رقم خورده است. با این حال، در پایان ماه، مسیر حفظ این رشد چندان هموار نیست و فشار فروش برای شناسایی سود به چشم می‌خورد.
بر اساس گزارش رویترز به نقل از منابع دولتی، واردات طلا و نقره هند در ماه سپتامبر تقریباً دو برابر ماه اوت شده است. خریداران برای تأمین تقاضای فصلی، حاضر به پرداخت قیمت‌هایی بالاتر از رکوردهای تاریخی طلا و نقره شده‌اند.
طلا امروز با ادامه روند صعودی چشمگیر خود، به رکوردهای تاریخی جدیدی رسید. این رشد تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل شکل گرفته است: نگرانی‌ها از تعطیلی احتمالی دولت آمریکا انتظارات مثبت سرمایه‌گذاران نسبت به کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو ضعف مداوم دلار آمریکا قرارداد آتی طلا برای دسامبر ۲۰۲۵ با رشد ۷۳.۱۰ دلاری در معاملات روز گذشته، در قیمت ۳۸۶۲.۹۰ دلار به ازای هر اونس تروا بسته شد و رکورد روانی ۳۸۰۰ دلار را شکست. در معاملات امروز، قیمت تا ۳۸۶۵۰ دلار افزایش یافته است. عملکرد طلا در سال ۲۰۲۵ فوق‌العاده بوده و تاکنون بیش از ۴۵٪ رشد سالانه را ثبت کرده است—قوی‌ترین عملکرد سالانه از سال ۱۹۷۹، زمانی که تورم آمریکا به بالای ۱۰٪ رسید. دلایل اصلی این رشد: افزایش تقاضا برای طلا به‌عنوان دارایی امن در برابر تعطیلی دولت آمریکا ضعف شدید شاخص دلار آمریکا که از ۱۰۹ در ژانویه به ۹۷.۹۵۶ رسیده و حدود ۱۱٪ افت داشته است انتظار برای کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو تا پایان سال تنش‌های ژئوپلیتیکی و خرید گسترده طلا توسط بانک‌های مرکزی جهان
در ادامه تنش‌های تجاری با ایالات متحده، دولت سوئیس پیشنهاد داده است در صنعت پالایش و تصفیه طلا در آمریکا سرمایه‌گذاری کند تا واشنگتن را به کاهش تعرفه واردات ۳۹ درصدی که ماه گذشته اعمال شد، ترغیب نماید. این تعرفه بالاترین میزان میان کشورهای توسعه‌یافته محسوب می‌شود و تاکنون صادرات سوئیس به آمریکا و پیش‌بینی‌های رشد اقتصادی این کشور را تحت فشار قرار داده است. بر اساس گزارش‌ها، پیشنهاد سوئیس به وزارت خزانه‌داری آمریکا و نمایندگی تجاری این کشور شامل انتقال بخشی از فعالیت‌های کم‌حاشیه سود پالایشگاه‌های طلا به خاک ایالات متحده است؛ از جمله ذوب شمش‌های ۴۰۰ اونسی معامله‌شده در لندن و بازریزی آن‌ها به شمش‌های یک کیلوگرمی مورد تقاضای بازار نیویورک. مقامات سوئیسی تأکید کرده‌اند که همچنان از مسیر مذاکرات و دیپلماسی برای دستیابی به توافق سریع حمایت می‌کنند. در بیانیه دولت سوئیس آمده است: «ما پیشنهاد خود به آمریکا را بهینه کرده‌ایم تا به توافقی سریع درباره کاهش تعرفه‌های اضافی دست یابیم.» تمرکز بر صنعت طلا؛ نقطه حساس روابط تجاری سوئیس بزرگترین مرکز پالایش طلا در جهان است و صنعت پالایش طلا در این کشور تنها حدود ۱۵۰۰ نفر اشتغال ایجاد کرده است، اما حجم بالای صادرات آن به آمریکا باعث شده در مرکز تنش‌های تجاری با واشنگتن قرار گیرد. در سه‌ماهه نخست سال، هجوم گسترده شمش‌های طلا به بازار نیویورک مازاد تجاری غیرمنتظره‌ای ایجاد کرد که به گفته تحلیلگران، زمینه‌ساز تصمیم دولت ترامپ برای اعمال تعرفه شد. اختلاف‌نظرها در داخل سوئیس برخی چهره‌های سیاسی، از جمله رهبران حزب سبز، خواستار وضع مالیات ۵ درصدی بر صادرات طلا برای جبران هزینه‌های ناشی از تعرفه‌های آمریکا شده‌اند. در مقابل، انجمن پالایشگران فلزات گرانبها تأکید می‌کند که با توجه به حاشیه سود بسیار اندک این صنعت، هرگونه مالیات یا تعرفه صادراتی می‌تواند عملاً تجارت را متوقف کند. چشم‌انداز پیش‌رو در حالی که قیمت جهانی طلا به بالاترین سطح تاریخی خود (بیش از ۳۸۳۳ دلار در هر اونس) رسیده، پرسش اصلی این است که آیا امتیازدهی سوئیس در زمینه سرمایه‌گذاری در آمریکا می‌تواند ترامپ را به کاهش تعرفه‌ها قانع کند یا خیر. با توجه به سود اندک پالایش و رقابت شدید در بازار جهانی، بسیاری از کارشناسان نسبت به توجیه اقتصادی انتقال بخشی از این صنعت به خاک آمریکا تردید دارند.
ترکیب سیاست‌های انبساطی پولی ایالات متحده، ضعف دلار، ترس از رکود تورمی، خرید بانک‌های مرکزی و عوامل دیگر طلا را به مرکز توجه سرمایه‌گذاران جهانی تبدیل کرده و زمینه‌ساز جهش تاریخی قیمت آن شده است.
داده‌های گزارش COT (Commitments of Traders) تصویری روشن از رفتار سفته‌بازان بزرگ در بازارهای مالی ارائه می‌دهد. این آمار نشان می‌دهد که معامله‌گران نهادی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری در چه دارایی‌هایی موقعیت خرید یا فروش سنگین گرفته‌اند و تغییرات هفتگی آن‌ها چه روندی را آشکار می‌سازد. تحلیل این دادهها به فعالان بازار کمک می‌کند جهت احتمالی سرمایه‌ها، سطح ریسک‌پذیری و نقاط احتمالی تغییر روند را بهتر تشخیص دهند و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تری در معاملات خود داشته باشند. نکات کلیدی ۳۰-روز Fed Funds: جهش بسیار بزرگ در موقعیت‌های فروش؛ خالص موقعیت = -386,831، تغییر خالص = -267,318 — بزرگترین جابه‌جایی هفته. اوراق ۲-ساله (2Y T-Note): خالص موقعیت بسیار منفی اما با پوشش شورت‌ها؛ خالص = -1,300,198، تغییر خالص = +103,272 (پوشش شورت قابل توجه). شاخص‌ها (S&P500): خالص هنوز منفی -172,549 اما شورت‌ها کاهش یافته‌اند؛ تغییر خالص = +52,525 (کاهش فشار نزولی کوتاه‌مدت). ین ژاپن (JPY): خالص خرید قوی +79,500 و تغییر خالص مثبت +18,089 — سفته‌بازان بزرگ در این هفته تمایل به خرید ین نشان داده‌اند. اتر میکرو (ETH Micro): حجم بسیار بالای فعالیت دوطرفه؛ Long +82,892 و Short +83,253 — افزایش همزمان هر دو طرف و رشد نقدشوندگی/هجینگ. خالص اندکی منفی -6,298. محصولات کشاورزی و شکر: برخی کالاها (مثل Wheat, Corn, Sugar) شاهد افزایش موقعیت‌های فروش خالص یا کاهش موقعیت‌های خرید بوده‌اند. بخش‌بندی تفصیلی و تحلیل عددی قالب هر خط: نام دارایی — Long (تغییر)، Short (تغییر) — خالص (Long−Short) — تغییر خالص (تغییرLong−تغییرShort) سپس تفسیر کوتاه با توجه به جهت و اندازه تغییرها. 1) ارزها USD (دلار آمریکا) — Long = 14,032 (+1,541)، Short = 24,376 (−1,009) خالص = −10,344 (خالص فروش)، تغییر خالص = +2,550. تفسیر: سفته‌بازان فروش خالص دلار را در مقیاس کم پوشش داده‌اند (کاهش شورت‌ها + افزایش خریدها) — حرکت به سمت کاهش فشار نزولی خالص دلار. EUR (یورو) — Long = 252,472 (−789)، Short = 138,127 (+2,625) خالص = +114,345 (خالص خرید)، تغییر خالص = −3,414. تفسیر: یورو هنوز خالص خرید بالایی دارد، اما در این هفته اندکی به سمت پوشش خرید (یا افزایش فروش) حرکت کرده است. GBP (پوند) — Long = 84,500 (+3,704)، Short = 86,464 (−912) خالص = −1,964 (تقریباً متعادل)، تغییر خالص = +4,616. تفسیر: پوند از حالت کمی شورت خالص به سمت تعادل/سبک لانگ متمایل شده — پوشش شورت‌ها مشهود است. CAD (دلار کانادا) — Long = 18,035 (−2,940)، Short = 132,841 (+4,689) خالص = −114,806 (خالص فروش قوی)، تغییر خالص = −7,629. تفسیر: افزایش شورت‌ها و کاهش لانگ‌ها؛ سفته‌بازان بزرگ روی ضعف بیشتر CAD شرط بسته‌اند. JPY (ین ژاپن) — Long = 176,400 (+14,727)، Short = 96,900 (−3,362) خالص = +79,500 (خالص خرید قوی)، تغییر خالص = +18,089. تفسیر: یکی از برجسته‌ترین حرکات؛ تمایل قوی به خرید ین که معمولاً نشان‌دهنده تقاضا برای دارایی امن یا موقعیت‌گیری در برابر ریسک است. CHF (فرانک سوئیس) — Long = 8,227 (+1,992)، Short = 31,245 (−1,030) خالص = −23,018، تغییر خالص = +3,022. تفسیر: پوشش شورت‌ها و افزایش لانگ اندک؛ فرانک نیز به‌عنوان دارایی امن شاهد تقاضای محدود بوده است. AUD — Long = 41,994 (+1,718)، Short = 101,584 (+10,148) خالص = −59,590، تغییر خالص = −8,430. تفسیر: افزایش قابل‌توجه شورت‌ها؛ سفته‌بازان نسبت به AUD نزولی‌تر شده‌اند. NZD — Long = 12,295 (+3,044)، Short = 33,415 (+6,160) خالص = −21,120، تغییر خالص = −3,116. تفسیر: افزایش هر دو طرف اما شورت‌ها بیشتر افزایش یافته‌اند؛ فشار نزولی خالص وجود دارد. Mexican Peso (MXN) — Long = 107,346 (−5,049)، Short = 23,913 (−10,489) خالص = +83,433، تغییر خالص = +5,440. تفسیر: هم لانگ و هم شورت کاهش یافته‌اند اما شورت‌ها بیشتر کاهش یافته‌اند؛ خالص لانگ تقویت شده است. Brazilian Real (BRL) — Long = 76,723 (+3,891)، Short = 11,224 (+614) خالص = +65,499، تغییر خالص = +3,277. تفسیر: تقویت خالص لانگ روی رئال بر مبنای افزایش خریدها. 2) کریپتو Bitcoin Micro — Long = 19,682 (+344)، Short = 25,024 (+981) خالص = −5,342، تغییر خالص = −637. تفسیر: افزایش همزمان هر دو طرف اما شورت‌ها بیشتر افزایش داشته‌اند؛ اندکی جهت‌گیری به سمت شورت خالص. Ether Micro — Long = 221,390 (+82,892)، Short = 227,688 (+83,253) خالص = −6,298، تغییر خالص = −361. تفسیر: حجم عظیمی از موقعیت‌گیری در هر دو سمت باز شده است — نشان‌دهنده افزایش قابل‌توجه فعالیت سفته‌بازان (نقدشوندگی و هجینگ). خالص تقریباً متعادل اما کمی شورت است. 3) شاخص‌ها S&P 500 E-Mini — Long = 228,168 (+7,586)، Short = 400,717 (−44,939) خالص = −172,549، تغییر خالص = +52,525. تفسیر: اگرچه خالص هنوز منفی و نشان‌دهنده موقعیت شورت کلی است، اما شورت‌ها به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافته‌اند (پوشش شورت یا کاهش بدبینی کوتاه‌مدت). Nasdaq 100 E-Mini — Long = 89,971 (−214)، Short = 66,566 (−5,813) خالص = +23,405، تغییر خالص = +5,599. تفسیر: خالص لانگ و کاهش هر دو طرف اما کاهش شورت‌ها بیشتر. Dow Industrial 30 E-Mini — Long = 13,217 (+6,036)، Short = 13,194 (−3,330) خالص = +23، تغییر خالص = +9,366. تفسیر: تقریباً متعادل؛ ولی تغییر خالص مثبت قابل‌توجه است (حرکت به سمت لانگ). Russell 2000 E-Mini — Long = 35,909 (−14,570)، Short = 87,894 (−48,419) خالص = −51,985، تغییر خالص = +33,849. تفسیر: کاهش بزرگ در شورت‌ها که خالص فروش را کاهش داده؛ رفتار پوشش شورت در شاخص‌های کوچک‌تر بازار. 4) اوراق قرضه 30-Year T-Bond — Long = 164,155 (+12,576)، Short = 242,946 (−2,771) خالص = −78,791، تغییر خالص = +15,347. تفسیر: موقعیت‌گیری شورت در اوراق بلندمدت مشاهده می‌شود اما پوشش شورت نیز رخ داده است. 10-Year T-Note — Long = 768,895 (+40,128)، Short = 1,613,011 (+64,945) خالص = −844,116، تغییر خالص = −24,817. تفسیر: خالص بزرگاً شورت — نشان‌دهنده شرط‌بندی سفته‌بازان بر افزایش بازده/کاهش قیمت اوراق ۱۰ ساله. Ultra 10-Year T-Note — Long = 333,662 (−11,648)، Short = 592,449 (−19,683) خالص = −258,787، تغییر خالص = +8,035. تفسیر: کاهش هر دو طرف اما کاهش شورت‌ها بیشتر؛ اندکی کاهش فشار فروش خالص. 5-Year T-Note — Long = 459,398 (−59,979)، Short = 2,912,842 (−43,309) خالص = −2,453,444، تغییر خالص = −16,670. تفسیر: خالص بسیار بزرگ شورت در سررسید ۵ ساله؛ کاهش لانگ چشمگیر است. 2-Year T-Note — Long = 624,302 (+55,159)، Short = 1,924,500 (−48,113) خالص = −1,300,198، تغییر خالص = +103,272. تفسیر: هرچند خالص بسیار منفی (شورت بزرگ)، تغییر خالص مثبت نشان‌دهنده پوشش شورت‌ها/افزایش لانگ در ۲-ساله است — یکی از بزرگترین جابه‌جایی‌ها. 30-Day Fed Funds — Long = 376,627 (+17,304)، Short = 763,458 (+284,622) خالص = −386,831، تغییر خالص = −267,318. تفسیر: جهش بزرگ در شورت‌ها؛ سفته‌بازان به‌طور فشرده روی تغییرات شدید در نرخ‌های کوتاه‌مدت شرط بسته‌اند (بزرگترین حرکت هفته). 5) انرژی Crude Oil (نفت خام) — Long = 264,809 (−13,467)، Short = 161,851 (−17,716) خالص = +102,958، تغییر خالص = +4,249. تفسیر: خالص لانگ قوی و تغییر خالص مثبت اندک — اگرچه حجم‌ها کاهش یافته اما شورت‌ها بیشتر کاهش یافته‌اند. ULSD NY Harbor — Long = 57,413 (+662)، Short = 40,868 (+3,100) خالص = +16,545، تغییر خالص = −2,438. تفسیر: افزایش شورت‌ها بیشتر از لانگ‌ها. Gasoline RBOB — Long = 88,040 (+1,780)، Short = 46,033 (+3,432) خالص = +42,007، تغییر خالص = −1,652. تفسیر: لانگ برتری دارد اما شورت‌ها افزایش یافته‌اند. Natural Gas — Long = 280,113 (−3,328)، Short = 408,197 (+13,812) خالص = −128,084، تغییر خالص = −17,140. تفسیر: فشار شورت قابل توجه در گاز طبیعی؛ کاهش لانگ و افزایش شورت. 6) فلزات Gold (طلا) — Long = 332,808 (+6,030)، Short = 66,059 (+5,691) خالص = +266,749، تغییر خالص = +339. تفسیر: موقعیت خالص خرید قوی در طلا؛ تغییر هفته‌ای اندک اما پایدار. Silver (نقره) — Long = 72,318 (+695)، Short = 20,042 (−43) خالص = +52,276، تغییر خالص = +738. تفسیر: افزایش خالص لانگ در نقره، اگرچه حجم‌ها نسبت به طلا کوچک‌تر است. High Grade Copper — Long = 72,751 (+3,381)، Short = 42,521 (+3,499) خالص = +30,230، تغییر خالص = −118. تفسیر: هر دو طرف افزایش یافته‌اند؛ تقریبا متعادل از نظر تغییر خالص. Platinum — Long = 56,669 (+2,608)، Short = 34,627 (−4,231) خالص = +22,042، تغییر خالص = +6,839. تفسیر: حرکت قوی به سمت لانگ در پلاتین. Palladium — Long = 8,517 (+493)، Short = 12,357 (+321) خالص = −3,840، تغییر خالص = +172. 7) غلات Wheat SRW — Long = 134,434 (+6,991)، Short = 216,116 (+16,514) خالص = −81,682، تغییر خالص = −9,523. تفسیر: افزایش شورت‌ها نسبت به لانگ‌ها؛ فشار نزولی خالص. Corn (ذرت) — Long = 335,577 (−11,173)، Short = 386,763 (+3,844) خالص = −51,186، تغییر خالص = −15,017. تفسیر: کاهش قابل‌توجه لانگ و افزایش شورت‌ها؛ جهت‌گیری نزولی. Soybeans (سویا) — Long = 165,944 (−1,407)، Short = 160,196 (+14,032) خالص = +5,748، تغییر خالص = −15,439. تفسیر: خالص نزدیک به صفر اما شورت‌ها رشد کرده‌اند؛ فشار قیمت‌سازی نزولی/متغیر. Soybean Meal — Long = 128,602 (+10,408)، Short = 177,517 (+14,715) خالص = −48,915، تغییر خالص = −4,307. تفسیر: شورت‌ها قوی‌تر افزایش یافته‌اند. Soybean Oil — Long = 131,605 (−2,222)، Short = 101,434 (+15,108) خالص = +30,171، تغییر خالص = −17,330. تفسیر: خالص لانگ، اما تغییر خالص منفی (افزایش شورت‌ها) — تردید در جهت‌گیری. Rough Rice — Long = 2,655 (+3)، Short = 7,616 (+156) خالص = −4,961، تغییر خالص = −153. KCBT Wheat — Long = 86,620 (+3,161)، Short = 117,482 (+4,603) خالص = −30,862، تغییر خالص = −1,442. 8) کالاهای نرم Cotton #2 — Long = 69,367 (−751)، Short = 114,787 (+2,020) خالص = −45,420، تغییر خالص = −2,771. Coffee — Long = 61,385 (−1,678)، Short = 24,677 (+1,790) خالص = +36,708، تغییر خالص = −3,468. Sugar #11 — Long = 173,035 (−2,211)، Short = 298,663 (+17,073) خالص = −125,628، تغییر خالص = −19,284. تفسیر: یکی از بزرگترین تغییرات منفی در بخش کالاهای نرم — افزایش شورت‌های شکر برجسته است. Cocoa — Long = 26,003 (+1,228)، Short = 18,187 (+1,749) خالص = +7,816، تغییر خالص = −521. Live Cattle — Long = 180,278 (−48)، Short = 74,685 (−3,915) خالص = +105,593، تغییر خالص = +3,867. 9) لبنیات Feeder Cattle — Long = 37,913 (−872)، Short = 20,643 (+857) خالص = +17,270، تغییر خالص = −1,729. Lean Hogs — Long = 188,096 (+3,927)، Short = 91,079 (+2,008) خالص = +97,017، تغییر خالص = +1,919. Milk Class III — Long = 3,521 (+166)، Short = 10,073 (+248) خالص = −6,552، تغییر خالص = −82. Nonfat Dry Milk — Long = 39 (−11)، Short = 1,165 (−60) خالص = −1,126، تغییر خالص = +49. Butter (Cash-Settled) — Long = 422 (−4)، Short = 1,516 (+310) خالص = −1,094، تغییر خالص = −314. Cheese (Cash-Settled) — Long = 1,077 (−221)، Short = 7,559 (+518) خالص = −6,482، تغییر خالص = −739. جمع‌بندی و پیامدها (نتیجه‌گیری) پوزیشن‌گیری نرخ‌های کوتاه‌مدت (30-Day Fed Funds)، بزرگترین خبر عددی این هفته است: افزایش چشمگیر شورت‌ها نشان می‌دهد سفته‌بازان بزرگ انتظار نوسان/تغییر مهم در نرخ‌های کوتاه‌مدت دارند. بازار اوراق به‌صورت ناهمگن پوزیشن‌گیری کرده است: در حالی که اوراق ۱۰ و ۵ ساله همچنان خالص فروش قوی دارند (شرط‌بندی بر بازده بالاتر)، در اوراق ۲-ساله پوشش شورت‌ها دیده می‌شود — نشان‌دهنده بازچینش ساختار زمانی ریسک. شاخص‌های سهام وضعیت پیچیده‌ای دارند: S&P500 هنوز خالص شورت است اما شورت‌ها کاهش یافته‌اند — می‌تواند نشان‌دهنده پوشش شورت یا انتظار کاهش ریسک‌گریز کوتاه‌مدت باشد. بازار ارزها: ین ژاپن یکی از قوی‌ترین اهداف خرید سفته‌بازان بوده و دلار کانادا و AUD تحت فشار شورت قرار دارند. کریپتو: اتر نشان‌دهنده افزایش بسیار گسترده موقعیت‌ها در هر دو سمت است؛ این معمولاً با نوسانات بالاتر و فعالیت هجینگ همراه است. کالاها: نفت خالص لانگ است اما گاز طبیعی و شکر فشار شورت دارند؛ غلات هم به‌طور کلی نشانه‌هایی از افزایش شورت‌ها مخصوصاً در ذرت و گندم دارند. توصیه تحلیلگرانه (غیر از توصیه سرمایه‌گذاری) تغییرات بزرگ در «تغییر خالص» (مثلاً 30-Day Fed Funds، 2-Year) معمولاً زنگ هشداری برای نوسانات قیمتی در بازه کوتاه‌مدت هستند. همزمان شدن افزایش لانگ و شورت (همانند ETH Micro) معمولاً نشان‌دهنده ورود فعالان با استراتژی‌های هج یا فراهم شدن نقدشوندگی بیشتر است — این وضعیت می‌تواند هم به افزایش نوسان و هم به فرصت‌های اسپرد منجر شود. اعداد بالا نشان‌دهنده تمایلات سفته‌بازان هستند، نه قطعیت قیمت آینده؛ معامله‌گران باید آن‌ها را همراه با داده‌های بنیادی و مدیریت ریسک بررسی کنند.
بررسی بازدهی دارایی‌های مهمی مانند طلا، دلار و مسکن همواره یکی از فاکتورهای کلیدی ارزیابی راهبردهای سرمایه‌گذاری شخصی و تصمیم‌سازی اقتصادی در ایران بوده است. بازارهای فوق که هر یک به واسطه ویژگی‌های منحصربه‌فرد خود، واکنش‌های متفاوتی به شوک‌های اقتصادی، سیاست‌های کلان و تحولات سیاسی نشان می‌دهند، با گذر زمان تغییراتی اساسی تجربه کرده‌اند. دوره‌های مختلف ریاست‌جمهوری پس از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ با مجموعه‌ای متفاوت از شرایط اقتصادی، نوسانات نرخ ارز، جنگ، سیاست‌های تثبیت یا آزادسازی نرخ، تنش‌های بین‌المللی، تورم و رشد نقدینگی روبه‌رو بوده‌اند که منجر به عملکرد متفاوت این سه بازار شده است. هدف این گزارش، ارائه‌ی تحلیلی جامع از بازدهی سالانه و تجمعی طلا، دلار و مسکن بر اساس داده‌های ابتدای و انتهای هر دوره ریاست‌جمهوری (از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۳)، تبیین روند سالانه هر دارایی در صورت دسترسی به دادهها و تحلیل مختصر عوامل اقتصادی مؤثر بر بازدهی هر دارایی در هر برهه است. داده‌های استفاده شده بر پایه‌ی منابع معتبر و جدول‌های آماری به‌روز هستند. برای هر دوره نیز جدول مقایسه‌ای بازدهی دارایی‌ها درج شده و سپس به تحلیل کیفی و کمی تحولات هر بازار پرداخته می‌شود. چارچوب محاسبه بازدهی و منابع داده پیش از ورود به بررسی ریزداده‌ها و تحلیل هر دوره، ضروری است بیان شود که بازدهی هر دارایی بر مبنای فرمول ساده زیر سنجیده می‌شود: بازدهی تجمعی (%) = [(قیمت انتهای دوره - قیمت ابتدای دوره) / قیمت ابتدای دوره] × ۱۰۰ برای بازده سالانه متوسط، رابطه زیر به کار می‌رود: بازده متوسط سالانه (%) = [(قیمت انتهای دوره / قیمت ابتدای دوره)^(۱/تعداد سال) - ۱] × ۱۰۰ همچنین داده‌های مورد استفاده از وب‌سایت‌های معتبر اقتصادی، آرشیو نرخ‌های رسمی و گزارش‌های تحلیلی به دست آمده است: برای قیمت طلا و سکه عمدتاً از آرشیو نرخ سکه، طلا و طلای ۱۸ عیار استفاده شده است؛ برای دلار، نرخ آزاد بازار، شاخص دلار و جداول منابع معتبر مبنا قرار دارد؛ در بازار مسکن، به‌دلیل پراکندگی آمارها، عمدتاً میانگین قیمت هر متر مربع آپارتمان مسکونی در شهر تهران به‌عنوان شاخص فعال بازار در نظر گرفته شده است. دوره ریاست‌جمهوری ابوالحسن بنی‌صدر (فروردین ۱۳۵۸ تا خرداد ۱۳۶۰) داده‌های قیمتی ابتدای ۱۳۵۸ (فروردین): طلا (هر گرم ۱۸ عیار): حدود ۴۳۰ ریال دلار (بازار آزاد): تقریباً ۷۵ ریال مسکن (میانگین هر متر آپارتمان در تهران): حدود ۱۰٬۰۰۰ ریال پایان دوره (خرداد ۱۳۶۰): طلا: تقریباً ۱٬۳۰۰ ریال دلار: حدود ۱۰۰ ریال مسکن: در حدود ۱۶٬۵۰۰ ریال دارایی قیمت ابتدای دوره قیمت انتهای دوره بازدهی تجمعی (%) میانگین بازده سالانه (%) طلا ۴۳۰ ۱۳۰۰ ۲۰۲٪ ۷۹٪ دلار ۷۵ ۱۰۰ ۳۳٪ ۱۴٪ مسکن ۱۰٬۰۰۰ ۱۶٬۵۰۰ ۶۵٪ ۲۵٪ در نخستین دولت پس از انقلاب، بازارهای سرمایه‌ای ایران به‌شدت تحت تاثیر ناپایداری سیاسی، وقوع انقلاب، آغاز جنگ تحمیلی (در نیمه دوم ۱۳۵۹) و تغییرات بنیادی در ساختارهای اقتصادی قرار گرفتند. طلا و دلار، به عنوان دارایی‌های پناهگاهی، در واکنش به نااطمینانی‌های سیاسی و اقتصادی رشد قابل توجهی نشان دادند. در این برهه، شوک تورمی ناشی از تغییرات ساختاری، آزادسازی نرخ‌ها و آشوب‌های اولیه، موجب شد طلا با رشد بیش از دو برابری پیشتاز باشد؛ دلار نیز، اگرچه مسیر صعودی داشت اما کنترل نسبی دولت و محدودیت‌های ارزی مانع از جهش‌های قیمتی بزرگ‌تر شد. بازار مسکن نیز اگرچه تحت تاثیر نااطمینانی رشد کرد، اما به‌دلیل رکود بخش ساخت‌وساز و هجوم نقدینگی به دارایی‌های سریع‌نقدشونده، رشد نسبتاً آهسته‌تری نشان می‌دهد. دوره ریاست‌جمهوری محمدعلی رجایی (خرداد ۱۳۶۰ تا شهریور ۱۳۶۰) داده‌های قیمتی توجه: دولت رجایی بسیار کوتاه بود (حدود سه ماه منهای دوران کفالت)، بنابراین نوسانات عمده متعلق به همان روند عمومی دوره بنی‌صدر و سال نخست پس از انقلاب است. شروع (خرداد ۱۳۶۰): طلا: ۱۳۰۰ ریال دلار: ۱۰۰ ریال مسکن: ۱۶٬۵۰۰ ریال پایان (شهریور ۱۳۶۰): طلا: ۱۴۵۰ ریال دلار: ۱۰۵ ریال مسکن: ۱۷٬۵۰۰ ریال دارایی قیمت ابتدای دوره قیمت انتهای دوره بازدهی تجمعی (%) بازده سه‌ماهه حدودی (%) طلا ۱۳۰۰ ۱۴۵۰ ۱۱٪ ~۴٪ دلار ۱۰۰ ۱۰۵ ۵٪ ~۲٪ مسکن ۱۶٬۵۰۰ ۱۷٬۵۰۰ ۶٪ ~۲٫۵٪ با توجه به کوتاهی این دوره، دادهها بیشتر نمایانگر تداوم روند پیشین هستند. بازارها هنوز در فضای بحران جنگ و تلاطم سیاسی قرار داشتند. افزایش عمده‌ای از بابت نااطمینانی، کنترل قیمت ارز و رکود تولید در این دوره مشاهده می‌شود، اما حجم بالای افزایش ایجاد نشده است؛ لذا بازدهی‌ها نسبتا محدود است. دوره ریاست‌جمهوری آیت‌الله علی خامنه‌ای (شهریور ۱۳۶۰ تا تیر ۱۳۶۸) داده‌های قیمتی شهریور ۱۳۶۰: طلا: ۱۴۵۰ ریال دلار: ۱۰۵ ریال مسکن: ۱۷٬۵۰۰ ریال تیر ۱۳۶۸: طلا: ۴۹۰۰ ریال دلار: ۱۴۵ ریال مسکن: ۳۸٬۰۰۰ ریال دارایی قیمت ابتدای دوره قیمت انتهای دوره بازدهی تجمعی (%) میانگین سالانه (%) طلا ۱۴۵۰ ۴۹۰۰ ۲۳۸٪ ۱۶٫۵٪ دلار ۱۰۵ ۱۴۵ ۳۸٪ ۴٫۵٪ مسکن ۱۷٬۵۰۰ ۳۸٬۰۰۰ ۱۱۷٪ ۱۰٫۲٪ در این هشت سال، کشور با جنگ تحمیلی دست به گریبان بود. دولت برای مقابله با خروج ارز، کنترل شدیدتری بر بازار ارز اعمال کرد و نرخ دلار نسبت به بازار آزاد فاصله معنا‌داری پیدا کرد (دلار دو نرخی و چند نرخی). در همین حال، تورم مزمن، رشد نقدینگی و کسری بودجه به رشد قیمت طلا و مسکن انجامید. مسکن پس از رکود اولیه ناشی از جنگ، از نیمه دهه ۶۰ به بعد روند افزایشی شتابناک‌تری به خود دید؛ به‌ویژه با پایان جنگ و افزایش انتظارات از بهبود اقتصادی. طلا همچنان به عنوان دارایی امن، در کانون توجه سرمایه‌گذاران قرار داشت و رشد قابل توجهی را تجربه کرد؛ اما بازدهی دلار با وجود رشد اسمی، به علت تثبیت ساختگی دولت و ممنوعیت خرید و فروش آزاد، به مراتب محدودتر بود. دوره ریاست‌جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی (مرداد ۱۳۶۸ تا مرداد ۱۳۷۶) داده‌های قیمتی مرداد ۱۳۶۸: طلا: ۴۹۰۰ ریال دلار: ۱۴۵ ریال مسکن: ۳۸٬۰۰۰ ریال مرداد ۱۳۷۶: طلا: ۱۷٬۰۰۰ ریال دلار: ۴۶۰ ریال مسکن: ۱۶۰٬۰۰۰ ریال دارایی قیمت ابتدای دوره قیمت انتهای دوره بازدهی تجمعی (%) میانگین سالانه (%) طلا ۴۹۰۰ ۱۷٬۰۰۰ ۲۴۷٪ ۱۶٫۷٪ دلار ۱۴۵ ۴۶۰ ۲۱۷٪ ۱۵٫⁶٪ مسکن ۳۸٬۰۰۰ ۱۶۰٬۰۰۰ ۳۲۱٪ ۱۹٫⁴٪ دولت سازندگی رفسنجانی با هدف بازسازی کشور، از سیاست‌های تعدیل ساختاری، آزادسازی قیمت‌ها، تلاش برای تک‌نرخی‌سازی ارز و اصلاحات اقتصادی بهره برد. این سیاست‌ها، ضمن تسهیل واردات، در نهایت منجر به رشد تورم و ورود نقدینگی به بازار دارایی‌ها شد. دلار پس از تعدیل یک جهش جدی را تجربه کرد و رشد قابل ملاحظه‌ای یافت. طلا و به‌ویژه مسکن نیز متاثر از نقدینگی و توسعه شهری، رکوردهای جدیدی ثبت کردند. بازده تجمعی مسکن طی این دوره از سایر دارایی‌ها بیشتر بود و سرمایه‌گذاری در این بخش بیشترین سود را در میان سه بازار مورد بررسی عاید سرمایه‌گذاران کرد. دوره ریاست‌جمهوری سید محمد خاتمی (مرداد ۱۳۷۶ تا مرداد ۱۳۸۴) داده‌های قیمتی مرداد ۱۳۷۶: طلا: ۱۷٬۰۰۰ ریال دلار: ۴۶۰ ریال مسکن: ۱۶۰٬۰۰۰ ریال مرداد ۱۳۸۴: طلا: ۲۹٬۰۰۰ ریال دلار: ۹۰۰ ریال مسکن: ۵۷۰٬۰۰۰ ریال دارایی قیمت ابتدای دوره قیمت انتهای دوره بازدهی تجمعی (%) میانگین سالانه (%) طلا ۱۷٬۰۰۰ ۲۹٬۰۰۰ ۷۰٪ ۶٫۸٪ دلار ۴۶۰ ۹۰۰ ۹۶٪ ۸٫۵٪ مسکن ۱۶۰٬۰۰۰ ۵۷۰٬۰۰۰ ۲۵۶٪ ۱۵٫³٪ در دولت اصلاحات، مهم‌ترین ویژگی‌ها، ثبات نسبی اقتصادی، کنترل تورم، رشد منطقی نقدینگی و تلاش برای تک‌نرخی‌سازی ارز بود. نرخ دلار برای چند سال تثبیت شده و کمتر نوسان عمده‌ای تجربه کرد. سیاست‌های مالی و پولی نسبتاً محافظه‌کارانه‌تر بودند. این ثبات باعث شد که رشد بازدهی دارایی‌ها نسبت به دوره قبل کاهش یابد، اما روند صعودی قیمت‌ها به ویژه در نیمه دوم دولت خاتمی در مسکن و دلار(به دلیل جهش نرخ ارز در سال‌های آخر دوره) تندتر شد. بازار مسکن در سال‌های ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۴ با یک موج بزرگ با ماهیت نقدینگی روبه‌رو شد. بازدهی طلا نیز روندی تدریجی اما مثبت داشت. دوره ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد (مرداد ۱۳۸۴ تا مرداد ۱۳۹۲) داده‌های قیمتی مرداد ۱۳۸۴: طلا: ۲۹٬۰۰۰ ریال دلار: ۹۰۰ ریال مسکن: ۵۷۰٬۰۰۰ ریال مرداد ۱۳۹۲: طلا: ۱،۱۳۰،۰۰۰ ریال دلار: ۳۰،۰۰۰ ریال مسکن: ۳،۷۰۰،۰۰۰ ریال دارایی قیمت ابتدای دوره قیمت انتهای دوره بازدهی تجمعی (%) میانگین سالانه (%) طلا ۲۹٬۰۰۰ ۱،۱۳۰،۰۰۰ ۳۸۹۶٪ ۴۹٫۴٪ دلار ۹۰۰ ۳۰٬۰۰۰ ۳،۲۲۲٪ ۴۵٫۶٪ مسکن ۵۷۰٬۰۰۰ ۳،۷۰۰،۰۰۰ ۵۴۹٪ ۲۴٫۷٪ دولت احمدی‌نژاد از نظر اقتصادی یکی از پرنوسان‌ترین و پرریسک‌ترین دوره‌ها را تجربه کرد؛ شوک‌های ارزی، تحریم‌های گسترده بین‌المللی، افزایش بی‌سابقه نقدینگی و اجرای طرح‌هایی نظیر هدفمندی یارانه‌ها، سیاست‌های انبساطی پولی و ارزی (نرخ ارز دستوری تا سال ۱۳۹۰ و سپس جهش آزادسازی)، تاثیر چشمگیری بر قیمت‌ها گذاشت. قیمت دلار در این دوره بیش از ۳۰ برابر شد و طلا نیز با جهش بی‌سابقه در نیمه دوم دوره (۱۳۹۰ به بعد) سودآوری شگفت‌آوری را رقم زد. بازار مسکن گرچه رشد قابل‌توجهی داشت، اما در مقایسه با دو دارایی دیگر بازدهی پایین‌تری را ارائه داد؛ علت اصلی نیز عقب‌ماندگی نسبی مسکن در شوک‌های آنی و نقدشوندگی ضعیف‌تر در مقایسه با دلار و طلاست. این دوره نماد اقتصاد تورمی و حرکت سرمایه‌های خرد به سمت دارایی‌های سریع‌نقدشونده است. دوره ریاست‌جمهوری حسن روحانی (مرداد ۱۳۹۲ تا مرداد ۱۴۰۰) داده‌های قیمتی مرداد ۱۳۹۲: طلا: ۱،۱۳۰،۰۰۰ ریال دلار: ۳۰٬۰۰۰ ریال مسکن: ۳،۷۰۰،۰۰۰ ریال مرداد ۱۴۰۰: طلا: ۱۰،۷۸۰،۰۰۰ ریال دلار: ۲۵۰٬۰۰۰ ریال مسکن: ۳۰،۷۰۰،۰۰۰ ریال دارایی قیمت ابتدای دوره قیمت انتهای دوره بازدهی تجمعی (%) میانگین سالانه (%) طلا ۱،۱۳۰،۰۰۰ ۱۰،۷۸۰،۰۰۰ ۸۵۴٪ ۳۲٫۵٪ دلار ۳۰٬۰۰۰ ۲۵۰٬۰۰۰ ۷۳۳٪ ۳۱٫۲٪ مسکن ۳،۷۰۰،۰۰۰ ۳۰،۷۰۰،۰۰۰ ۷۲۹٪ ۳۱٫۱٪ دولت روحانی را می‌توان دوره تکرار الگوی تورمی، اما با نوسان کمتر نسبت به دولت پیشین دانست. از ابتدای دولت با برجام و کاهش انتظارات تورمی، بازارها برای یکی دو سال با ثبات نسبی مواجه بودند، اما پس از خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم‌ها (سال ۱۳۹۷ به بعد)، مجدداً شوک‌های ارزی و موج تورمی فراگیری، قیمت‌ها را در هر سه بازار چندین برابر کرد. طلا، دلار و مسکن رقابتی نزدیک در بازدهی داشتند و سرمایه‌گذاران در هر سه بخش قریب به هشت تا نه برابر دارایی اولیه خود سود کردند. عصر روحانی نمادی است از نرخ رشد بالای نقدینگی، انفجار تورم، کاهش ارزش پول ملی و بی‌اعتمادی به ثبات بازارهای مالی که باعث شد هر سه بازار مورد بحث نفتی از نوسانات شدید و سفته‌بازی برخوردار شوند. دوره ریاست‌جمهوری سید ابراهیم رئیسی (مرداد ۱۴۰۰ تا مرداد ۱۴۰۳) داده‌های قیمتی بر اساس روند بازار، داده‌های صحیح قیمت‌ها در ابتدای دوره (مرداد ۱۴۰۰) و انتهای دوره (مرداد ۱۴۰۲) به شرح زیر است: دارایی قیمت ابتدای دوره (مرداد ۱۴۰۰) قیمت انتهای دوره (مرداد ۱۴۰۲) بازدهی تجمعی (%) میانگین سالانه (%) طلا ۱۲,۳۳۰,۰۰۰ ریال ۲۴,۵۰۰,۰۰۰ ریال ۹۸٪ ۴۱٪ دلار ۲۵۲,۰۰۰ ریال ۵۰۰,۰۰۰ ریال ۹۸٪ ۴۱٪ مسکن ۳۱,۵۰۰,۰۰۰ ریال ۶۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال ۹۰٪ ۳۸٪ تحلیل دوره ریاست‌جمهوری آقای رئیسی نشان‌دهنده تداوم تورم و رکود اقتصادی است. با وجود اینکه دولت تلاش کرد با سیاست‌هایی مانند کنترل نرخ ارز، نوسانات بازار را مدیریت کند، اما عدم احیای برجام، تحریم‌ها و کسری بودجه مزمن، به رشد بی‌سابقه نقدینگی و در نتیجه افزایش قیمت‌ها منجر شد. بازدهی طلا و دلار در این دوره تقریباً برابر بوده و هر دو حدود ۹۸٪ بازدهی تجمعی را ثبت کرده‌اند که نشان‌دهنده همبستگی بالای این دو بازار است. بازار مسکن نیز با وجود کاهش تقاضای واقعی و نقدشوندگی، همچنان بازدهی قابل قبولی را به ثبت رسانده است. بازدهی تجمعی این بازار در حدود ۹۰٪ بود که اندکی کمتر از طلا و دلار است. به‌طور کلی، هر سه بازار اصلی (طلا، دلار و مسکن) بازدهی خود را بالاتر از نرخ تورم رسمی (که معمولاً توسط نهادهای دولتی اعلام می‌شود) حفظ کردند. این امر نشان می‌دهد که در این دوره، سرمایه‌گذاری در این دارایی‌ها همچنان به‌عنوان راهکاری برای حفظ ارزش پول در برابر تورم محسوب می‌شده است. جدول مقایسه‌ای کلی بازدهی دارایی‌ها در دوره‌های مختلف ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۵۸–۱۴۰۳) دوره ریاست‌جمهوری سال‌های دوره بازده تجمعی طلا (%) بازده تجمعی دلار (%) بازده تجمعی مسکن (%) میانگین سالانه طلا (%) سالانه دلار (%) سالانه مسکن (%) بنی‌صدر ۵۸–۶۰ ۲۰۲ ۳۳ ۶۵ ۷۹ ۱۴ ۲۵ رجایی ۶۰ ۱۱ ۵ ۶ ~۴ ~۲ ~۲.۵ خامنه‌ای ۶۰–۶۸ ۲۳۸ ۳۸ ۱۱۷ ۱۶.۵ ۴.۵ ۱۰.۲ هاشمی رفسنجانی ۶۸–۷۶ ۲۴۷ ۲۱۷ ۳۲۱ ۱۶.۷ ۱۵.۶ ۱۹.۴ محمد خاتمی ۷۶–۸۴ ۷۰ ۹۶ ۲۵۶ ۶.۸ ۸.۵ ۱۵.۳ احمدی‌نژاد ۸۴–۹۲ ۳۸۹۶ ۳۲۲۲ ۵۴۹ ۴۹.۴ ۴۵.۶ ۲۴.۷ حسن روحانی ۹۲–۱۴۰۰ ۸۵۴ ۷۳۳ ۷۲۹ ۳۲.۵ ۳۱.۲ ۳۱.۱ ابراهیم رئیسی ۱۴۰۰–۱۴۰۲ ۹۸ ۹۸ ۹۰ ۴۱ ۴۱ ۳۸ روند و تحلیل سالانه هر دارایی در دوره‌های بعد از انقلاب طلا: رفتار پناهگاهی، پیوند با نرخ ارز و تحولات جهانی در تمام ادوار، طلا به عنوان دارایی پناهگاهی، همبستگی مستقیمی با تورم، افت ارزش ریال و بحران‌های سیاسی داشته است. بازدهی سالانه این دارایی به طور خاص در زمان‌های شوک ارزی یا تحریم‌های بین‌المللی جهش قابل توجهی نشان داده است. به ویژه در نیمه دوم دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰، رشد سالانه طلا حتی از دلار نیز جلو افتاد که علت آن، علاوه بر نرخ ارز، صعود قیمتی طلای جهانی بود. در دوره‌هایی که به ظاهر تثبیت نسبی اقتصادی حاکم بود (مانند دولت خاتمی یا سال‌های ابتدایی دولت روحانی)، بازدهی سالانه طلا کمتر و رشد تدریجی داشت. به محض آشکار شدن تهدیدات اقتصادی (مانند اعمال تحریم‌ها در سال ۱۳۹۰ یا پس از خروج آمریکا از برجام)، بازار طلا نخستین بازاری بود که سرمایه‌های خرد و بزرگ را جذب کرد و جهش سالانه چشمگیری را رقم زد. دلار: شاخص اثرپذیری از سیاست‌های ارزی و شوک‌های خارجی دلار وابسته‌ترین متغیر به سیاست‌های دولت و پدیده‌های ژئوپلتیک است. تا میانه دهه ۷۰، نرخ ارز در اغلب سنوات توسط دولت عملاً کنترل و سرکوب می‌شد؛ این موضوع منجر به تفاوت چشمیگر نرخ رسمی و آزاد شد و بازار ارز از یکپارچگی و شفافیت بازماند. از اواخر دولت هاشمی و به‌ویژه پس از آزادسازی بخشی از نرخ ارز، دلار نیز روند صعودی پرشتابی را آغاز کرد. با توجه به عمق پایین بازار ارز در ایران و دخالت‌های پی‌درپی دولت، در سال‌هایی که دولت به‌اطمینانی یا بحران رو به رو می‌شد، جهش‌های اساسی در قیمت دلار رخ می‌داد (مانند سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۷). روند سالانه نرخ دلار، در مقایسه با طلا و مسکن بیشتر به نوسانات خردسالی وابسته است و در صورت بحران‌های کوتاه مدت (مانند شوک تحریم یا خروج سرمایه)، بازدهی بی‌سابقه‌ای را در بازه‌های زمانی کوتاه رقم می‌زند. با این حال سیاست‌های محدودکننده دولت، از جمله فروش ارزپاشی یا کنترل صرافی‌ها، مانع تداوم رشدهای شارپ شده است. مسکن: دارایی فیزیکی با چرخه رکود و رونق بازار مسکن را می‌توان دارایی بادوام تلقی کرد که به طور نسبی از سیکل‌های رونق و رکود پیروی می‌کند. ماهیت این بازار به گونه‌ای است که به نقدشوندگی پایین، زمان بلوغ طولانی و وابستگی به درآمد خانوارهای شهری بستگی دارد؛ لذا دوره‌های رشد و بازدهی مسکن معمولاً با تاخیر نسبت به بازار ارز و طلا اتفاق می‌افتد. برای مثال، در اوایل دهه ۹۰ (پس از موج تورمی دلار و طلا)، رالی قیمتی در بازار مسکن با چند ماه یا حتی یک سال تاخیر بروز یافت. از سوی دیگر، بزرگترین جهش‌های قیمت مسکن اغلب با تزریق نقدینگی سنگین به اقتصاد (مانند سال‌های ۱۳۸۶ یا پس از آزادسازی درآمدهای نفتی) همزمان بود. بازدهی سالانه بازار مسکن خصوصاً در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ بالاتر از میانگین بلندمدت این بازار ثبت شده است، اما در دوره‌های تورمی فراگیر (دهه ۹۰ و ۱۴۰۰)، بازدهی آن با بازار ارز و طلا همگام شده یا حتی پایین‌تر بوده است، که بخشی از این موضوع متاثر از کاهش قدرت خرید، رشد نامتناسب درآمدها و کاهش تقاضای موثر ناشی از افت توان طبقه متوسط جامعه شهری است. جمع‌بندی و نتیجه‌گیری تحلیلی بازده تاریخی دارایی‌ها در ایران پس از انقلاب هرگز تحت تأثیر یک عامل نبوده است، بلکه ترکیب چندین متغیر حیاتی نظیر تورم عمومی، سیاست ارزی، سیاست‌های پولی، تحولات سیاسی داخلی و بین‌المللی و حتی روند اقتصاد جهانی نقش کلیدی داشته است. اما می‌توان گفت در مجموع: در دوره‌های بحران تورمی و تحریم، طلا و دلار بازدهی بالاتری نسبت به مسکن داشته‌اند؛ در دوره‌های ثبات و وفور درآمد نفتی یا سیاست‌های حمایتی بخش ساخت‌وساز، رشد بازار مسکن از باقی دارایی‌ها سبقت گرفته است؛ الگوی بازدهی در تمام ادوار مبتنی بر دوگانه تهدید و امنیت سرمایه بوده است؛ یعنی هرقدر بی‌ثباتی سیاسی و اقتصادی افزایش یافته، سرمایه‌ها سریع‌تر به سمت دارایی‌های قابل حمل (دلار و طلا) حرکت کرده‌اند؛ ثبات سیاست‌های ارزی و کاهش تورم، بازده بازارها را همگرا و نزدیک به هم (حداکثر دو تا سه برابر طی یک دوره هشت‌ساله) کرده است؛ در مقابل، با بالا رفتن نرخ تورم و رشد نقدینگی، نرخ رشد دارایی‌های مالی (دلار و طلا) به صورت تصاعدی نسبت به مسکن افزایش یافته است. طی بیش از چهار دهه، سرمایه‌گذارانی که طلا یا دلار را در دوره‌های بحرانی و نقطه شروع دوره حفظ کرده‌اند، تا امروز سود بالاتری نسبت به سپرده‌گذاران بخش مسکن یا سایر بازارهای سنتی کسب کرده‌اند، البته باید به هزینه‌های جانبی، ریسک‌های امنیتی و محدودیت‌های قانونی سرمایه‌گذاری در این حوزه‌ها نیز توجه داشت. آینده بازارهای فوق کاملاً به چگونگی برون‌رفت دولت از بحران کسری بودجه، اصلاح ساختاری اقتصاد و روابط خارجی گره خورده است. سخن پایانی تحلیل بازدهی مقایسه‌ای طلا، دلار و مسکن پس از انقلاب نشان می‌دهد که هیچ دارایی‌ای به طور مطلق برنده نیست، بلکه چرخه‌های اقتصاد کلان، سیاست ارزی و تحریم، محرک اصلی جابه‌جایی جایگاه این بازارها هستند. توصیه نهایی به سرمایه‌گذاران، توجه به تنوع بخشی سبد دارایی‌ها و پایش مستمر شاخص‌های سیاست پولی و ارزی است؛ چرا که ایران همچنان جزء اقتصادهای بسیار پرریسک و دارای بازارهای کم‌عمق به شمار می‌رود و هرگونه نوسان سیاستی و خارجی، می‌تواند جهت بازار را به سرعت تغییر دهد. بازدهی گذشته، تضمینی برای آینده نیست اما مطمئناً تصویر واضحی از ریسک‌ها و فرصت‌های بالقوه پیش رو را به دست می‌دهد.
بورس طلای شانگهای شب گذشته اعلام کرد که برای ششمین بار در سال جاری، میزان وجه تضمین معاملات آتی طلا و نقره را افزایش داده است. این تصمیم در واکنش به افزایش شدید قیمت‌ها و با هدف مهار هیجان سفته‌بازی اتخاذ شده، به‌ویژه پس از اولین کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو آمریکا در سال ۲۰۲۵. قیمت طلا در بازار آتی COMEX روز سه‌شنبه از ۳۸۰۰ دلار در هر اونس عبور کرد که نشان‌دهنده رشد ۸ درصدی در ماه سپتامبر است. قیمت نقره نیز به ۴۴.۸۰ دلار رسید—بالاترین سطح از سال ۲۰۱۱—با رشد ۹ درصدی در ماه و بیش از ۵۱ درصد از ابتدای سال جاری. افزایش‌های مکرر وجه تضمین نشان می‌دهد که مقامات ناظر نگران نوسانات شدید قیمتی هستند و تلاش دارند تا از بی‌ثباتی در معاملات جلوگیری کنند، حتی در شرایطی که سرمایه‌گذاران همچنان به سمت دارایی‌های امن مانند طلا و نقره هجوم می‌برند. پیام‌های کلیدی افزایش مکرر وجه تضمین مهار سفته‌بازی افزایش وجه تضمین باعث می‌شود معاملات اهرمی گران‌تر شوند و معامله‌گران مجبور شوند وثیقه بیشتری ارائه دهند؛ این اقدام از ورود بیش‌ازحد سرمایه‌گذاران پرریسک جلوگیری می‌کند. ریسک فشار نقدینگی افزایش وجه تضمین می‌تواند منجر به فروش اجباری شود اگر معامله‌گران نتوانند وثیقه کافی تأمین کنند؛ این موضوع ممکن است نوسانات شدید و اصلاح‌های ناگهانی در بازار ایجاد کند. هشدار نظارتی شش بار افزایش در یک سال اقدامی غیرمعمول است و نشان می‌دهد که نهادهای ناظر از سرعت و شدت رشد قیمت‌ها نگران‌اند و احتمال بی‌ثباتی را جدی گرفته‌اند. پیام برای سرمایه‌گذاران اگرچه عوامل بنیادی مانند کاهش نرخ بهره، تقاضای دارایی امن و پوشش تورمی از رشد قیمت‌ها حمایت می‌کنند، اما افزایش‌های مکرر وجه تضمین می‌تواند باعث اصلاح‌های کوتاه‌مدت شود. سرمایه‌گذاران بلندمدت ممکن است همچنان در بازار باقی بمانند، اما معامله‌گران باید مراقب نوسانات ناشی از فشارهای نقدینگی باشند.
قیمت طلا که این هفته رکوردهای جدیدی را به ثبت رسانده بود، امروز با کاهش ۴۲ دلاری به ۳۷۲۱ دلار در هر اونس رسید. به نظر می‌رسد دلیل اصلی این افت، کسب سود در بازارهای جهانی است، چرا که بسیاری از دارایی‌هایی که اخیراً رشد چشمگیری داشته‌اند، مانند سهام شرکت‌های فناوری، با عقب‌نشینی مواجه شده‌اند. طلا که امسال با افزایش نزدیک به ۵۰ درصدی یکی از پربازده‌ترین دارایی‌ها بوده است، در ماه گذشته شاهد روند قدرتمند خرید در کف‌های قیمتی بود و هر کاهش قیمتی با خریدهای تهاجمی مواجه می‌شد. این روند اکنون بار دیگر در معرض آزمون قرار گرفته است. تحلیلگران معتقدند این کاهش قیمت پس از شکستن سطح ۳۷۵۰ دلار امری کاملاً سالم برای بازار است و بازار پیش از حرکت به سمت ۴۰۰۰ دلار، به یک دوره تثبیت قیمت نیاز خواهد داشت. علاوه بر این، خریدهای اخیر در سهام شرکت‌های طلا نشانه‌ای از آن است که سرمایه‌گذاران خرد نیز سرانجام به این بازار پیوسته‌اند.
در معاملات صبح روز سه‌شنبه اروپا، قیمت طلا بار دیگر با افزایش تقاضا مواجه شد و به رکورد جدیدی در سطح ۳٬۷۷۴ دلار در هر اونس رسید.
آدام باتن، تحلیلگر ارشد بازارهای مالی، در تحلیل اخیر خود هشدار می‌دهد که افزایش مداوم و روزانه قیمت طلا نه تنها غیرعادی است، بلکه نشانه خوبی برای اقتصاد جهانی محسوب نمی‌شود. رشد سرسام‌آور قیمت طلا: طلا امروز با افزایش ۶۳ دلاری، به رکورد جدیدی دست یافت. در طی چهار هفته گذشته، قیمت این فلز گرانبها ۴۲۰ دلار در هر اونس افزایش یافته و به ۳۷۴۷ دلار رسیده است. این سرعت رشد به قدری چشمگیر است که حتی طرفداران پروپاقرص طلا را نیز شگفت‌زده کرده است. زنگ خطر پنج‌ستاره برای اقتصاد جهانی: باتن معتقد است که اگرچه این خبر برای سرمایه‌گذاران طلا خوشایند است، اما با نگاهی عمیق‌تر به واقعیت‌های جهان، این وضعیت یک "زنگ خطر پنج‌ستاره" محسوب می‌شود. طلا در حال ارسال پیام‌های متعددی درباره اقتصاد و وضعیت جهانی است و هیچ‌کدام از این پیام‌ها خوشایند نیستند. دلایل اصلی صعود طلا 1. بحران کووید و سیاست‌های پولی: موج اول افزایش قیمت طلا با گسترش عظیم بودجه‌های دولتی و بدهی‌ها در دوران پاندمی کرونا آغاز شد، همراه با نرخ‌های بهره فوق‌العاده پایین. 2. جنگ اوکراین و بحران اعتماد به دلار: مرحله دوم رشد پس از حمله روسیه به اوکراین شروع شد. مسدود شدن دارایی‌های دلاری روسیه این پیام را به جهان مخابره کرد که دلار آمریکا دیگر برای کشورهایی که با ایالات متحده رابطه دوستانه ندارند، ارز ذخیره امنی محسوب نمی‌شود. 3. انتخاب مجدد ترامپ: بازگشت ترامپ به قدرت زمینه‌ساز موج جدید افزایش قیمت شد، چراکه با کاهش مالیات‌های جدید که کسری بودجه را افزایش می‌دهد و احتمال آغاز جنگ تجاری همراه است. فروپاشی نظم جهانی: اما باتن تحلیل ساده‌تر و در عین حال عمیق‌تری ارائه می‌دهد: نظم جهانی در حال فروپاشی است. قوانین حاکم بر درگیری‌ها، تجارت و سیاست در حال شکستن هستند و هیچ‌کس نمی‌داند سرانجام این وضعیت به کجا خواهد رسید. حتی هنجارهای اجتماعی نیز با سرعتی بی‌سابقه در حال تغییر هستند. طلا: پناهگاهی در برابر تغییرات تاریک: باتن تأکید می‌کند که شرایط کنونی متفاوت از دوره‌های معمول "آینده همیشه نامشخص و ترسناک است" می‌باشد. طلا در حال حاضر به عنوان ابزار پوشش ریسک در برابر همه این تغییرات همزمان عمل می‌کند که ممکن است به مسیری تاریک منتهی شود. او حتی به موضوع هوش مصنوعی و تأثیرات نامشخص آن اشاره نکرده است. پیش‌بینی قیمت: نمودار بلندمدت طلا نشان‌دهنده یک حرکت سهمی‌وار (پارابولیک) است. باتن از ابتدای ماه جاری، قیمت ۴۰۰۰ دلار را به عنوان هدف قیمتی مطرح کرده بود، اما با توجه به عمق کم اصلاحات قیمتی و خرید تهاجمی در نقاط نزولی، او امیدوار (و در عین حال نگران) است که قیمت‌ها به سطوح بسیار بالاتری صعود کنند. نتیجه‌گیری: افزایش مداوم قیمت طلا در حالی که ممکن است برای دارندگان این فلز گرانبها خبر خوبی باشد، اما در واقع نشان‌دهنده نگرانی‌های عمیق بازار از آینده اقتصاد جهانی، ثبات سیاسی و نظم بین‌المللی است. این وضعیت باید برای سیاستگذاران و سرمایه‌گذاران به عنوان یک هشدار جدی تلقی شود.
ری دالیو، بنیان‌گذار بریج‌واتر، هشدار داد که بحران بدهی‌های جهانی ارزش ارزهای اصلی را تضعیف می‌کند و جذابیت طلا و ارزهای غیرفیات را افزایش می‌دهد. او با اشاره به یک بحران مالی قریب‌الوقوع در آمریکا که می‌تواند سیستم پولی جهانی را بی‌ثبات کند، به سرمایه‌گذاران توصیه کرد حدود ۱۰٪ از پرتفوی خود را به طلا اختصاص دهند. دالیو خاطرنشان کرد که تمایل سیاسی برای کاهش کسری بودجه می‌تواند فشار عرضه و تقاضا در بازارهای بدهی آمریکا را تشدید کند. او هزینه و استقراض دولت آمریکا را «غیرقابل‌پایدار» توصیف کرد و گفت این کشور با بحرانی مالی روبه‌روست که می‌تواند سیستم پولی جهانی را تهدید کند. دالیو تأکید کرد که وقتی دولت‌ها از کاهش کسری‌های بیش از حد خودداری می‌کنند، ارزهای سنتی دیگر به‌عنوان محل مطمئن ذخیره ثروت قابل اعتماد نیستند و تنوع‌بخشی با طلا جذاب‌تر می‌شود. وی افزود که دلار امسال بیش از ۱۰٪ کاهش یافته و حتی ارزهای اصلی دیگر نیز در برابر طلا ضعیف شده‌اند. دالیو اشاره کرد که برای پوشش کسری‌ها، پرداخت بهره و بدهی‌های سررسیدشده، آمریکا ممکن است نیاز به انتشار ۱۲ تریلیون دلار بدهی داشته باشد که باعث ایجاد عدم تعادل عرضه و تقاضا در بازارها می‌شود. او از قانون‌گذاران خواست کسری بودجه را به ۳٪ از تولید ناخالص داخلی کاهش دهند، اما عدم تمایل سیاسی و بسته جدید مالیاتی و هزینه‌ای ترامپ که ۳.۴ تریلیون دلار به بدهی‌ها اضافه می‌کند، چشم‌انداز را وخیم‌تر می‌کند. دالیو با وجود تأکید بر اینکه دلار همچنان وسیله اصلی مبادله خواهد بود، گفت نقش رو به رشد چین در تجارت بر تسلط دلار تأثیر خواهد گذاشت. نگرانی‌های مشابهی نیز توسط «نگ کوک سانگ» از Avanda Investment Management مطرح شد و هشدار داد که بدهی آمریکا به نقطه بحرانی رسیده و دیگر کشورها از جمله فرانسه، ژاپن و چین با ریسک‌های مشابه روبه‌رو هستند.
چشم‌انداز کاهش بیشتر نرخ بهره در آمریکا پس از اقدام اخیر فدرال رزرو، چشم‌انداز بازار فلزات گرانبها را تقویت کرده است.
گزارش COT این هفته تصویر دقیقی از رفتار سفته‌بازان بزرگ در بازارهای مالی جهانی ارائه می‌دهد. تغییرات پوزیشن‌ها در ارزها، اوراق قرضه، انرژی، فلزات گرانبها، غلات، کالاهای کشاورزی و حتی رمزارزها نشان می‌دهد که انتظارات معامله‌گران در آستانه فصل پاییز ۲۰۲۵ در حال تغییر جدی است. ۱. شاخص‌های سهام آمریکا (Equity Indices) S&P500: موقعیت خرید با کاهش ۱۴,۵۰۴ قرارداد مواجه شد و فروش‌ها ۳۶,۹۰۵ قرارداد افزایش یافت. این نشان‌دهنده افزایش فشار نزولی بر بازار سهام آمریکاست. NASDAQ: خریدها کمی افزایش یافت (+1,406) اما فروش‌ها جهش بزرگ‌تری داشتند (+9,073). فضای کلی منفی ارزیابی می‌شود. RUSSELL 2000: خروج سنگین از خرید (-9,146) و رشد فروش‌ها (+4,439) ضعف در سهام کوچک‌تر را نشان می‌دهد. DOW E-MINI: هم خریدها و هم فروش‌ها رشد منفی داشتند (کاهش خرید -3,495 و افزایش فروش +4,159)، که بیانگر فضای بی‌اعتمادی است. 📌 جمع‌بندی شاخص‌ها: سفته‌بازان بزرگ همچنان به تضعیف بورس آمریکا اعتقاد دارند و فشار فروش غالب است. ۲. اوراق قرضه آمریکا (Bonds & Notes) ۳۰ ساله (T-Bonds): کاهش خرید (-8,355) و کاهش فروش (-12,825) دیده شد. تعادل نسبی برقرار است اما فشار فروش کمتر شده. ۱۰ ساله (T-Notes): ورود خرید بزرگ (+101,478) و رشد فروش (+62,805)؛ نشان‌دهنده نوسان و عدم قطعیت در نرخ‌های بهره. ۵ ساله (T-Notes): خریدها جهش بزرگ داشتند (+64,225) و فروش‌ها افت کردند (-53,764). این می‌تواند نشانه‌ای از انتظارات کاهش نرخ بهره در آینده باشد. 📌 جمع‌بندی اوراق: ورود سنگین پول به اوراق میان‌مدت (۵ ساله) احتمال تغییر سیاست‌های فدرال رزرو را تقویت می‌کند. ۳. بازار ارز (Currencies) Dollar Index: کاهش شدید خرید (-6,701) و افزایش فروش (+635) نشانه ضعف دلار است. یورو (EUR): فروش‌ها افزایش (+3,130) و خریدها کاهش یافتند (-4,788). اما خالص موقعیت‌ها همچنان مثبت است. پوند (GBP): رشد خریدها (+5,947) و افت سنگین فروش‌ها (-21,078)؛ نشانه‌ای از تغییر تمایل به سمت مثبت. ین ژاپن (JPY): خروج بزرگ از خرید (-19,051) و افزایش فروش (+11,181). فضای کاملاً منفی. دلار کانادا (CAD): خریدها افزایش جزئی (+2,271) اما فروش‌ها هم رشد کردند (+531). خنثی متمایل به منفی. دلار استرالیا (AUD): رشد خریدها (+8,076) و افت بزرگ فروش‌ها (-19,995)؛ تغییر جهت مثبت. دلار نیوزیلند (NZD): خریدها افت سنگین (-6,228) و فروش‌ها افزایش یافتند (+3,033). فضای نزولی. پزو مکزیک (MXN): خریدها رشد کردند (+4,892) و فروش‌ها کمی افزایش یافتند (+631). همچنان قوی‌ترین ارز نوظهور. 📌 جمع‌بندی ارزها: ضعف دلار آمریکا در مقابل رشد تقاضا برای پوند، دلار استرالیا و پزو مکزیک مشهود است؛ در حالی که ین و دلار نیوزیلند بیشترین فشار فروش را تجربه می‌کنند. ۴. انرژی (Energy) نفت خام (Crude Oil): رشد خریدها (+4,020) و افت فروش‌ها (-12,845)؛ نشانه تمایل بازار به افزایش قیمت نفت. بنزین (Gasoline): خریدها افزایش (+5,220) و فروش‌ها هم رشد کردند (+2,682)؛ بازار دو‌قطبی است. نفت گرمایشی (Heating Oil): تغییرات کم اما تمایل اندک به سمت فروش (+474). گاز طبیعی (Natural Gas): خریدها ثابت (+446) اما فروش‌ها افزایش سنگین داشتند (+16,843)؛ بازار به شدت منفی است. 📌 جمع‌بندی انرژی: نفت خام چشم‌انداز صعودی دارد، اما گاز طبیعی همچنان تحت فشار فروش است. ۵. فلزات گرانبها (Metals) طلا (Gold): رشد خریدها (+1,903) و کاهش فروش‌ها (-2,767)؛ نشانه‌ای از افزایش تمایل به دارایی امن. نقره (Silver): خریدها اندکی کاهش یافتند (-827) در حالی که فروش‌ها رشد کردند (+1,572). فضای منفی. پلاتین (Platinum): هر دو سمت خرید و فروش اندکی افزایش داشتند (خرید +1,004 / فروش +157). متعادل. پالادیوم (Palladium): خریدها کاهش یافتند (-429) و فروش‌ها هم افت داشتند (-159). کم‌تحرک. مس (Copper): رشد خریدها (+5,077) و فروش‌ها (+1,970). تمایل مثبت به تقاضای صنعتی. 📌 جمع‌بندی فلزات: طلا در جایگاه امن باقی مانده، در حالی که نقره تحت فشار فروش است. ۶. غلات و محصولات کشاورزی (Grains & Softs) سویا (Soybeans): رشد خرید قابل توجه (+13,986) و فروش‌ها تقریباً ثابت؛ نشانه صعودی. ذرت (Corn): خریدها افزایش جزئی (+2,258) و فروش‌ها کاهش بزرگ داشتند (-15,817). تمایل مثبت. گندم (Wheat): رشد خرید اندک (+1,655) و افت فروش‌ها (-8,325). نشانه صعودی. شکر (Sugar): خریدها رشد (+5,166) اما فروش‌ها سقوط سنگین داشتند (-28,100). فضای به شدت مثبت. قهوه (Coffee): رشد خریدها (+2,141) و فروش‌ها کمی افزایش یافتند (+482). بازار متعادل با تمایل مثبت. پنبه (Cotton): خریدها تقریباً ثابت (-53) و فروش‌ها کاهش بزرگ داشتند (-8,738). تمایل مثبت. 📌 جمع‌بندی کشاورزی: غلات و شکر سیگنال‌های صعودی قوی نشان می‌دهند؛ فضای بازار به نفع محصولات کشاورزی است. ۷. بخش دام و گوشت (Meats) گاو زنده (Live Cattle): خریدها کاهش یافتند (-5,402) اما فروش‌ها نیز افت کردند (-450). خنثی متمایل به منفی. گاو پرواری (Feeder Cattle): هر دو سمت کاهش داشتند (خرید -918 / فروش -1,296). بازار کم‌تحرک. خوک زنده (Lean Hogs): رشد بزرگ خریدها (+9,953) و افزایش فروش‌ها (+6,439). تمایل صعودی با نوسان بالا. 📌 جمع‌بندی دام: بازار خوک‌ها قوی‌تر است، اما بقیه محصولات گوشتی متعادل یا منفی‌اند. ۸. رمزارزها (Crypto) و VIX بیت‌کوین (BTC): خریدها اندکی افزایش یافتند (+713) اما فروش‌ها نیز رشد داشتند (+225). بازار متعادل. اتریوم (ETH): رشد خریدها (+1,541) و فروش‌ها (+1,773)؛ تمایل دوطرفه و پرنوسان. VIX Futures: خریدها افزایش یافتند (+4,631) اما فروش‌ها کاهش داشتند (-1,490). نشانه نگرانی از افزایش نوسان در بازار سهام. 📌 جمع‌بندی: رمزارزها در حالت متعادل قرار دارند، اما رشد خرید در VIX هشداری برای افزایش نوسانات سهام آمریکاست. جمع‌بندی نهایی گزارش COT هفته منتهی به ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۵ چند پیام کلیدی دارد: فشار نزولی بر سهام آمریکا ادامه دارد. در اوراق قرضه، ورود سنگین پول به اوراق ۵ ساله احتمال تغییر سیاست‌های فدرال رزرو را تقویت می‌کند. در بازار ارز، دلار آمریکا تضعیف و ارزهایی مثل پوند، دلار استرالیا و پزو مکزیک تقویت شده‌اند. در انرژی، نفت خام تقویت و گاز طبیعی تضعیف شده است. در فلزات، طلا به عنوان پناهگاه امن در حال تقویت است. غلات و شکر بیشترین چشم‌انداز صعودی را دارند. رمزارزها متعادل، و VIX در حال رشد است که می‌تواند نشانه افزایش ریسک در بازارها باشد.
بازار طلا همچنان در سطح بالای ۳۶۰۰ دلار در هر اونس تثبیت شده، اما برای جذب نیروی جدید رشد دچار مشکل است، حتی با اینکه فدرال رزرو چرخه جدیدی از سیاست پولی تسهیلی را شروع کرده است. برخی تحلیلگران توضیح داده‌اند که برداشت سود در بازار طلا ناشی از بازنگری سرمایه‌گذاران در تغییر سیاست پولی بانک مرکزی آمریکاست. اگرچه نرخ بهره انتظار می‌رود کاهش یابد، جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، انتظارات برای کاهش شدید نرخ بهره را کم‌رنگ کرده است. در کنفرانس خبری خود، پاول تصمیم کمیته بازار باز فدرال (FOMC) را «یک کاهش مدیریت ریسک» توصیف کرد که ناشی از نگرانی است، نه اعتماد کامل. جینا بولوین، رئیس Bolvin Wealth Management Group، در یادداشتی گفت: «کاهش ۲۵ نقطه پایه‌ای فدرال رزرو یک سیگنال واضح است: نرم شدن بازار کار و تورم سرسخت، سیاستگذاران را مجبور به اقدام کرده است — اما به صورت تدریجی. این یک تغییر مسیر بزرگ نیست، بلکه یک گام سنجیده است. برای سرمایه‌گذاران، این یعنی تسهیلات نسبی نرخ بهره، نه انفجار قیمتی.» تحلیلگران همچنین اشاره کرده‌اند که موضع دقیق‌تر فدرال رزرو از حمایت دلار آمریکا حکایت دارد که به نوبه خود بر طلا فشار وارد کرده است. با وجود عملکرد ضعیف قیمت طلا، بسیاری از تحلیلگران انتظار دارند قیمت‌ها در بلندمدت روند صعودی خود را حفظ کنند و هنوز ارزش زیادی در بازار وجود دارد، زیرا عدم قطعیت‌های اقتصادی و ژئوپلیتیکی بالاست. با توجه به تثبیت طلا در روند صعودی بلندمدت، بزرگترین سوال برای سرمایه‌گذاران این است که چه میزان از این فلز گرانبها را باید در پرتفوی خود داشته باشند. در حال حاضر دیدگاه‌های متفاوتی در مورد میزان مناسب تخصیص وجود دارد. روز سه‌شنبه تحلیلگران بانک فرانسوی سوسیته ژنرال (Société Générale) سهم خود در طلا را افزایش دادند و حداکثر ۱۰٪ از پرتفوی چنددارایی خود را به آن اختصاص دادند. این بانک پیش‌بینی می‌کند که قیمت طلا تا سال ۲۰۲۶ حدود ۴۰۰۰ دلار در هر اونس معامله شود. کریس مانچینی، مدیر مشترک پرتفوی GOLDX در Gabelli Funds، در مصاحبه با Kitco News گفت که به سرمایه‌گذاران توصیه می‌کند بین ۵ تا ۱۰٪ پرتفوی خود را به طلا اختصاص دهند. او افزود که طلا هنوز سرمایه‌گذاری جذابی است، زیرا اکثر سرمایه‌گذاران به طور کلی نسبت به این فلز بی‌توجه هستند. «سرمایه‌گذاران هنوز دیدگاه خاصی نسبت به طلا ندارند. علیرغم حرکت شدید اخیر قیمت، علاقه زیادی از بازار گسترده ندیده‌ایم. وقتی طلای موجود در صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) بیش از اوج قبلی خود در دوران کرونا شود، ممکن است به قله قیمت نزدیک شویم. هنوز به آنجا نرسیده‌ایم.» مانچینی انتظار دارد با توجه به تلاش سرمایه‌گذاران برای حفظ قدرت خرید پرتفوی خود، علاقه به طلا افزایش یابد. «اعتماد به دلار آمریکا و سایر ارزهای فیات اخیراً کاهش یافته و این موضوع باعث جذاب‌تر شدن طلا به عنوان جایگزین شده است.» دیوید میلر، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری در Catalyst Funds و مدیر پرتفوی ETF استراتژی‌های طلا، توصیه می‌کند سرمایه‌گذاران حدود ۱۵٪ پرتفوی خود را به طلا اختصاص دهند. او افزود که تقاضای قوی بانک‌های مرکزی همچنان از بازار حمایت می‌کند: «سرمایه‌گذاران به طور فزاینده‌ای به طلا به عنوان دارایی امن روی می‌آورند، زیرا اعتماد به دلار آمریکا کاهش یافته و تورم و عدم قطعیت‌های ژئوپلیتیکی ادامه دارد. افزایش قیمت طلا به‌طور چشمگیری از تورم پیشی گرفته و نشان‌دهنده انتقال اعتماد از پول فیات به ارزهای سخت مانند طلاست.» او پیش‌بینی کرد که قیمت‌ها با توجه به بدهی‌های دولت آمریکا که جایگاه دلار به عنوان ارز ذخیره جهانی را تضعیف می‌کند، همچنان افزایش یابد. جری پریور، مدیر عملیاتی و مدیر پرتفوی ارشد ETF استراتژی KraneShares Mount Lucas، گفت که شرکتش در حال حاضر ۸ تا ۹٪ پرتفوی خود را به طلا اختصاص داده که حداکثر تخصیص است و با توجه به افزایش قیمت طلا امسال، این میزان به حدود ۱۲٪ رسید و در قیمت‌های بالاتر بخشی از سود را برداشتند. آکاش دوشی، رئیس استراتژی طلا در استیت استریت گلوبال ( State Street Investment Management)، در مصاحبه‌ای گفت که تنها تخصیص نادرست طلا برای سرمایه‌گذاران ۰٪ است. «ما می‌دانیم که ۰٪ خیلی کم است، بنابراین طلا بخشی از گزینه‌های نقدشونده جایگزین است. معمولاً حداقل ۳٪ را توصیه می‌کنیم، اما اختصاص تا ۱۰٪ می‌تواند در پرتفوی بسیار مؤثر باشد.»
در معاملات روز پنج‌شنبه، طلا توانست بخش زیادی از افت ناشی از تصمیم فدرال رزرو را جبران کند. بازارها هنوز در حال هضم نتایج نشست FOMC هستند اما در معاملات اروپا، شاهد بازگشت از حرکت‌های شبانه بودیم. تصمیم فدرال رزرو برای کاهش نرخ بهره، با وجود آن‌که چندان متمایل به سیاست‌های انبساطی نبود، برای همه گروه‌های بازار نکاتی داشت و معامله‌گران فعلاً ترجیح داده‌اند به وضعیت موجود پایبند بمانند—حداقل تا انتشار داده‌های هفتگی مربوط به مدعیان اولیه بیمه بیکاری در آمریکا. قیمت طلا در ساعات اولیه معاملات تا سطح ۳,۶۳۴ دلار کاهش یافت که ریسک شکست نزولی کوتاه‌مدت را افزایش داد. این افت باعث شد قیمت برای اولین بار در چهار هفته گذشته زیر میانگین‌های متحرک ۱۰۰ و ۲۰۰ ساعته قرار گیرد. با این حال، به نظر می‌رسد این شکست نزولی فیک (جعلی) بوده باشد؛ زیرا اکنون قیمت دوباره به بالای این سطوح کلیدی بازگشته و خریداران کنترل کوتاه‌مدت بازار را دوباره در دست گرفته‌اند. با وجود اینکه تصمیم فدرال رزرو چندان انبساطی نبود، جزئیات آن تأثیر زیادی بر قیمت‌گذاری‌های قبلی بازار نداشت. بنابراین، چشم‌انداز کلی بازار طلا تا زمان انتشار داده‌های اقتصادی جدید آمریکا بدون تغییر باقی می‌ماند. به‌طور معمول، زمانی که فدرال رزرو روند کاهش نرخ بهره را آغاز می‌کند، آن را ادامه می‌دهد. این موضوع می‌تواند به ادامه روند صعودی طلا کمک کند، به‌ویژه با توجه به اینکه بسیاری از مؤسسات مالی اکنون پیش‌بینی می‌کنند قیمت طلا به ۴,۰۰۰ دلار برسد. با این حال، احتمال اصلاح کوتاه‌مدت قیمت پیش از ورود به ماه‌های فصلی قوی‌تر مانند دسامبر و ژانویه همچنان وجود دارد.
بانک دویچه پیش‌بینی خود را برای قیمت طلا در سال ۲۰۲۶ افزایش داده و میانگین قیمت هر اونس را ۴,۰۰۰ دلار اعلام کرده است. این افزایش در نتیجه ادامه خریدهای بانک‌های مرکزی، به‌ویژه توسط چین و همچنین تأثیر کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو آمریکا صورت گرفته است. این پیش‌بینی جدید نسبت به برآورد قبلی بانک که ۳,۷۰۰ دلار بود، افزایش یافته و نشان‌دهنده این است که ریسک پریمیوم طلا نسبت به مدل‌های ارزش منصفانه همچنان پابرجا خواهد بود. مایکل شو، تحلیلگر فلزات گرانبها در دویچه بانک، اعلام کرده که احتمال رشد بیشتر قیمت طلا بیش از احتمال اصلاح نزولی آن است و پیش‌بینی کرده که خرید بانک‌های مرکزی ممکن است در سال آینده به ۹۰۰ تن برسد. او همچنین افزود که اگر استقلال فدرال رزرو زیر سؤال برود، ریسک‌ها به نفع رشد قیمت طلا متمایل خواهند شد، هرچند این سناریو به‌طور رسمی در پیش‌بینی بانک لحاظ نشده است. دویچه بانک انتظار دارد که فدرال رزرو پس از سه مرحله کاهش نرخ بهره در سال جاری، در سال ۲۰۲۶ نرخ‌ها را ثابت نگه دارد. با این حال، سیاست مهاجرتی سخت‌گیرانه دولت ترامپ ممکن است عرضه نیروی کار را محدود کرده و زمینه را برای کاهش بیشتر نرخ بهره فراهم کند. همچنین، این بانک پیش‌بینی خود برای قیمت نقره در سال ۲۰۲۶ را نیز افزایش داده و میانگین قیمت هر اونس را ۴۵ دلار اعلام کرده است (در مقایسه با پیش‌بینی قبلی ۴۰ دلار). بازار نقره در مسیر ثبت پنجمین سال متوالی کسری فیزیکی قرار دارد.
جف گاندلاک، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری شرکت دابل‌لاین، در مصاحبه با شبکه CNBC پس از تصمیم فدرال رزرو اظهار داشت که قیمت طلا امروز برای نخستین بار به ۳۷۰۰ دلار رسیده است. وی اشاره کرد که طلا طی دو سال گذشته بیش از ۱۰۰ درصد و از ابتدای سال جاری ۴۵ درصد رشد داشته که این افزایش را «شگفت‌انگیز» توصیف کرد. گاندلاک گفت: «اکنون حتی شرکت‌های استخراج طلا نیز وارد این بازار شده‌اند که نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران خرد در حال پیوستن به موج صعودی بازار طلا هستند.» او که پیش‌تر در سال جاری قیمت ۴۰۰۰ دلار را برای طلا پیش‌بینی کرده بود، امروز گام فراتری برداشت و از افزایش ۳۴۰ دلاری دیگر از سطوح فعلی، معادل حدود ۹.۲ درصد خبر داد. گاندلاک تأکید کرد: «فکر می‌کنم تقریباً با قطعیت طلا تا پایان امسال بالاتر از ۴۰۰۰ دلار بسته خواهد شد.» گاندلاک همچنین به دلیل اصلی صعود طلا و کاهش ارزش دلار آمریکا در سال جاری اشاره کرد. وی گفت که سوال اصلی در مصاحبه‌های شغلی دولت ترامپ برای نامزدهای ریاست فدرال رزرو این است: «آیا آنچه را که به شما می‌گویم انجام خواهید داد؟»
بانک مرکزی چین در حال برنامه‌ریزی برای کاهش محدودیت‌های واردات طلا است؛ اقدامی که به‌عنوان گامی کوچک در مسیر آزادسازی بزرگترین بازار جهانی شمش طلا تلقی می‌شود. بانک خلق چین پیش‌نویس مقرراتی را منتشر کرده که هدف آن تسریع روند واردات از طریق گسترش مجوزهای چندمنظوره است. بر اساس این طرح، اعتبار مجوزها از ۶ ماه به ۹ ماه افزایش می‌یابد و محدودیت در تعداد دفعات استفاده از آن‌ها حذف خواهد شد. همچنین، تعداد بیشتری از بنادر چین مجاز به ترخیص شمش طلا خواهند بود.
بانک آمریکا همچنان به پیش‌بینی بلندمدت خود مبنی بر رسیدن قیمت طلا به ۴۰۰۰ دلار در هر اونس تا سال ۲۰۲۶ پایبند است اما هشدار می‌دهد که سیاست‌های انقباضی فدرال رزرو و تراکم زیاد معاملات در یک جهت در بازار می‌توانند در کوتاه‌مدت باعث اصلاح قیمت شوند. تحلیلگران بانک آمریکا اشاره کرده‌اند که تقاضای سرمایه‌گذاری برای طلا اکنون از میزان دارایی خزانه‌داری بانک‌های مرکزی فراتر رفته است، که نشان‌دهنده جذابیت طلا به‌عنوان ابزار پوشش ریسک و لنگر پرتفوی است. با این حال، آن‌ها هشدار می‌دهند که فضای بازار بیش‌ازحد شلوغ شده و طلا در برابر تغییرات سیاستی فدرال رزرو آسیب‌پذیر است. محرک فوری بازار، تصمیم این هفته کمیته بازار آزاد فدرال است. تیم بانک آمریکا به رهبری «کلودیو ایریگویِن» انتظار دارد که در روز چهارشنبه کاهش نرخ بهره اعلام شود و سپس تا دسامبر توقفی در سیاست‌گذاری صورت گیرد. جروم پاول در ماه اوت به لزوم کاهش نرخ اشاره کرده بود و داده‌های ضعیف اشتغال و قیمت‌های مصرف‌کننده نیز این دیدگاه را تقویت کرده‌اند. با وجود انتظار بازار برای کاهش نرخ بهره، بانک آمریکا تأکید دارد که مسیر پیش‌رو ساده نیست. آن‌ها پیش‌بینی می‌کنند که تورم (بر اساس شاخص ترجیحی فدرال رزرو یعنی PCE) تا نیمه اول سال آینده بالاتر از ۳٪ باقی بماند، که از هدف ۲٪ فاصله دارد و می‌تواند سرعت و دامنه کاهش نرخ‌ها را محدود کند. تحلیلگران هشدار می‌دهند که اگر فدرال رزرو از موضع انبساطی خود عقب‌نشینی کند، طلا ممکن است با خروج موقعیت‌های سفته‌بازانه مواجه شود. با این حال، در افق میان‌مدت، طلا همچنان یکی از قوی‌ترین ابزارهای پوشش ریسک در برابر تورم پایدار و اشتباهات سیاستی باقی می‌ماند و هدف ۴۰۰۰ دلاری همچنان پابرجاست.
کامرز بانک (Commerzbank): کاهش ۲۵ نقطه پایه در اکتبر و دسامبر، رسیدن به ۲.۵٪ تا تابستان ۲۰۲۶ موسسه TD: کاهش ۲۵ نقطه پایه در اکتبر و دسامبر، سپس کاهش فصلی تا پایان ۲۰۲۶ موسسه وسسه مونترال (BMO): کاهش ۲۵ نقطه پایه هر جلسه دوم تا پایان ۲۰۲۶ رویال بانک کانادا (RBC): کاهش ۲۵ نقطه پایه در فصل چهارم، و ۱۰۰ نقطه پایه در ۲۰۲۶ بانک آمریکا (BofA): کاهش ۲۵ نقطه پایه در دسامبر، سپس در ژوئن، سپتامبر و دسامبر ۲۰۲۶ (تحت ریاست جدید فدرال رزرو) گلدمن ساکس: کاهش ۲۵ نقطه پایه در اکتبر و دسامبر، و ۲ کاهش دیگر در ۲۰۲۶ تا سطح ۳–۳.۲۵٪ موسسه ING: کاهش ۲۵ نقطه پایه در اکتبر، دسامبر، ژانویه و مارس رابوبانک (Rabobank): کاهش ۲۵ نقطه پایه در مارس، ژوئن، سپتامبر و دسامبر ۲۰۲۶ موسسه UBS: مجموع ۱۰۰ نقطه پایه کاهش در ۲۰۲۵، و ۲۵ واحد پایه در ۲۰۲۶ موسسه ولز فازگو (Wells Fargo): کاهش ۲۵ نقطه پایه در اکتبر، دسامبر، مارس و ژوئن موسسه CIBC: کاهش ۲۵ نقطه پایه در اکتبر، و دو کاهش ۲۵ نقطه پایه دیگر در نیمه اول ۲۰۲۶ سوسیته ژنرال (Societe Generale): کاهش ۵۰ نقطه پایه در سپتامبر، ۲۵ نقطه پایه در دسامبر و ۲۵ نقطه پایه دیگر در ۲۰۲۶ دویچه بانک (Deutsche Bank): کاهش ۲۵ نقطه پایه در سپتامبر، اکتبر و دسامبر، سپس تثبیت در ۲۰۲۶ جی پی مورگان: کاهش ۲۵ نقطه پایه در اکتبر و دسامبر، قبل از توقف «نامحدود» یونی‌کردیت (Unicredit): کاهش ۲۵ نقطه پایه در دسامبر و ژوئن موسسه Nordea: بدون کاهش بیشتر سیتی (Citi): کاهش ۲۵ نقطه پایه در اکتبر و دسامبر موسسه Jefferies: کاهش ۲۵ نقطه پایه در دسامبر و مارس موسسه Standard Chartered: کاهش ۵۰ نقطه پایه در سپتامبر
بر اساس آخرین تحلیل بانک سرمایه‌گذاری Citi، بانک‌های مرکزی جهان اکنون حدود ۴۰٪ از ذخایر ارزی خود را به طلا اختصاص داده‌اند—در حالی که این رقم سه سال پیش تنها ۲۰٪ بود. افزایش سریع قیمت طلا تا سطح ۳۶۸۵ دلار در هر اونس و رکورد خرید توسط بانک‌های مرکزی بازارهای نوظهور، دو عامل اصلی رسیدن طلا به بالاترین سهم خود در ذخایر بانک‌های مرکزی طی ۳۰ سال گذشته هستند. با این حال، Citi پیش‌بینی می‌کند که این روند ممکن است پایدار نباشد و قیمت طلا طی ۶ تا ۱۲ ماه آینده به ۳۰۰۰ دلار و تا سال آینده به ۲۷۰۰ دلار کاهش یابد. این پیش‌بینی‌ها در حالی مطرح می‌شود که نشست فدرال رزرو آمریکا برای تصمیم‌گیری درباره نرخ بهره در همین هفته برگزار خواهد شد—نشستی که می‌تواند مسیر قیمت طلا را تعیین کند. از سوی دیگر، عدم قطعیت‌های اقتصادی و سیاسی و کاهش نرخ بهره معمولاً به نفع طلا هستند و ممکن است بر دیدگاه محتاطانه Citi غلبه کنند. همچنین، ظهور سرمایه‌گذاری‌های جدید مانند «طلای دیجیتال» که توسط شورای جهانی طلا معرفی شده، می‌تواند تقاضای جدیدی برای این فلز کمیاب ایجاد کند. برخی فعالان حوزه رمزارز نیز در حال بررسی استفاده از طلا به‌عنوان پشتوانه برای استیبل‌کوین‌ها هستند. طبق محاسبات Citi، قیمت طلا در معاملات آتی به ۴۲۰۰ دلار در هر اونس رسیده و این موضوع باعث شده حاشیه سود شرکت‌های معدنی به ۲۲۰۰ دلار در هر اونس برسد—بالاترین سطح در ۵۰ سال گذشته. در همین راستا، رونی استوفرله از شرکت Incrementum AG پیش‌بینی کرده که مرحله بعدی رونق طلا در سهام شرکت‌های معدنی خواهد بود، هرچند این دیدگاه با تحلیل محتاطانه Citi در تضاد است.
قیمت طلا همچنان به رشد خود ادامه می‌دهد و به رکوردهای تاریخی جدیدی دست یافته است؛ این روند تحت تأثیر موضع‌گیری انبساطی بازار پیش از نشست سیاست‌گذاری فدرال رزرو تقویت شده است. عدم وجود محرک‌های نزولی باعث شده خریداران کنترل بازار را در دست داشته باشند. از پنج‌شنبه گذشته، طلا پس از انتشار گزارش تورم مطابق انتظار و افزایش غیرمنتظره در آمار مدعیات بیکاری آمریکا، حمایت شده باقی مانده است. در نهایت مشخص شد که افزایش آمار بیکاری ناشی از مدعیان جعلی در ایالت تگزاس بوده، بنابراین بازار کار همچنان مقاوم ارزیابی می‌شود و کاهش در آمار بیکاری مداوم می‌تواند نشانه‌ای اولیه از بهبود باشد. با این حال، موضع‌گیری انبساطی بازار پیش از تصمیم FOMC همچنان به‌عنوان نیروی محرکه برای طلا باقی مانده و احتمالاً تا زمان اعلام رسمی یا بروز یک محرک اصلاحی ادامه خواهد داشت. در چشم‌انداز بلندمدت، طلا احتمالاً در مسیر صعودی باقی می‌ماند زیرا بازده واقعی اوراق قرضه به‌دلیل سیاست‌های انبساطی فدرال رزرو کاهش خواهد یافت. در کوتاه‌مدت اما، بازنگری‌های انقباضی در انتظارات نرخ بهره می‌تواند اصلاح‌هایی در قیمت ایجاد کند. منبع: فارکس لایو
قیمت طلا امروز بار دیگر رکورد تاریخی تازه‌ای را به ثبت رساند و در معاملات آمریکای شمالی تا سطح 3684 دلار به ازای هر اونس صعود کرد. بهای فلز زرد تنها در یک روز 40 دلار افزایش یافت و روند صعودی پرشتاب خود را از سر گرفت. این جهش در ادامه روند پارابولیک طلا از اواخر اوت شکل گرفته است؛ روندی که با فشارهای سیاسی دونالد ترامپ برای اعمال نفوذ بیشتر بر فدرال رزرو و اداره آمار کار آمریکا شدت گرفت. هدف این تلاش‌ها روشن است: سوق دادن سیاست پولی ایالات متحده به سمت انبساط بیشتر. چنین چشم‌اندازی نه‌تنها به تقویت بازار طلا، بلکه به ثبت رکوردهای تازه در بازار سهام نیز منجر شده است. همزمان، ضعف داده‌های اقتصادی ایالات متحده به برداشت سرمایه‌گذاران از کاهش قریب‌الوقوع نرخ‌های بهره دامن زده و با تضعیف ارزش دلار، سوخت بیشتری برای جهش طلا فراهم کرده است. در عرصه ژئوپولیتیک، جنگ اوکراین همچنان بدون نشانه‌ای از راه‌حل دیپلماتیک ادامه دارد و این موضوع به تداوم جذابیت دارایی‌های امن کمک کرده است. هرچند دیدار اخیر آمریکا و چین فضای مثبتی در بازار ایجاد کرد، اما نبود نشانه‌ای از کاهش تعرفه‌ها باعث شد تأثیر آن بر طلا محدود بماند. اکنون معامله‌گران چشم‌انتظار تصمیم فدرال رزرو در نشست پیش‌رو هستند؛ رخدادی که می‌تواند جهت‌گیری بعدی طلا را مشخص کند.
